Từ ngày 1/7/2026, Nghị định 169/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan chính thức có hiệu lực, mang đến những quy định mới nghiêm ngặt hơn đối với hành vi khai báo không đúng hoặc không khai báo khi mang theo tiền mặt, vàng, kim loại quý, đá quý và công cụ chuyển nhượng qua cửa khẩu. Mức phạt có thể lên tới 50 triệu đồng, đòi hỏi người dân cần đặc biệt lưu ý khi đi nước ngoài.
Khung xử phạt đối với người xuất cảnh mang quá định mức
Công dân sử dụng hộ chiếu, giấy thông hành hoặc giấy tờ có giá trị tương đương khi làm thủ tục xuất cảnh, nếu mang theo tiền mặt (thuộc loại được phép) hoặc vàng vượt quá giới hạn quy định mà không chủ động khai báo hoặc khai báo sai, sẽ bị xử phạt theo 4 mức dựa trên giá trị tang vật vượt mức:
- Giá trị vượt từ 5 triệu đến dưới 30 triệu đồng: phạt từ 1 đến 3 triệu đồng.
- Giá trị vượt từ 30 triệu đến dưới 50 triệu đồng: phạt từ 5 đến 15 triệu đồng.
- Giá trị vượt từ 50 triệu đến dưới 100 triệu đồng: phạt từ 15 đến 30 triệu đồng.
- Giá trị vượt từ 100 triệu đồng trở lên (chưa đến mức truy cứu hình sự): phạt từ 30 đến 50 triệu đồng.
Khung xử phạt đối với người nhập cảnh
Đối với hành khách nhập cảnh, Nghị định 169/2026/NĐ-CP quy định chế tài cho hai nhóm hành vi trái ngược nhau:
Nhóm 1: Mang vượt định mức nhưng không khai báo hoặc khai sai
Mức phạt tương tự như đối với người xuất cảnh, căn cứ vào giá trị vượt mức.
Nhóm 2: Khai báo số lượng nhiều hơn thực tế mang theo
Hành vi khai khống lượng tiền mặt hoặc vàng lớn hơn thực tế cũng bị xử lý nghiêm khắc, với mức phạt tương ứng theo giá trị chênh lệch.
Quy định riêng khi dùng giấy thông hành mang ngoại tệ cấm
Nghị định quy định rõ chế tài dành cho người xuất, nhập cảnh bằng giấy thông hành nhưng mang theo các loại ngoại tệ thuộc danh mục không được phép mang theo, nếu cố tình giấu giếm hoặc khai sai: mức phạt từ 5 đến 15 triệu đồng đối với giá trị vi phạm dưới 30 triệu đồng, và tăng dần lên đến 50 triệu đồng.
Chế tài đối với đá quý, kim loại quý khác và công cụ chuyển nhượng
Đối với các tài sản đặc thù như đá quý, kim loại quý không phải vàng, công cụ chuyển nhượng, nếu hành khách vi phạm nghĩa vụ khai báo sẽ bị xử phạt như sau:
- Trị giá tang vật vi phạm từ 5 triệu đến dưới 30 triệu đồng: phạt 1 – 3 triệu đồng.
- Trị giá từ 30 triệu đến dưới 50 triệu đồng: phạt 5 – 15 triệu đồng.
- Trị giá từ 50 triệu đến dưới 100 triệu đồng: phạt 15 – 30 triệu đồng.
- Trị giá từ 100 triệu đồng trở lên (chưa đến mức hình sự): phạt 30 – 50 triệu đồng.
Khuyến nghị: Hành khách khi tham gia các chuyến bay hoặc hành trình quốc tế qua cửa khẩu đường bộ, đường hàng không cần tìm hiểu kỹ quy định về hạn mức tiền mặt và tài sản được phép mang theo, thực hiện khai báo tờ khai hải quan trung thực để tránh các rắc rối pháp lý và thiệt hại tài chính từ ngày 1/7 tới.
