Sau khi thực hiện sáp nhập tỉnh và vận hành chính quyền địa phương hai cấp, hàng nghìn cơ sở nhà, đất công trên cả nước trở nên dôi dư. Gần một năm trôi qua, nhiều khối nhà làm việc vẫn đóng cửa im lìm, chờ phương án xử lý.
Thực trạng nhà đất công dôi dư
Việc sắp xếp, sáp nhập đơn vị hành chính nhằm tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả. Tuy nhiên, sau chủ trương này, khối tài sản công khổng lồ dôi dư chưa được xử lý triệt để, tiềm ẩn nguy cơ lãng phí. Các địa phương đang tìm cách đưa số công sản này vào sử dụng, khai thác đúng quy trình nhưng phát huy hiệu quả.
Tại phường Trương Quang Trọng, tỉnh Quảng Ngãi, sau hợp nhất, địa phương quản lý 48 cơ sở nhà, đất công. Tính đến tháng 5, có 25 cơ sở được sử dụng, 23 cơ sở còn lại với diện tích hơn 16.000m2 thuộc diện dôi dư. Ông Phạm Tấn Phước, Phó Chủ tịch UBND phường, cho biết số cơ sở dôi dư nhiều, trong khi phương án quản lý, xử lý còn khó khăn do tài sản phân tán, hồ sơ pháp lý chưa đầy đủ. Địa phương đã hoàn thành phương án xử lý, khai thác: một số cho thuê, một số thanh lý theo quy định.
Theo Sở Tài chính tỉnh Quảng Ngãi, toàn tỉnh có 1.889 cơ sở nhà, đất được phê duyệt phương án sắp xếp, trong đó 338 cơ sở dôi dư (74 do cấp tỉnh quản lý, 263 bàn giao cho địa phương). Đến nay, các xã, phường cơ bản đã ban hành phương án xử lý. Tuy nhiên, việc đưa vào khai thác phải qua nhiều bước, từ điều chuyển, chuyển giao đến xây dựng phương án và đưa vào sử dụng, tốn nhiều thời gian. Ông Nguyễn Hoàng Giang, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi, yêu cầu các đơn vị đẩy nhanh tiến độ, hoàn thành trước ngày 20/6, xem tài sản công như tài sản của mình để có trách nhiệm bảo quản, khai thác.
Khó khăn tại Đắk Lắk và Khánh Hòa
Tỉnh Đắk Lắk có 4.135 trụ sở, trong đó 726 cơ sở nhà, đất được xử lý, sắp xếp (114 giao cho Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh quản lý, khai thác; số còn lại chuyển giao cho UBND xã, phường). Đến nay, 149 cơ sở do xã, phường quản lý chưa được xử lý. Nhiều cơ sở xuống cấp, có nơi tận dụng làm chỗ để xe. Ông Hồ Quang Tuấn, Phó Giám đốc Sở Tài chính tỉnh, cho biết tỉnh đã rà soát, đề xuất phương án xử lý phù hợp như bố trí hợp lý tài sản giữa các đơn vị hành chính mới, chuyển đổi công năng làm cơ sở y tế, giáo dục, văn hóa, hoặc cho thuê. Sở liên tục đôn đốc các địa phương khẩn trương ban hành bảng giá cho thuê để sớm đưa vào khai thác hiệu quả.
Tại tỉnh Khánh Hòa, sau sáp nhập, có 344 cơ sở nhà, đất dôi dư (269 do địa phương quản lý, 75 do Trung ương chuyển giao). Đến nay, 133 cơ sở được giao cho đơn vị sự nghiệp quản lý, khai thác; 72 cơ sở làm trụ sở làm việc; 27 cơ sở chuyển đổi thành nhà văn hóa, điểm sinh hoạt cộng đồng; một cơ sở làm khu tái định cư; 3 cơ sở thu hồi để thực hiện dự án; 70 cơ sở thanh lý tài sản trên đất để bán đấu giá quyền sử dụng đất; 38 cơ sở thanh lý phục vụ mục đích công cộng. Tuy nhiên, nhiều cơ sở tại trung tâm hành chính Ninh Thuận cũ vẫn hoang hóa do vướng thủ tục. Ông Nguyễn Quang Phú, người kinh doanh cà phê trên đường 16/4, cho biết từ khi trung tâm hành chính chuyển đi, đường sá vắng vẻ, lượng khách giảm, ông mong các cơ sở sớm được đưa vào sử dụng để khu vực lấy lại nhịp sinh hoạt, kinh doanh.
Ông Châu Ngô Anh Nhân, Giám đốc Sở Tài chính Khánh Hòa, cho biết các phương án sắp xếp, điều chuyển cơ bản đã được phê duyệt, nhưng để đưa vào khai thác cần hoàn tất thủ tục cập nhật quy hoạch sử dụng đất, thanh lý tài sản và các quy trình pháp lý khác. Các địa phương và sở, ngành đang tập trung xử lý dứt điểm vướng mắc trong tháng 6.
Chỉ đạo của Thủ tướng
Ngày 14/5, Thủ tướng Lê Minh Hưng ký Công điện số 39 yêu cầu đẩy nhanh tiến độ khai thác, xử lý các cơ sở nhà, đất dôi dư. Tính đến 27/4, còn trên 6.000 cơ sở cần tiếp tục xử lý bước 2. Thủ tướng yêu cầu các bộ trưởng, trưởng ngành ban hành đầy đủ văn bản liên quan quản lý, sử dụng tài sản công trong tháng 5; lãnh đạo bộ ngành, địa phương chỉ đạo hoàn thành xử lý trước 25/5, trực tiếp lãnh đạo công tác quản lý, khai thác, không để hư hỏng, xuống cấp, lãng phí.
