Ngày 17/7, Quốc hội Nhật Bản đã chính thức thông qua các sửa đổi đối với Luật Hoàng gia, liên quan đến vấn đề kế vị ngai vàng. Theo thông tin từ Japan Times, những thay đổi này cho phép các công chúa duy trì tư cách thành viên hoàng gia sau khi kết hôn, nhưng vẫn không mở cửa cho phụ nữ trở thành Thiên hoàng.
Nội dung sửa đổi chính
Cụ thể, luật sửa đổi quy định các công chúa sẽ không bị loại khỏi hoàng gia khi kết hôn với thường dân, một thay đổi so với quy định trước đây. Ngoài ra, luật cũng cho phép nhận làm con nuôi các hậu duệ nam giới thuộc các nhánh cũ của hoàng tộc, nhằm đưa họ trở lại hoàng gia. Tuy nhiên, những người này không có quyền kế vị, nhưng con trai của họ trong tương lai sẽ đủ điều kiện tham gia hàng kế vị.
Mục tiêu của chính phủ Nhật Bản là đảm bảo hoàng gia có đủ thành viên để thực hiện các nhiệm vụ công, trong bối cảnh số lượng thành viên ngày càng giảm và độ tuổi trung bình ngày càng cao.
Quá trình thông qua và tranh luận
Các dự luật đã được Thượng viện thông qua với 184 phiếu thuận và 57 phiếu chống. Trước đó, Hạ viện cũng đã thông qua vào ngày 10/7. Quá trình này diễn ra sau nhiều tranh luận trong nội bộ đảng cầm quyền của Thủ tướng Sanae Takaichi. Bà Takaichi cùng nhiều chính trị gia bảo thủ cho rằng việc duy trì chế độ kế vị theo dòng nam là nền tảng bảo đảm tính chính danh của hoàng gia.
Tuy nhiên, không phải ai cũng đồng tình. Ông Seiichiro Murakami, chính trị gia kỳ cựu của đảng Dân chủ Tự do (LDP), nhận định việc loại trừ khả năng Công chúa Aiko trở thành Thiên hoàng là "hoàn toàn vô lý".
Hiện trạng kế vị và dư luận
Luật Hoàng gia Nhật Bản có hiệu lực từ năm 1947 quy định quyền kế vị Ngai Hoa Cúc chỉ truyền theo dòng nam. Hiện tại, người kế vị Nhật hoàng Naruhito là em trai ông, Thái tử Akishino. Tiếp theo là con trai của Thái tử, Hoàng tử Hisahito (19 tuổi), và đứng thứ ba là Hoàng thân Hitachi, chú của Nhật hoàng, năm nay 90 tuổi.
Quy định này đồng nghĩa với việc Công chúa Aiko (24 tuổi), con gái duy nhất của Nhật hoàng Naruhito, cùng hai chị gái của Hoàng tử Hisahito sẽ không bao giờ có thể trở thành Thiên hoàng.
Trong khi đó, dư luận Nhật Bản lại có xu hướng ủng hộ việc cho phép phụ nữ kế vị. Một khảo sát do báo Asahi Shimbun thực hiện hồi tháng 5 cho thấy 72% người được hỏi đồng tình với việc sửa luật để phụ nữ có thể trở thành Thiên hoàng.
Ý kiến từ cựu thành viên hoàng gia
Ông Asahiro Kuni, 81 tuổi, cựu thành viên hoàng gia, cho rằng việc đưa các hậu duệ nam giới của những nhánh hoàng tộc cũ trở lại hoàng gia là thiếu thực tế. Ông chia sẻ nếu con cháu mình nhận được lời đề nghị như vậy, ông sẽ khuyên họ từ chối vì rất khó thích nghi với cuộc sống nhiều ràng buộc trong hoàng gia.
