Luật Lý lịch tư pháp sửa đổi: Bước tiến mới trong cải cách hành chính và chuyển đổi số
Quốc hội đã chính thức thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Lý lịch tư pháp (số 107/2025/QH15) tại Kỳ họp thứ 10 vào ngày 5/12/2025. Luật này sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026, mang đến những thay đổi quan trọng nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính và thúc đẩy chuyển đổi số trong quản lý nhà nước.
Những điểm nổi bật của Luật sửa đổi
Luật mới đã sửa đổi, bổ sung 33/57 điều của Luật Lý lịch tư pháp năm 2009, thể chế hóa chủ trương của Đảng và Nhà nước về sắp xếp, tinh gọn bộ máy chính trị, cải cách hành chính phục vụ nhân dân, tổ chức và doanh nghiệp. Đặc biệt, luật tập trung vào việc đổi mới mạnh mẽ trong quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp, với nhiều chính sách mới nổi trội.
Hạn chế yêu cầu cung cấp thông tin lý lịch tư pháp
Theo quy định mới, cơ quan, tổ chức, cá nhân không được yêu cầu cá nhân cung cấp thông tin lý lịch tư pháp hoặc Phiếu lý lịch tư pháp số 1, trừ các trường hợp đặc biệt được luật pháp quy định. Các trường hợp ngoại lệ bao gồm việc sử dụng thông tin để phục vụ mục đích tuyển dụng, cấp giấy phép, chứng chỉ hành nghề trong các ngành nghề liên quan đến quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự xã hội, sức khỏe cộng đồng, hoặc bảo vệ lợi ích nhà nước và quyền lợi hợp pháp của cá nhân trong các giao dịch dân sự, thương mại.
Khi cần thông tin, các cơ quan phải chủ động khai thác qua kết nối và chia sẻ dữ liệu từ cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp và cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, thay vì yêu cầu cá nhân cung cấp phiếu lý lịch. Điều này giúp giảm thiểu thủ tục giấy tờ và tăng cường hiệu quả quản lý.
Giá trị pháp lý của Phiếu lý lịch tư pháp điện tử
Luật tiếp tục duy trì hai loại phiếu lý lịch tư pháp số 1 và số 2. Đối với phiếu lý lịch tư pháp điện tử, thông tin của công dân sẽ được cập nhật và hiển thị trên ứng dụng VneID, có giá trị pháp lý tương đương với phiếu lý lịch truyền thống. Điều này tạo thuận lợi tối đa cho người dân trong việc thực hiện dịch vụ mọi lúc, mọi nơi, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia.
Thủ tục cấp phiếu lý lịch tư pháp được đơn giản hóa
Thủ tục cấp Phiếu lý lịch tư pháp sẽ được thực hiện chủ yếu bằng hình thức trực tuyến, không bị giới hạn bởi địa giới hành chính. Quy định này nhằm thể chế hóa chủ trương phát triển ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đối với người nước ngoài hoặc người chưa có định danh điện tử, vẫn có thể yêu cầu cấp phiếu qua hình thức trực tiếp hoặc dịch vụ bưu chính.
Cá nhân có thể ủy quyền cho người khác làm thủ tục yêu cầu cấp phiếu đối với cả hai loại phiếu. Thời hạn cấp phiếu cũng được rút ngắn đáng kể, chỉ còn 5 ngày làm việc, giúp tiết kiệm thời gian và chi phí cho người dân.
Kết luận
Luật sửa đổi, bổ sung Luật Lý lịch tư pháp là một bước tiến quan trọng trong việc cải cách hành chính và thúc đẩy chuyển đổi số tại Việt Nam. Với những quy định mới, luật không chỉ đơn giản hóa thủ tục mà còn bảo vệ quyền lợi của người dân, đồng thời hỗ trợ hiệu quả cho các tổ chức và doanh nghiệp trong quá trình hoạt động.
