Hôm qua 22.5, tờ The Hill dẫn lời Quyền Bộ trưởng Hải quân Mỹ Hùng Cao cho biết Mỹ đang tạm dừng bán vũ khí cho Đài Loan. Thông tin được ông đưa ra tại phiên điều trần của Tiểu ban Phân bổ Quốc phòng ở Thượng viện.
Bị tạm ngưng nguồn vũ khí
Phát biểu tại phiên điều trần, ông Hùng Cao cho biết Mỹ vẫn còn "rất nhiều" tên lửa và tên lửa đánh chặn, nhưng Washington ngừng cung cấp vũ khí cho Đài Loan để đảm bảo có đủ mọi thứ cho chiến dịch quân sự tại Iran. Theo ông, việc cung cấp vũ khí có thể được phục hồi khi Washington "thấy cần thiết".
Liên quan vấn đề này, chính quyền Đài Bắc ngày 22.5 cho biết chưa nhận được bất kỳ thông tin nào về sự chậm trễ trong việc cung cấp vũ khí của Mỹ. Đảo này đang chờ Mỹ phê chuẩn một gói bán vũ khí mới trị giá tới 14 tỉ USD.
Vấn đề Đài Loan đã trở thành một trong các nội dung gây chú ý tại cuộc hội đàm giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump với Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình, khi ông Trump thăm Trung Quốc từ ngày 13 - 15.5. Tại Bắc Kinh, Chủ tịch Tập đã không ngừng tái khẳng định "lằn ranh đỏ" với Mỹ về vấn đề Đài Loan, thậm chí cảnh báo có thể dẫn đến xung đột giữa hai bên.
Tuần trước, về đơn hàng vũ khí trị giá 14 tỉ USD mà Đài Loan muốn mua, Tổng thống Trump cho biết ông chưa đưa ra quyết định sau cùng. Ông cũng cho biết có thể trì hoãn việc bán vũ khí cho Đài Loan như một "con bài đàm phán" với Trung Quốc. Do đó, giới quan sát nhận định việc tạm ngưng cung cấp vũ khí có thể không chỉ do chiến sự Iran, mà còn do sự tác động của Trung Quốc đại lục.
Gặp khó về năng lượng
Xung đột ở Iran cũng khiến Đài Loan bị ảnh hưởng nghiêm trọng về nguồn cung năng lượng. Theo báo cáo của Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS, Mỹ), khoảng 85% dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) nhập khẩu của Đài Loan đi qua điểm nghẽn Hormuz - vốn bị đình trệ nghiêm trọng từ cuối tháng 2 do chiến sự Iran. Đài Loan chỉ tự chủ được khoảng 4,2% tổng nhu cầu năng lượng.
An ninh năng lượng là phần không thể thiếu đối với ngành công nghiệp chip của Đài Loan, giúp Đài Bắc củng cố giá trị chiến lược đối với nền kinh tế toàn cầu vì sản xuất đến 90% lượng chip bán dẫn tiên tiến toàn cầu. Ngành công nghiệp bán dẫn của Đài Loan đòi hỏi lượng lớn điện. Nhà sản xuất chip hàng đầu, TSMC, tiêu thụ 9% nguồn cung điện của Đài Loan và dự kiến tăng lên 15% vào năm 2030. Sự tăng trưởng của lĩnh vực AI toàn cầu và nhu cầu chip dự kiến sẽ thúc đẩy tăng trưởng nhu cầu điện của Đài Loan: Nhu cầu điện trong 5 năm tới có thể tăng nhanh gấp đôi so với 10 năm qua.
Để ứng phó rủi ro an ninh năng lượng, Đài Loan đã xây dựng năng lực dự trữ dầu thô đủ cho 140 ngày. Nhưng trữ lượng LNG dự trữ chỉ kéo dài 12 ngày tiêu thụ, khiến khả năng gián đoạn nguồn cung trở thành cuộc khủng hoảng cấp bách. Công ty dầu khí CPC và công ty điện lực Taipower đang nỗ lực tăng gấp 3 lần dung lượng kho lưu trữ và kho chứa LNG để đáp ứng yêu cầu lưu trữ 14 ngày vào năm 2027.
Thời gian qua, Đài Loan phải tăng cường nhập khẩu LNG từ Mỹ. Nhưng đây chỉ là giải pháp tình thế, nên Đài Bắc đang xây dựng chiến lược an ninh năng lượng mang tính sống còn trong tương lai.
Năng lượng thế giới sắp vào "vùng đỏ"
Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA) Fatih Birol ngày 21.5 cảnh báo thị trường dầu mỏ thế giới có nguy cơ bước vào "vùng đỏ" trong mùa hè tới nếu không có tiến triển trong việc chấm dứt chiến tranh Trung Đông. Ông lo ngại: "Chúng ta có thể bước vào vùng đỏ (về nguồn cung) vào tháng 7 hoặc tháng 8 nếu tình hình (chiến sự) không cải thiện".
Việc eo biển Hormuz và hoạt động sản xuất dầu thô lẫn khí tự nhiên ở Trung Đông bị đình trệ do xung đột Iran. Lượng dầu dự trữ trước xung đột đã giúp hạn chế ảnh hưởng, nhưng "dự trữ đang bị xói mòn". Ông Birol cũng cảnh báo sẽ mất "rất nhiều thời gian" để năng lực sản xuất và tinh chế trở lại mức trước xung đột.
