Hàng triệu SIM điện thoại đã bị khóa một chiều sau hạn chót 15.6 do chưa xác thực thông tin, nhưng nghịch lý là thị trường SIM rác vẫn hoạt động sôi nổi, thậm chí SIM đã được xác thực sẵn vẫn được rao bán công khai.
Khách vẫn đông tại các điểm giao dịch sau hạn chót
Ngày 21.6, dù là chủ nhật nhưng các điểm dịch vụ của nhà mạng vẫn hoạt động xuyên suốt với lượng khách xếp hàng chờ đợi khá đông. Tại cửa hàng MobiFone trên đường Lê Văn Việt, P.Tăng Nhơn Phú (TP.HCM), hàng chục người đang chờ hỗ trợ dịch vụ mạng di động, chủ yếu là xác thực thông tin sau ngày 15.6.
Ông L.T, chủ thuê bao số 0902761…, cho biết số của ông đã bị khóa cả hai chiều dù đã đăng ký chính chủ. "Nhân viên nói số của tôi đã bị khóa cách đây 10 ngày, muốn mở lại phải tốn khoảng 1 triệu đồng, lớn hơn nhiều so với mua SIM mới, nên tôi đã bỏ số cũ và mua SIM mới rẻ hơn, dù mất liên lạc với bạn bè và khách hàng", ông L.T nói.
Chị Tuyết Nga, chủ thuê bao 0842910…, cũng bị cắt liên lạc một chiều dù đã đăng ký chính chủ từ ngày 30.3.2021. "Tài khoản của tôi vẫn còn tiền và hạn đến tháng 8.2026, nhưng bất ngờ bị khóa. Do lượng khách quá đông, tôi phải tự xác thực qua ứng dụng và mất 3 ngày sau mới mở lại được", chị Nga cho hay.
Hàng triệu SIM bị khóa, lộ trình xử lý tiếp theo
Theo lộ trình sau 15.6, các doanh nghiệp viễn thông đã đồng loạt khóa một chiều thuê bao diện xử lý. Viettel khóa một chiều hơn 5 triệu thuê bao từ 0 giờ ngày 15.6. VinaPhone tạm dừng chiều gọi đi và nhắn tin đi với gần 3 triệu thuê bao từ 9 giờ cùng ngày. MobiFone tạm dừng cung cấp dịch vụ chiều đi (gọi và nhắn SMS) đối với khoảng 2,6 triệu thuê bao chưa hoàn tất xác thực/xác minh thông tin chính chủ.
Do số điện thoại di động được dùng để đăng ký tài khoản ngân hàng, ví thanh toán, email, mạng xã hội… nên việc bị khóa gây ảnh hưởng lớn. Các nhà mạng cho biết nếu hoàn tất xác thực thành công, thuê bao sẽ được mở lại. Người dùng có thể xác thực trực tuyến qua VNeID hoặc ứng dụng nhà mạng, hoặc trực tiếp tại điểm giao dịch.
Theo lộ trình, thuê bao bị khóa một chiều có thêm 60 ngày để hoàn tất xác nhận. Nếu quá hạn, thuê bao sẽ bị khóa hai chiều. Sau 5 ngày kể từ khi khóa hai chiều mà vẫn không hoàn tất xác thực, số thuê bao sẽ bị thu hồi.
Thị trường SIM rác vẫn nhộn nhịp, giá tăng cao
Trong khi cơ quan quản lý nỗ lực dọn dẹp SIM không chính chủ, thị trường SIM rác kích hoạt sẵn vẫn buôn bán công khai. Ngày 21.6, khảo sát của PV Thanh Niên trên sàn thương mại điện tử và các hội nhóm mạng xã hội cho thấy nhiều shop bán SIM đăng ký sẵn với giá vài chục ngàn đồng.
N.A.T, một người chuyên bán buôn SIM tại Hà Nội, rao: "Nhà em bán sỉ lẻ SIM di động số lượng lớn, mua theo cân càng rẻ. SIM đã đăng ký xác thực, về lắp vào máy dùng được ngay". Nga Kim, một người phân phối khác, công khai giá: "SIM đã xác thực, nghe gọi 2 chiều, giá sỉ 65.000 đồng/SIM, SIM đăng ký Zalo 75.000 đồng, mua lẻ cộng thêm 10.000 đồng".
PV Thanh Niên liên hệ người bán D.V.T và được báo giá: SIM đầu số 03 giá 250.000 đồng, đầu số 08 giá 270.000 đồng, đầu số 09 giá 300.000 đồng. D.V.T giải thích: "SIM vài chục ngàn là SIM đã bị khóa một chiều, chỉ dùng nhận mã OTP. Còn SIM nghe gọi phải dùng kit kích hoạt và thêm thông tin đăng ký sẵn. Giá hiện nay là đúng thị trường".
Nguyên nhân: Tổng đài ảo thay thế SIM rác
Ông Võ Đỗ Thắng, Giám đốc Trung tâm tư vấn an ninh mạng Athena, cho rằng một nguyên nhân khiến SIM rác vẫn tồn tại là sau khi siết chặt quản lý SIM di động, các đầu số tổng đài ảo ra đời với mức độ spam còn khủng khiếp hơn. Theo ghi nhận trên tổng đài Trang Trắng, các đầu số 028, 059… là những số bị báo cáo làm phiền nhiều nhất, đây đều là thuê bao tổng đài ảo.
Theo các chuyên gia công nghệ, SIM rác chỉ là một phương tiện thực hiện tin nhắn, cuộc gọi rác. Các đối tượng có thể chuyển sang các hình thức khác như mạng xã hội, ứng dụng nhắn tin (Telegram, Viber, Zalo…). Do đó, cần áp dụng đồng bộ nhiều giải pháp, tăng cường quản lý, giám sát để phát hiện tài khoản đáng ngờ, ngăn chặn giao dịch lừa đảo.
