Đà Nẵng kiện toàn Hội Luật gia cơ sở: Đưa pháp luật đến gần dân từ xã Hòa Vang
Mới đây, Hội Luật gia thành phố Đà Nẵng đã phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương tổ chức lễ công bố quyết định thành lập Chi hội Luật gia xã Hòa Vang, đồng thời kết nạp các hội viên mới. Sự kiện này đánh dấu việc hình thành chi hội luật gia cấp xã đầu tiên được kiện toàn trong giai đoạn triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, thể hiện bước chuyển mạnh mẽ từ chủ trương sang hành động cụ thể.
Hòa Vang: Địa bàn đặc thù cần "điểm tựa pháp lý"
Hòa Vang là địa bàn có nhiều đặc điểm nổi bật: diện tích rộng lớn, tốc độ đô thị hóa diễn ra nhanh chóng, nhiều dự án quy mô lớn đang được triển khai. Điều này kéo theo hàng loạt vấn đề pháp lý phức tạp phát sinh như giải phóng mặt bằng, chuyển đổi mục đích sử dụng đất, khiếu nại và tranh chấp dân sự. Trong bối cảnh đó, việc hình thành một tổ chức luật gia "tại chỗ" được xem là yêu cầu cấp thiết để hỗ trợ cả chính quyền và người dân địa phương.
Ông Nguyễn Bá Sơn, Chủ tịch Hội Luật gia thành phố Đà Nẵng, nhấn mạnh: "Việc thành lập chi hội không chỉ mang ý nghĩa về mặt tổ chức, mà còn là yêu cầu thực tiễn bức thiết từ cơ sở. Chi hội luật gia tại xã Hòa Vang sẽ là lực lượng trực tiếp tham gia tư vấn, tuyên truyền pháp luật, hòa giải tranh chấp và hỗ trợ chính quyền trong quá trình xử lý công việc. Đây chính là cách đưa pháp luật đến gần dân nhất, kịp thời nhất."
Mô hình "luật gia đồng hành cùng chính quyền"
Theo ông Sơn, khi các xã, phường sau sắp xếp có quy mô lớn hơn và khối lượng công việc gia tăng đáng kể, nếu thiếu lực lượng am hiểu pháp luật ngay tại địa bàn, nhiều vấn đề có thể bị xử lý chậm trễ hoặc không đúng quy định. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý mà còn tiềm ẩn nguy cơ phát sinh khiếu kiện kéo dài. Do đó, việc thành lập chi hội được định hướng như một "thiết chế pháp lý tại chỗ", giúp tăng cường khả năng tự giải quyết vấn đề của cơ sở và giảm bớt áp lực cho cấp trên.
Từ mô hình thành công tại Hòa Vang, Hội Luật gia Đà Nẵng đang tích cực triển khai kế hoạch kiện toàn tổ chức hội trên toàn địa bàn thành phố, đặc biệt chú trọng đến các xã, phường vừa được sắp xếp lại theo chủ trương chung. Trước đó, Hội đã hoàn tất việc sắp xếp, củng cố tổ chức sau hợp nhất, kiện toàn các ban chuyên môn và trung tâm trực thuộc. Giai đoạn tiếp theo được xác định là "đưa lực lượng xuống cơ sở" thông qua việc thành lập mới hoặc củng cố các chi hội luật gia tại xã, phường.
Tổ chức tinh gọn nhưng hiệu quả
Các chi hội được tổ chức theo hướng tinh gọn nhưng đảm bảo hiệu quả cao, tập hợp những người có chuyên môn pháp lý vững vàng như cán bộ công chức, luật sư, chuyên viên pháp chế, và những người từng công tác trong ngành tư pháp. Đây chính là lực lượng nòng cốt để triển khai các hoạt động tư vấn, hỗ trợ pháp lý thiết thực tại địa phương.
