Bộ Tư pháp khẳng định đăng ký hộ tịch không phụ thuộc địa giới có thể triển khai ngay
Bộ Tư pháp vừa có báo cáo tiếp thu và giải trình ý kiến của đại biểu Quốc hội về dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi). Trong đó, cơ quan này nhấn mạnh rằng quy định đăng ký hộ tịch không phụ thuộc vào địa giới hành chính có thể được triển khai ngay khi luật có hiệu lực, góp phần giảm bớt thủ tục và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân.
Nội dung chính của dự thảo luật
Dự thảo luật lần này cho phép Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện đăng ký các nội dung hộ tịch mà không cần phụ thuộc vào nơi thường trú hoặc tạm trú của công dân. Các thủ tục cụ thể bao gồm:
- Khai sinh
- Kết hôn
- Giám hộ
- Nhận cha, mẹ, con
- Thay đổi thông tin hộ tịch
- Xác nhận tình trạng hôn nhân
- Khai tử
Việc này được kỳ vọng sẽ giúp người dân tiết kiệm thời gian và công sức khi không phải di chuyển về địa phương nơi đăng ký hộ khẩu.
Lo ngại về tình trạng quá tải và giải pháp từ Bộ Tư pháp
Tuy nhiên, một số đại biểu Quốc hội đã bày tỏ lo ngại rằng quy định mới có thể dẫn đến tình trạng quá tải tại các địa bàn có bệnh viện lớn, nơi tập trung nhiều trường hợp cần đăng ký khai sinh và khai tử. Điều này có thể làm tăng khối lượng công việc đột biến cho công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã, đặc biệt khi phải thực hiện liên thông thủ tục hành chính.
Trước những ý kiến này, Bộ Tư pháp đã đưa ra giải trình chi tiết. Về cơ sở hạ tầng công nghệ, cơ quan này đã xây dựng và vận hành cơ sở dữ liệu hộ tịch theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, tích hợp với các cơ quan đại diện của Việt Nam ở nước ngoài. Hiện tại, cơ sở dữ liệu này đã lưu trữ hơn 146 triệu dữ liệu, cho phép các cơ quan đăng ký hộ tịch tra cứu toàn quốc để phục vụ giải quyết thủ tục phi địa giới.
Bộ Tư pháp nhấn mạnh rằng đây là nền tảng quan trọng giúp phân tán khối lượng xử lý hồ sơ, tránh tình trạng dồn ép vào một địa điểm cụ thể. Đồng thời, về nhân lực, cả nước hiện có hơn 8.000 công chức làm công tác hộ tịch tại 3.321 đơn vị hành chính cấp xã, với gần 90% đã được bồi dưỡng nghiệp vụ. Dự thảo luật cũng quy định việc tiếp tục rà soát và kiện toàn đội ngũ này để đảm bảo đáp ứng yêu cầu chuyên môn và kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin.
Khả năng triển khai và lợi ích thực tế
Theo Bộ Tư pháp, từ ngày 1/7/2025, khi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp được triển khai, phần lớn thủ tục hộ tịch đã được thực hiện không phụ thuộc vào địa giới hành chính. Các địa phương báo cáo không ghi nhận tình trạng tăng đột biến số lượng hồ sơ, kể cả tại những khu vực có bệnh viện sản nhi lớn.
Từ những phân tích trên, Bộ Tư pháp khẳng định rằng quy định đăng ký hộ tịch không phụ thuộc địa giới hành chính là hoàn toàn khả thi và có thể triển khai ngay khi luật có hiệu lực. Điều này không chỉ giúp giảm thiểu thủ tục rườm rà mà còn tạo ra sự thuận tiện tối đa cho người dân trong quá trình đăng ký các sự kiện hộ tịch quan trọng.
Dự kiến, dự án Luật Hộ tịch sửa đổi sẽ được Quốc hội biểu quyết thông qua trong đợt hai của kỳ họp thứ nhất, diễn ra trong những ngày sắp tới. Sự thay đổi này hứa hẹn mang lại nhiều cải tiến tích cực trong công tác quản lý hộ tịch tại Việt Nam.
