Ông Trump tuyên bố thu phí 20% qua eo biển Hormuz
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 13.7 viết trên mạng xã hội Truth Social rằng Mỹ sẽ tiếp quản eo biển Hormuz và thu phí 20% đối với tất cả hàng hóa vận chuyển qua đây, nhằm bù đắp chi phí duy trì tuyến đường thủy này luôn mở. Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh Mỹ và Iran tiếp tục các cuộc tấn công lẫn nhau.
Iran đáp trả mỉa mai
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đáp trả trên mạng xã hội X rằng ông Trump "hoàn toàn đúng" khi cho rằng bất cứ ai đảm bảo an toàn cho tàu thuyền qua eo biển Hormuz đều nên được bù đắp, nhưng Tehran sẽ thu phí ít hơn. "20% dĩ nhiên là quá nhiều", ông Araghchi viết. Trước đó, Tehran khẳng định có quyền điều tiết việc đi lại ở eo biển và đã công bố kế hoạch thu phí các tàu sử dụng tuyến đường thủy quan trọng này.
Giá trị kinh tế của eo biển Hormuz
Trước khi xung đột bắt đầu vào ngày 28.2, khoảng 20% lượng dầu khí vận chuyển trên thế giới đi qua eo biển Hormuz mỗi ngày, cung cấp hơn 15 triệu thùng nhiên liệu cho thị trường toàn cầu, trị giá ít nhất 1,2 tỉ USD. Nếu áp phí 20%, Mỹ có thể thu về khoảng 240 triệu USD/ngày, theo Reuters.
IMO phản đối đề xuất thu phí
Tổ chức Hàng hải quốc tế (IMO) của LHQ không ủng hộ đề xuất của ông Trump, tuyên bố IMO phản đối bất kỳ khoản phí nào đối với các eo biển sử dụng trong hàng hải quốc tế và không có cơ sở pháp lý để áp đặt phí bắt buộc đối với việc vận chuyển qua eo biển.
Phong tỏa cảng Iran và các cuộc tấn công leo thang
Ngoài thu phí, ông Trump tuyên bố Mỹ đang tái thiết lập phong tỏa các cảng của Iran ở eo biển Hormuz. Tuyên bố này được đưa ra sau các cuộc tấn công của Mỹ và Iran với quy mô chưa từng thấy kể từ thỏa thuận ngừng bắn hồi tháng 4, theo AFP. Quân đội Mỹ đã phát động đêm tấn công thứ 3 liên tiếp vào Iran, kéo dài 5 giờ, nhắm vào các mục tiêu trên khắp nước này nhằm "làm suy yếu khả năng tấn công tàu thương mại của Iran".
Đáp lại, Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã phóng tên lửa và máy bay không người lái vào Bahrain, nhắm vào tòa nhà dành cho lực lượng Mỹ và các cơ sở khác. IRGC cũng tuyên bố một căn cứ không quân của Mỹ ở Jordan đã bị tên lửa đạn đạo Iran tấn công, theo Reuters.
Triển vọng thỏa thuận
Nhà nghiên cứu Bader Al-Saif thuộc Viện Nghiên cứu Chatham House (Anh) cho rằng các cuộc tấn công leo thang chỉ trì hoãn một thỏa thuận lâu dài. "Cả hai bên đều muốn chấm dứt bế tắc theo các điều khoản của riêng mình, và họ thấy làm được điều này ngày càng khó hơn. Do đó, các cuộc tấn công tái diễn và gia tăng về quy mô", AFP dẫn lời ông Al-Saif.
Dù vậy, Tổng thống Trump ngày 13.7 cho rằng một thỏa thuận với Iran để chấm dứt xung đột vẫn có thể đạt được. Trước đó cùng ngày, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei khẳng định Tehran đang tiếp tục đàm phán với các nhà trung gian từ Qatar, Pakistan và Oman để ngăn chặn xung đột leo thang hơn nữa.
