Công an tỉnh Tuyên Quang vừa khởi tố thêm 15 bị can liên quan đến vụ án Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ xảy ra tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Trước đó, 4 bị can đã bị khởi tố gồm Trưởng điểm thi Trần Thị Thu Hằng, giáo viên Nguyễn Hà Duy và hai người khác. Như vậy, tổng số bị can trong vụ án đã lên tới 19 người.
Diễn biến vụ việc và phát hiện bất thường
Đầu tháng 7/2026, trên mạng xã hội xuất hiện thông tin về dấu hiệu bất thường trong loạt điểm 10 môn Toán tại Trường THPT Chuyên Tuyên Quang. Theo thống kê, toàn tỉnh Tuyên Quang có 154 bài thi đạt điểm 10 môn Toán trên tổng số hơn 17.000 thí sinh dự thi. Đáng chú ý, có tới 147 bài thi đạt điểm tuyệt đối (chiếm hơn 95% số điểm 10 toàn tỉnh) tập trung tại dải số báo danh từ 080163xx đến 080166xx, gồm 328 thí sinh.
Sau khi xác minh, Tỉnh ủy Tuyên Quang tổ chức họp báo thông tin về sai phạm. Công an tỉnh đã làm rõ hành vi của các đối tượng trong phòng thi.
Động cơ vì thành tích
Đại tá Trần Anh Tuấn, Trưởng Phòng Tham mưu Công an tỉnh Tuyên Quang, cho biết bị can Trần Thị Thu Hằng, Phó Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Văn Huyên, được phân công làm Trưởng điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang. Với chức trách điều hành điểm thi, bà Hằng đã chỉ đạo, định hướng cho một số giám thị tạo điều kiện cho thí sinh làm bài thi môn Toán trái quy chế. Theo chỉ đạo của bà Hằng, Nguyễn Hà Duy đã vào phòng thi và trực tiếp hướng dẫn một số thí sinh làm bài. Hành vi này vi phạm nghiêm trọng quy chế thi, ảnh hưởng đến tính khách quan, công bằng, minh bạch của kỳ thi, gây dư luận xấu.
Đại tá Trần Anh Tuấn nhấn mạnh: “Động cơ, mục đích ban đầu qua các kết quả điều tra, chúng tôi xác định là vì thành tích”.
Phân tích pháp lý và hình phạt có thể áp dụng
Luật sư Nguyễn Thanh Hải, Giám đốc Công ty Luật An Hoàng Gia (Đoàn luật sư TP Hà Nội), cho rằng việc khởi tố 19 bị can về tội Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ cho thấy có căn cứ xác định dấu hiệu tội phạm. Tuy nhiên, trách nhiệm hình sự của từng bị can sẽ được làm rõ trong giai đoạn điều tra.
Theo Điều 356 Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung 2017, tội danh này có nhiều khung hình phạt. Mức phạt cụ thể phụ thuộc vào vai trò, tính chất hành vi, động cơ phạm tội, hậu quả và các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ. Không phải tất cả bị can đều chịu mức án như nhau. Với Nguyễn Hà Duy, nếu chứng minh được việc vào phòng thi hướng dẫn thí sinh theo chỉ đạo, đây sẽ là căn cứ quan trọng để đánh giá mức độ tham gia và trách nhiệm.
Luật sư Hải cũng phân tích: Về phía thí sinh, cần phân biệt rõ từng trường hợp. Nếu thí sinh biết và tham gia gian lận sẽ phải chịu trách nhiệm. Ngược lại, nếu can thiệp từ phía cán bộ mà thí sinh không biết, không thể đánh đồng trách nhiệm và cần bảo đảm quyền lợi hợp pháp của các em.
Luật sư nhấn mạnh: “Điều quan trọng nhất không chỉ là xử lý nghiêm các cá nhân vi phạm mà còn phải làm rõ nguyên nhân, điều kiện dẫn đến sai phạm để ngăn chặn tái diễn. Một kỳ thi quốc gia chỉ thực sự có giá trị khi xây dựng trên nền tảng trung thực và công bằng. Xử lý nghiêm minh, đúng người, đúng hành vi sẽ củng cố niềm tin của xã hội”.
Quy định pháp luật về tội lợi dụng chức vụ
Điều 356 Bộ luật Hình sự 2015 quy định: Người nào vì vụ lợi hoặc động cơ cá nhân khác mà lợi dụng chức vụ, quyền hạn làm trái công vụ gây thiệt hại về tài sản từ 10 triệu đến dưới 200 triệu đồng hoặc gây thiệt hại khác, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 1 năm đến 5 năm. Phạm tội có tổ chức, phạm tội 2 lần trở lên, hoặc gây thiệt hại từ 200 triệu đến dưới 1 tỷ đồng, thì bị phạt tù từ 5 năm đến 10 năm. Gây thiệt hại 1 tỷ đồng trở lên, thì bị phạt tù từ 10 năm đến 15 năm. Người phạm tội còn bị cấm đảm nhiệm chức vụ từ 1 năm đến 5 năm, có thể bị phạt tiền từ 10 triệu đến 100 triệu đồng.
Công an tỉnh Tuyên Quang cho biết đang tiếp tục củng cố hồ sơ, tài liệu, chứng cứ phục vụ điều tra.
