Người nghiện ma túy có thể đề nghị thay đổi vị trí đeo vòng giám sát điện tử sau một tháng
Theo dự thảo Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật phòng, chống ma túy do Bộ Công an đang lấy ý kiến, người nghiện ma túy bị giám sát bằng vòng đeo điện tử có thể đề nghị cán bộ quản lý thay đổi vị trí đeo thiết bị nếu đã đeo tại một vị trí đủ từ một tháng trở lên. Đây là một phần trong các quy định mới nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và hỗ trợ quá trình cai nghiện.
Quy trình áp dụng và quản lý giám sát điện tử
Quyết định áp dụng biện pháp giám sát điện tử sẽ do Trưởng công an cấp xã nơi lập danh sách quản lý cai nghiện ký. Sau khi có quyết định, cán bộ công an cấp xã được giao nhiệm vụ sẽ tiến hành đeo hoặc gắn thiết bị lên cơ thể người bị giám sát. Quyết định này được gửi cho người bị giám sát và gia đình của họ, hoặc cha mẹ, người giám hộ đối với người từ đủ 12 đến dưới 18 tuổi.
Trong các trường hợp cần thiết như khám, chữa bệnh, người bị giám sát có thể đề nghị cán bộ quản lý tháo tạm thời hoặc thay đổi vị trí đeo thiết bị. Khi lý do này không còn, họ phải liên hệ ngay với công an cấp xã để được đeo, gắn lại thiết bị. Việc tháo tạm thời, đeo, gắn lại thiết bị phải được lập thành biên bản theo mẫu quy định.
Thiết bị giám sát điện tử: Thiết kế thông minh và tính năng hiện đại
Thiết bị giám sát điện tử được mô tả giống như một chiếc đồng hồ thông minh, nhằm giảm bớt mặc cảm và tự ti cho người đeo trong giao tiếp, lao động và sinh hoạt hàng ngày. Thiết bị này do Bộ Công an cấp, tích hợp hệ thống cảm biến sinh học hiện đại, định vị GPS, và có khả năng chống tháo gỡ, chống cháy nổ, chống nước và va đập.
Ngoài việc giám sát vị trí, thiết bị còn có thể theo dõi sức khỏe của người cai nghiện và cảnh báo đến nhà chức trách nếu phát hiện dấu hiệu sử dụng ma túy. Dữ liệu phân tích từ thiết bị hỗ trợ công an trong việc phát hiện sớm các dấu hiệu tụ tập bất thường và khoanh vùng các địa điểm nghi vấn liên quan đến hoạt động ma túy.
Nội dung giám sát và các hành vi vi phạm
Khi nhận quyết định giám sát điện tử, người bị giám sát phải đăng ký phạm vi cư trú, đi lại, sinh hoạt và làm việc. Nếu có thay đổi về phạm vi đã đăng ký hoặc nơi cư trú, họ phải thông báo ngay với công an cấp xã. Cán bộ được phân công sẽ theo dõi và phát hiện kịp thời nếu người bị giám sát di chuyển ra khỏi phạm vi đăng ký, từ đó có biện pháp cảnh báo hoặc xử lý phù hợp.
Dự thảo liệt kê 7 hành vi bị coi là vi phạm quy định về giám sát điện tử, bao gồm: phá hủy hoặc tác động làm ảnh hưởng đến hoạt động của thiết bị, không chấp hành việc đeo thiết bị, tự ý tháo thiết bị, để thiết bị hết pin trong 24 giờ, cố tình đi khỏi phạm vi đăng ký mà không báo cáo, thay đổi nơi cư trú mà không thông báo, và không trình diện nơi chuyển đến khi thay đổi nơi cư trú.
Thời gian áp dụng và tạm dừng giám sát
Thời gian áp dụng biện pháp giám sát điện tử có thể kéo dài từ 1 đến 2 năm, tùy thuộc vào từng trường hợp cụ thể. Trưởng công an cấp xã có quyền quyết định tạm dừng biện pháp này nếu người bị giám sát rơi vào các tình huống như bị tạm giữ hình sự, tạm giam, chấp hành án phạt tù, hoặc đi ra ngoài lãnh thổ Việt Nam.
Công an cấp xã có trách nhiệm quản lý và vận hành hệ thống thiết bị giám sát tại địa phương, đồng thời đề xuất số lượng thiết bị phù hợp với nhu cầu thực tế. Ở cấp cao hơn, Phòng cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy quản lý hệ thống tại công an cấp tỉnh, trong khi Cục cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy vận hành máy chủ và giám sát hệ thống trên toàn quốc.
Bối cảnh và thách thức trong công tác phòng, chống ma túy
Tính đến ngày 14/12/2025, toàn quốc có gần 300.000 người nghiện ma túy, sử dụng trái phép chất ma túy và bị quản lý sau cai. Bên cạnh các địa điểm nhạy cảm như quán bar, vũ trường, karaoke, khách sạn và nhà nghỉ, tội phạm ma túy ngày càng tìm đến những nơi riêng tư và bảo mật cao hơn, chẳng hạn như căn hộ chung cư, homestay, khu nghỉ dưỡng và resort cao cấp.
Việc áp dụng công nghệ giám sát điện tử được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, hỗ trợ người nghiện trong quá trình cai nghiện và phòng ngừa tái nghiện, đồng thời giúp cơ quan chức năng phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm liên quan đến ma túy.
