Mỹ phát động chiến dịch giải tán Tòa án Hình sự Quốc tế
Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa ký sắc lệnh hành pháp áp đặt các biện pháp trừng phạt lên Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC), đánh dấu bước khởi đầu cho chiến dịch giải tán cơ quan tư pháp quốc tế này. Sắc lệnh được công bố ngày 11/6, theo đó Mỹ sẽ phong tỏa tài sản và cấm nhập cảnh đối với các quan chức, nhân viên ICC liên quan đến các cuộc điều tra nhắm vào công dân Mỹ hoặc đồng minh.
Động thái cứng rắn từ Washington
Theo sắc lệnh, ICC đã tiến hành các hành động chống lại Mỹ và các đồng minh thân cận như Israel mà không có sự đồng thuận của Washington. Chính quyền Trump cho rằng ICC vượt thẩm quyền khi cố gắng điều tra công dân Mỹ về các cáo buộc tội ác chiến tranh. Bộ trưởng Ngoại giao Mike Pompeo tuyên bố: "ICC là một tổ chức chính trị, không phải tư pháp. Chúng tôi sẽ không dung thứ cho những nỗ lực can thiệp vào chủ quyền của Hoa Kỳ."
Tác động đến công lý quốc tế
Các biện pháp trừng phạt này được xem là đòn giáng mạnh vào ICC, vốn đang đối mặt với áp lực từ nhiều phía. Theo số liệu từ ICC, hiện có 123 quốc gia thành viên, nhưng Mỹ, Nga và Trung Quốc không tham gia. Các chuyên gia pháp lý quốc tế cảnh báo rằng chiến dịch này có thể làm suy yếu nỗ lực chống lại tội ác chiến tranh và vi phạm nhân quyền trên toàn cầu. "Đây là một bước lùi nghiêm trọng cho công lý quốc tế," luật sư Reed Brody, người từng tham gia các vụ kiện tại ICC, nhận xét.
Phản ứng từ cộng đồng quốc tế
Nhiều quốc gia và tổ chức nhân quyền đã lên án động thái của Mỹ. Liên minh châu Âu (EU) bày tỏ "quan ngại sâu sắc" và tái khẳng định ủng hộ ICC. Chủ tịch Hội đồng châu Âu Charles Michel tuyên bố: "ICC đóng vai trò không thể thay thế trong việc đảm bảo công lý cho các nạn nhân của tội ác chiến tranh. Chúng tôi sẽ bảo vệ tính độc lập của tòa án." Trong khi đó, Tổ chức Ân xá Quốc tế gọi sắc lệnh này là "sự tấn công trực diện vào luật pháp quốc tế".
Bối cảnh và hậu quả
Chiến dịch giải tán ICC diễn ra trong bối cảnh Tòa án đang điều tra các cáo buộc tội ác chiến tranh của lực lượng Mỹ tại Afghanistan. Năm 2019, ICC đã bác bỏ yêu cầu của Mỹ ngăn chặn cuộc điều tra. Theo thống kê, ICC đã tiến hành hơn 30 vụ điều từ năm 2002, với 10 bản án có hiệu lực. Các nhà phân tích cho rằng sắc lệnh của Trump có thể khiến ICC gặp khó khăn trong việc tuyển dụng nhân sự và huy động tài chính, đe dọa sự tồn tại của tòa án. Tuy nhiên, ICC vẫn khẳng định sẽ tiếp tục nhiệm vụ của mình bất chấp áp lực từ Washington.
