Hơn 3 tháng sau khi Mỹ và Israel phát động các cuộc không kích vào Iran vào ngày 28/2, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt ra một loạt mục tiêu, từ việc phá hủy năng lượng tên lửa hành trình của Iran cho đến việc đảm bảo Tehran không bao giờ có thể sở hữu vũ khí hạt nhân. Với một thỏa thuận hòa bình sơ bộ đã được thiết lập, ông Trump đã đạt được những gì?
Tên lửa và thiết bị không người lái (UAV)
Trước xung đột, Iran sở hữu kho dự trữ tên lửa hành trình lớn nhất Trung Đông, với khoảng từ 2.500 đến 6.000 tên lửa các loại. Một số loại có khả năng bắn tới Israel với tầm bắn lên tới 2.000km, và một số mang đầu đạn chùm vốn khó phòng thủ hơn. Iran cũng là nhà sản xuất lớn các loại UAV tầm xa, đặc biệt là loại UAV tự sát Shahed.
Khoảng một tháng sau khi xung đột nổ ra, các nguồn tin từ Mỹ chia sẻ rằng 1/3 kho vũ khí đó đã bị phá hủy, và 1/3 khác có khả năng đã bị hư hại, phá hủy hoặc chôn vùi. Đô đốc Mỹ Brad Cooper đã phát biểu trước quốc hội vào ngày 14/5 rằng khả năng chế tạo và tích trữ tên lửa cũng như UAV tầm xa của Iran đã bị kéo lùi lại nhiều năm. Ông cho biết hơn 1.500 tên lửa và 6.000 UAV đã bị Mỹ và các đồng minh đánh chặn trong suốt cuộc xung đột.
Hiện chưa rõ Iran còn lại bao nhiêu tên lửa, nhưng quốc gia này vẫn có khả năng bắn tới các đồng minh của Mỹ, gần đây nhất là vào ngày 6/6, khi nước này phóng các loạt đạn vào Kuwait và Bahrain, và ngày 7/6, khi họ bắn tên lửa vào Israel. Các quốc gia này cho biết các cuộc tấn công không gây ra thiệt hại đáng kể nào.
Năng lực quân sự
Quân đội Mỹ cho biết họ đã làm suy giảm năng lượng quân sự thông thường của Iran trong việc phô diễn sức mạnh tại khu vực hoặc đe dọa các hoạt động của Mỹ. Ông Cooper phát biểu trước quốc hội rằng quân đội Mỹ đã phá hủy 161 tàu hải quân của Iran và phá hủy 82% hệ thống phòng không của nước này. Ông cho biết không quân Iran, lực lượng từng thực hiện tới 100 chuyến bay chiến đấu mỗi ngày trước xung đột, giờ đây không thực hiện bất kỳ sứ mệnh nào nữa.
Mặc dù vậy, Iran vẫn có thể phong tỏa eo biển Hormuz một cách hiệu quả trong suốt thời gian diễn ra xung đột, ngăn các tàu hàng vốn vận chuyển 1/5 nguồn cung cấp dầu mỏ và khí đốt tự nhiên của thế giới bằng cách sử dụng tàu siêu tốc, mìn, UAV và tàu tên lửa.
Chương trình hạt nhân
Ông Trump liên tục nói rằng mục tiêu chính của ông là ngăn chặn Iran phát triển vũ khí hạt nhân. Tehran luôn nhất quán khẳng định họ không có ý định chế tạo bom và chương trình của họ chỉ phục vụ cho các mục đích hòa bình. Tuy nhiên, cuộc chiến không làm thay đổi đáng kể năng lực hạt nhân của Iran. Tình báo Mỹ tháng trước ước tính rằng Iran sẽ cần ít hơn một năm để sản xuất một vũ khí hạt nhân, cùng một mốc thời gian mà họ đã vạch ra sau các cuộc tấn công vào tháng 6/2025 nhằm vào các cơ sở hạt nhân của Iran.
Chương trình hạt nhân của Iran sẽ là một vấn đề trung tâm đối với các nhà đàm phán khi các bên có thể trực tiếp ký kết thỏa thuận khung vào ngày 19/6 tới. Ông Trump đã nói rằng số uranium đã làm giàu của Iran phải được đưa ra khỏi quốc gia này, trong khi Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei nói rằng nó không được gửi ra nước ngoài.
Các lực lượng ủy nhiệm của Iran
Ông Trump đã phát biểu vào ngày 2/3 tại Nhà Trắng rằng Tehran không thể được phép tiếp tục vũ trang và tài trợ cho các nhóm ủy nhiệm ở Iraq, Lebanon, Gaza và Yemen. Iran không cho thấy sự sẵn lòng chấm dứt việc hỗ trợ cho các lực lượng đó kể từ khi xung đột bắt đầu, nhưng các đánh giá quân sự của Mỹ và độc lập đã chỉ ra rằng mạng lưới ủy nhiệm của Iran kém hiệu quả hơn nhiều so với trước đây.
Phần lớn điều này đã diễn ra trước khi cuộc chiến bắt đầu. Israel đã sát hại nhiều thủ lĩnh hàng đầu của Hamas và hàng nghìn chiến binh của tổ chức này tại Gaza sau cuộc tấn công ngày 7 của Hamas vào tháng 10/2023. Iran cũng mất đi một kênh dẫn quan trọng để tái cung cấp cho Hezbollah với sự sụp đổ quyền lực của cựu Tổng thống Bashar al-Assad tại Syria vào năm 2024. Các lệnh trừng phạt và những khó khăn kinh tế của Iran cũng làm giảm sút khả năng tài trợ cho các nhóm này.
Ông Cooper nói với quốc hội vào tháng 5 rằng Iran không còn khả năng cung cấp một cách đáng tin cậy các loại vũ khí tiên tiến cho các nhóm đó, mặc dù ông không nêu cụ thể điều đó có nghĩa là gì.
