Phó Tổng thống Mỹ JD Vance tuyên bố rằng Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) và Washington sẽ hỗ trợ Iran tiêu hủy kho uranium làm giàu cấp độ cao, theo nội dung của bản ghi nhớ hợp tác vừa được ký kết.
Nội dung chính của thỏa thuận
Theo ông Vance, một trong những điều khoản quan trọng nhất của thỏa thuận là IAEA và Mỹ sẽ giúp Iran tiêu hủy lượng uranium đã được làm giàu ở mức cao. Ông nhấn mạnh rằng nội dung này được nêu rất rõ ràng trong bản ghi nhớ, mặc dù vẫn còn một số chi tiết kỹ thuật cần được giải quyết trong quá trình thực hiện.
Phó Tổng thống Mỹ cho biết bản ghi nhớ chỉ dài khoảng một trang rưỡi, mang tính chất chung chung, và các chi tiết cụ thể sẽ được hoàn thiện trong các cuộc đàm phán kỹ thuật. Văn bản này thiết lập một khuôn khổ để Iran có thể hưởng lợi từ thỏa thuận bằng cách thực hiện các nghĩa vụ của mình.
Cam kết về hòa bình khu vực
Ông Vance cũng tiết lộ rằng bản ghi nhớ bao gồm một điều khoản về cam kết của cả Mỹ và Iran trong việc hỗ trợ hòa bình và ổn định ở Trung Đông. Theo ông, điều khoản này ngụ ý rằng Iran sẽ ngừng hỗ trợ các phong trào như Hamas ở Palestine, Hezbollah ở Li Băng và lực lượng Houthi ở Yemen.
Tiến trình đàm phán và ký kết
Các quan chức Mỹ, Iran và Pakistan xác nhận rằng Washington và Tehran đã đạt được thỏa thuận nhằm chấm dứt xung đột ở Trung Đông. Văn kiện dự kiến sẽ được ký kết tại Geneva vào ngày 19/6. Trong thời gian ngừng bắn 60 ngày, các bên sẽ thảo luận về chương trình hạt nhân của Iran cùng nhiều vấn đề khác.
Lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ đối với Iran sẽ được dỡ bỏ từ ngày 15/6, đồng thời chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn các hoạt động quân sự trên tất cả các mặt trận, bao gồm ở Li Băng.
Hiện trạng kho uranium của Iran
Iran hiện được cho là sở hữu hơn 400 kg uranium được làm giàu tới mức 60%, đủ để chế tạo ít nhất 10 quả bom nguyên tử. Vật liệu này thường được lưu trữ trong các hộp kim loại có kích thước tương đương bình lặn, được chia nhỏ tại nhiều địa điểm sâu dưới lòng đất.
Tổng thống Mỹ Donald Trump trước đó đã vạch ra kế hoạch tiêu hủy số uranium này, có thể bằng cách vận chuyển đến Mỹ, xử lý tại chỗ hoặc đưa đến một địa điểm khác. Nga từng đề xuất chuyển giao uranium làm giàu của Iran sang Nga.
Iran nhiều lần bác bỏ cáo buộc phát triển vũ khí hạt nhân, khẳng định chương trình nguyên tử của họ chỉ vì mục đích hòa bình.