Ông Nguyễn Bá Sơn cho biết thêm: "Mục tiêu của việc kiện toàn không phải là mở rộng về số lượng một cách hình thức, mà là nâng cao chất lượng hoạt động thực chất. Chúng tôi đặt yêu cầu mỗi chi hội phải hoạt động gắn liền với nhu cầu cụ thể của địa phương. Hội viên không chỉ sinh hoạt mà phải tích cực tham gia giải quyết công việc cụ thể, từ tư vấn pháp luật đến hỗ trợ chính quyền địa phương."
Song song với việc tổ chức lại bộ máy, Hội cũng đặc biệt chú trọng đến công tác phát triển hội viên. Nhiều chi hội mới được bổ sung nhân sự có kinh nghiệm thực tiễn phong phú, am hiểu sâu sắc địa bàn, giúp nâng cao năng lực xử lý các vấn đề phát sinh một cách hiệu quả.
Nâng cao khả năng tiếp cận pháp luật của người dân
Một trong những mục tiêu quan trọng của việc kiện toàn tổ chức Hội Luật gia ở cơ sở là nâng cao khả năng tiếp cận pháp luật của người dân. Thông qua các chi hội, hoạt động tư vấn pháp luật được tổ chức thường xuyên hơn, ngay tại xã, phường hoặc thôn, tổ dân phố. Người dân có thể trực tiếp gặp gỡ luật gia để được hướng dẫn thủ tục hành chính, giải đáp những vướng mắc pháp lý mà không cần phải di chuyển xa hoặc tìm đến các dịch vụ pháp lý tốn kém.
Tại Hòa Vang, ngay sau khi thành lập, Chi hội Luật gia đã xây dựng kế hoạch tổ chức các buổi tư vấn định kỳ, kết hợp tuyên truyền pháp luật về các lĩnh vực thiết thực như đất đai, dân sự, hôn nhân gia đình – những vấn đề gắn bó mật thiết với đời sống hàng ngày của người dân.
Ngoài ra, chi hội còn tích cực tham gia vào công tác hòa giải ở cơ sở, góp phần giải quyết tranh chấp ngay từ giai đoạn đầu, hạn chế tình trạng khiếu kiện vượt cấp. Đây là nhiệm vụ được đánh giá có ý nghĩa lớn trong việc duy trì ổn định xã hội và giảm bớt áp lực cho hệ thống tư pháp.
Hướng đến quản trị minh bạch và phát triển bền vững
Không chỉ dừng lại ở việc hỗ trợ người dân, các chi hội còn đóng vai trò quan trọng trong công tác phản biện xã hội, góp ý xây dựng chính sách và giám sát việc thực thi pháp luật tại địa phương. Thông qua đó, nhiều bất cập trong quy định hoặc quá trình thực hiện có thể được phát hiện sớm và kiến nghị điều chỉnh kịp thời.
Theo lãnh đạo Hội Luật gia thành phố, trong bối cảnh Đà Nẵng đang phát triển với tốc độ nhanh chóng, yêu cầu về quản trị đô thị và tuân thủ pháp luật ngày càng cao, việc xây dựng mạng lưới luật gia ở cơ sở trở thành yếu tố then chốt để bảo đảm sự phát triển bền vững của thành phố.
Ông Nguyễn Bá Sơn nhấn mạnh: "Pháp luật phải thực sự đi vào đời sống, chứ không chỉ dừng lại trên những văn bản giấy tờ. Khi có lực lượng luật gia hoạt động hiệu quả ở cơ sở, mọi vấn đề phát sinh sẽ được tiếp cận và xử lý sớm hơn, hiệu quả hơn, góp phần xây dựng nền quản trị minh bạch và ổn định cho thành phố."
Từ bước khởi đầu quan trọng tại Hòa Vang, việc kiện toàn tổ chức Hội Luật gia Đà Nẵng ở các xã, phường đang mở ra hướng đi mới đầy triển vọng trong công tác phổ biến và hỗ trợ pháp luật. Không chỉ đơn thuần là hoàn thiện bộ máy tổ chức, đây còn là quá trình đưa pháp luật trở thành một phần gần gũi, thiết thực trong đời sống của mỗi người dân.
