Mỹ đã tái áp đặt phong tỏa hải quân tại Vùng Vịnh, đồng thời Tổng thống Donald Trump đe dọa sẽ tấn công cơ sở hạ tầng dân sự của Iran nếu nước này không đáp ứng các yêu cầu của Washington. Động thái này leo thang căng thẳng giữa hai quốc gia, vốn đã gia tăng kể từ khi Mỹ rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran năm 2018.
Chi tiết về lệnh phong tỏa hải quân
Lệnh phong tỏa hải quân mới của Mỹ nhằm ngăn chặn các tàu chở dầu của Iran xuất khẩu dầu thô. Theo các quan chức Mỹ, biện pháp này sẽ được thực thi bởi Hải quân Mỹ và các đồng minh trong khu vực. Mục tiêu là cắt đứt nguồn thu từ dầu mỏ của Iran, vốn là trụ cột kinh tế của nước này.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ, Mark Esper, tuyên bố: “Chúng tôi sẽ không cho phép Iran tiếp tục xuất khẩu dầu bất hợp pháp. Lệnh phong tỏa này sẽ được thực thi nghiêm ngặt để bảo vệ an ninh khu vực.”
Đe dọa tấn công hạ tầng dân sự
Tổng thống Trump đã đưa ra cảnh báo cứng rắn trên Twitter, nói rằng Mỹ sẽ tấn công các cơ sở hạ tầng dân sự của Iran nếu Tehran không ngừng các hoạt động “gây hấn”. Ông viết: “Iran sẽ phải trả giá đắt nếu họ không thay đổi hành vi. Chúng tôi có quyền tấn công bất kỳ mục tiêu nào, kể cả các cơ sở dân sự.”
Tuyên bố này đã gây ra làn sóng phản đối từ cộng đồng quốc tế, với nhiều nước cho rằng việc nhắm mục tiêu vào hạ tầng dân sự là vi phạm luật pháp quốc tế. Iran đã lên án mạnh mẽ, gọi đây là “hành động khủng bố nhà nước”.
Phản ứng của Iran
Iran đã đáp trả bằng cách tuyên bố sẽ đóng cửa eo biển Hormuz, một tuyến đường biển quan trọng cho dầu mỏ toàn cầu. Tổng thống Iran Hassan Rouhani cảnh báo: “Nếu Mỹ ngăn chặn xuất khẩu dầu của chúng tôi, chúng tôi sẽ đóng cửa eo biển Hormuz cho tất cả các tàu chở dầu.”
Iran cũng đã tiến hành các cuộc tập trận quân sự gần eo biển, cho thấy sự sẵn sàng đối đầu. Theo các nhà phân tích, một cuộc xung đột tại eo biển Hormuz có thể làm gián đoạn nguồn cung dầu toàn cầu, đẩy giá dầu lên cao.
Tác động đến thị trường dầu mỏ
Giá dầu thế giới đã tăng vọt sau thông báo của Mỹ, với dầu Brent tăng hơn 5% lên 70 USD/thùng. Các nhà đầu tư lo ngại về khả năng gián đoạn nguồn cung từ khu vực Vùng Vịnh. Theo công ty tư vấn năng lượng Wood Mackenzie, khoảng 20% lượng dầu thế giới đi qua eo biển Hormuz hàng ngày.
Chuyên gia kinh tế John Smith từ Viện Nghiên cứu Năng lượng cho biết: “Nếu eo biển Hormuz bị đóng cửa, giá dầu có thể tăng lên 100 USD/thùng trong vài tuần, gây ra suy thoái kinh tế toàn cầu.”
Phản ứng quốc tế
Liên Hợp Quốc đã kêu gọi cả hai bên kiềm chế. Tổng thư ký Antonio Guterres nói: “Tôi kêu gọi tất cả các bên tránh các hành động leo thang có thể dẫn đến xung đột không thể kiểm soát.”
Châu Âu cũng bày tỏ quan ngại, với Pháp và Đức kêu gọi đối thoại. Ngoại trưởng Đức Heiko Maas nhấn mạnh: “Chúng tôi ủng hộ một giải pháp ngoại giao và phản đối bất kỳ hành động quân sự nào.”
Tuy nhiên, Mỹ vẫn giữ lập trường cứng rắn. Ngoại trưởng Mike Pompeo tuyên bố: “Mỹ sẽ không ngồi yên khi Iran đe dọa an ninh khu vực. Chúng tôi có mọi quyền để tự vệ.”
Kết luận
Căng thẳng Mỹ-Iran tiếp tục leo thang với lệnh phong tỏa hải quân và đe dọa tấn công hạ tầng dân sự. Tình hình tại eo biển Hormuz trở nên nguy hiểm, có nguy cơ gây ra khủng hoảng dầu mỏ toàn cầu. Cộng đồng quốc tế kêu gọi kiềm chế, nhưng Washington và Tehran vẫn chưa có dấu hiệu nhượng bộ.
