Chiều 15.7, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tổ chức hội nghị tham vấn dự thảo luật Kinh doanh bất động sản sửa đổi. Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho biết, dự luật dự kiến được trình lần đầu tại kỳ họp không thường lệ của Quốc hội vào tháng 8 và thông qua tại kỳ họp thứ hai vào tháng 10 tới.
Chuyên gia chỉ trích đề xuất trả lại nhà với giá cũ
Tại hội nghị, TS Vũ Đình Ánh, chuyên gia kinh tế, bày tỏ băn khoăn về quy định nghĩa vụ của chủ đầu tư cũng như các bên trong giao dịch bất động sản. Ông dẫn chứng vụ việc tại chung cư HH Linh Đàm (Hà Nội), nơi chủ đầu tư xây vượt tầng trái quy hoạch, khiến người dân không được cấp sổ đỏ. Ông nói: "Nếu các chủ đầu tư tuân thủ theo quy định của pháp luật thì sẽ không xảy ra chuyện gì, nhưng thực tế họ đâu có tuân thủ. Vậy thì luật phải có quy định để ít nhất có cơ chế xử lý và lối thoát cho câu chuyện khi chủ đầu tư không tuân thủ."
Ông Ánh cho rằng điều này có thể ảnh hưởng đến hàng nghìn, hàng vạn người sở hữu bất động sản không được cấp sổ đỏ, trong khi lỗi không phải ở người mua mà là của chủ đầu tư. Ông đặc biệt ngạc nhiên khi tại HH Linh Đàm có đề xuất trả lại nhà và trả lại tiền bằng với thời điểm mua nhà. "Nghe không ổn một tí nào. Có những đề xuất như vậy là bởi vì chúng ta không có quy định ở luật. Nếu chủ đầu tư không thực hiện đúng nghĩa vụ như chúng ta quy định thì giải quyết thế nào để bảo vệ lợi ích của các bên có liên quan," ông nêu.
Lo ngại rủi ro tín dụng từ thế chấp chồng chéo
Vấn đề thứ hai, TS Vũ Đình Ánh lo ngại việc nhiều chủ đầu tư vay toàn bộ tiền làm dự án, rồi thế chấp bằng chính dự án đó. Có dự án chưa triển khai gì đã bán cho khách hàng, sau đó khách hàng lại dùng căn hộ hình thành trong tương lai để đi vay, dẫn tới nguồn tài chính cực kỳ rủi ro. Ông phân tích: "Điều này sẽ nảy sinh rủi ro tín dụng. Cùng một bất động sản có rất nhiều thế chấp. Có những người mua nhà họ không thể có giấy tờ, hoặc thậm chí còn bị đuổi ra khỏi nhà nếu bị ngân hàng thu hồi, vì cả dự án đã bị ông chủ đầu tư mang đi thế chấp…"
Ông đề nghị dự thảo luật cần xem xét các nội dung liên quan để giảm thiểu rủi ro tài chính trong lĩnh vực bất động sản.
Phản hồi từ Bộ Xây dựng
Ghi nhận các góp ý, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho biết các nội dung trên sẽ tiếp tục được rà soát trong quá trình hoàn thiện dự thảo luật, nhất là vấn đề tài chính trong kinh doanh bất động sản. Về quy định hợp đồng mẫu, ông Sinh cho rằng nội dung hợp đồng rất quan trọng, thể hiện quyền, nghĩa vụ và bảo vệ bên yếu thế là bên mua, đồng thời giải quyết khiếu nại, kiện cáo khi người dân nộp tiền nhưng chờ mãi không giao được nhà. Tuy nhiên, do yêu cầu luật mang tính khung, nội dung cụ thể sẽ được xây dựng trong nghị định dưới luật.
