Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ví tình trạng của thỏa thuận ngừng bắn với Iran như một bệnh nhân chỉ còn khoảng 1% cơ hội sống sót, sau khi Tehran gửi phản hồi mà ông gọi là rác rưởi. Phát biểu ngày 10/5, ông Trump tuyên bố Iran sẵn sàng trao cho Mỹ bụi hạt nhân, ám chỉ kho dự trữ uranium đã làm giàu, và cho rằng chỉ có Mỹ và Trung Quốc mới có khả năng thu hồi.
Căng thẳng leo thang
Việc Tổng thống Mỹ nhanh chóng bác bỏ phản hồi của Iran đã làm dấy lên lo ngại cuộc xung đột kéo dài 10 tuần sẽ tiếp diễn, tiếp tục tê liệt hoạt động vận tải biển qua eo biển Hormuz. Trước đó, Washington đưa ra đề xuất nhằm mở lại đàm phán, nhưng Iran đáp trả bằng một phản hồi tập trung vào việc chấm dứt chiến tranh trên tất cả các mặt trận, bao gồm Lebanon, nơi Israel đang chiến đấu với Hezbollah do Iran hậu thuẫn.
Yêu cầu của Tehran
Tehran yêu cầu bồi thường thiệt hại chiến tranh, nhấn mạnh chủ quyền đối với eo biển Hormuz, kêu gọi Mỹ chấm dứt phong tỏa hải quân, dỡ bỏ các lệnh trừng phạt và bãi bỏ lệnh cấm bán dầu. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran, Esmail Baqaei, khẳng định các đề xuất của Tehran là hợp lý, có trách nhiệm và hào phóng, đồng thời cho rằng hai bên vẫn còn khả năng đạt thỏa thuận.
Lập trường cứng rắn
Thiếu tướng Mohammad Ali Jafari, cựu chỉ huy Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, tuyên bố sẽ không có thêm đàm phán nếu chiến sự chưa chấm dứt, lệnh trừng phạt chưa được dỡ bỏ, tài sản bị phong tỏa chưa được giải ngân, và chủ quyền của Iran đối với Hormuz chưa được công nhận. Chủ tịch Quốc hội Iran, Mohammad Baqer Qalibaf, nhấn mạnh Mỹ không còn lựa chọn nào khác ngoài việc chấp nhận đề xuất 14 điểm của Tehran, đồng thời cảnh báo lực lượng vũ trang sẵn sàng đáp trả mọi hành động gây hấn.
Tác động đến thị trường năng lượng
Bế tắc tại Hormuz gây sức ép lên thị trường năng lượng. Giá dầu Brent kỳ hạn tăng 3%, lên hơn 104 USD/thùng, khi tuyến đường thủy này gần như bị đóng hoàn toàn. Bà Kathleen Brooks, Giám đốc nghiên cứu tại XTB, nhận định giá dầu phản ứng rất mạnh với mọi tín hiệu liên quan đến khả năng mở lại eo biển Hormuz.
Khủng hoảng nhân đạo
Theo ước tính của Tổ chức hàng hải quốc tế (IMO), gần 1.500 tàu chở dầu và khoảng 20.000 thủy thủ đang mắc kẹt tại vịnh Ba Tư. Quan chức IMO cảnh báo nguồn cung thiết yếu như nước, thực phẩm và nhiên liệu có thể sớm cạn kiệt. Báo The Guardian cho hay một số quan chức Liên Hiệp Quốc lo ngại việc phân bón không thể vận chuyển qua Hormuz có thể làm trầm trọng thêm nguy cơ khủng hoảng lương thực tại nhiều khu vực.
