Chiều 6/7, Tòa án Quân sự Trung ương tuyên y án 11 năm tù đối với Nguyễn Văn Hậu (cựu Chủ tịch Tập đoàn Phúc Sơn, thường gọi Hậu 'Pháo') về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản trong vụ án sai phạm tại dự án sân bay Nha Trang (cũ, tỉnh Khánh Hòa). Trước khi tuyên án, Hậu đã đạt thỏa thuận đền bù 793 tỷ đồng cho 61 người mua đất tại dự án.
Diễn biến phiên tòa phúc thẩm
Phiên tòa phúc thẩm xét xử 5 bị cáo kháng cáo gồm: Nguyễn Văn Hậu; Nguyễn Thị Hằng (Phó tổng giám đốc Tập đoàn Phúc Sơn, chị gái Hậu); Hoàng Viết Quang (cựu Thiếu tướng, cựu Phó cục trưởng Cục Tác chiến - Bộ Quốc phòng); Nguyễn Duy Cường (cựu Thiếu tướng, cựu Hiệu trưởng Trường Sĩ quan không quân); Trần Hữu Định (Giám đốc Công ty Cổ phần Đầu tư Nam Á, bạn thân của Hậu).
Mở đầu phiên làm việc, HĐXX cho biết trong 3 ngày nghị án, bị cáo Hậu đã đạt thỏa thuận đền bù 793 tỷ đồng với 61 bị hại, thực hiện trong các ngày 4-6/7. Viện kiểm sát đề nghị ghi nhận số tiền này để khấu trừ vào nghĩa vụ bồi thường. Do phát sinh tình tiết mới, tòa kéo dài thời gian nghị án đến 17h cùng ngày.
Mức án cụ thể cho các bị cáo
Sau nghị án, HĐXX tuyên Nguyễn Văn Hậu mức án 11 năm tù về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản (y án sơ thẩm). Trước đó, tại vụ án Vi phạm quy định về đấu thầu, Hậu bị tuyên 30 năm tù về các tội Đưa hối lộ, Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng, Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng. Tổng hợp hai bản án, Hậu chịu 30 năm tù.
Nguyễn Thị Hằng bị tuyên 5 năm 6 tháng tù (giảm từ 7 năm 6 tháng). Trần Hữu Định bị tuyên 6 năm 6 tháng tù (giảm từ 8 năm 6 tháng). Hai cựu Thiếu tướng Hoàng Viết Quang và Nguyễn Duy Cường bị tuyên 2 năm 6 tháng tù nhưng cho hưởng án treo (y án sơ thẩm) về tội Vi phạm các quy định về quản lý đất đai.
Lời khai và cam kết của Nguyễn Văn Hậu
Tại phần xét hỏi, Hậu thừa nhận bản án sơ thẩm xác định đúng người, đúng tội. Về số tiền thiệt hại, bị cáo xác nhận theo bản án sơ thẩm là hơn 7.000 tỷ đồng, trong đó có hơn 1.000 tỷ đồng để ngoài sổ sách. Hậu cho biết số tiền này do bị cáo quyết định xử lý và chỉ đạo ký kết hợp đồng, sử dụng khoảng 3.786 tỷ đồng đầu tư vào các dự án đã ký với khách hàng, số còn lại khoảng 3.250 tỷ đồng đầu tư vào dự án khác của Tập đoàn Phúc Sơn.
Hậu cam kết sẽ thanh lý các dự án để bảo đảm quyền lợi cho nhà đầu tư, đồng thời cho biết nhiều tài sản đang bị phong tỏa do liên quan vụ án khác. Bị cáo khẳng định có thể hoàn tất bồi thường cho hàng trăm bị hại trong vòng 3 tháng nhờ sự hỗ trợ của bạn bè, đối tác.
Phản ứng của các bị hại
Hàng trăm người mua đất tại dự án bày tỏ không đồng ý nhận tiền đền bù mà đề nghị tiếp tục thực hiện hợp đồng để được nhận đất nếu dự án được tháo gỡ. Họ cho rằng số tiền đã góp vốn không còn nguyên giá trị, yêu cầu bồi thường theo giá thị trường kèm lãi suất do chiếm dụng vốn.
Nhiều người không đồng tình với việc xác định họ là bị hại, cho rằng họ chỉ là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan hoặc bên thứ ba ngay tình. Các bị hại đề nghị làm rõ dòng tiền hơn 7.000 tỷ đồng, xem xét kê biên tài sản dự án. Một số ý kiến cho rằng chủ thể bồi thường phải là Công ty Phúc Sơn, không phải cá nhân Hậu.
Đáng chú ý, đại diện nhiều bị hại và luật sư đề nghị HĐXX tăng trách nhiệm hình sự đối với Hậu, cho rằng mức án 11 năm tù chưa tương xứng với tính chất, hậu quả đặc biệt nghiêm trọng. Một số bị hại đề nghị hủy bản án sơ thẩm để xem xét tội danh 'Tham ô tài sản' thay vì 'Lừa đảo chiếm đoạt tài sản'. Tuy nhiên, VKS cho rằng đề nghị tăng hình phạt không có căn cứ, vì Hậu đã thừa nhận hành vi, tích cực khắc phục hậu quả, và ngày 25/6 cam kết dùng 2.148 bất động sản cùng hơn 46 tỷ đồng để bồi thường.
Bối cảnh vụ án
Sân bay Nha Trang cũ diện tích hơn 238 ha, thuộc quyền quản lý của Trường Sĩ quan Không quân, là tài sản quốc phòng. Năm 2015, Chính phủ cho phép chuyển giao đất cho Khánh Hòa phát triển dự án kinh tế, đô thị, dịch vụ, yêu cầu minh bạch, đúng pháp luật. Tháng 4/2015, tỉnh Khánh Hòa phê duyệt quy hoạch dự án, chủ đầu tư là Công ty Phúc Sơn, không qua đấu thầu. Dù Thủ tướng chưa phê duyệt, các bị cáo là lãnh đạo tỉnh và hai cựu thiếu tướng đã 'bàn giao tạm' đất cho Phúc Sơn cắm mốc, kiểm kê. Sau đó, hơn 62 ha được giao cho Phúc Sơn dù đến tháng 1/2016 sân bay mới có quyết định đóng cửa. Đất bị phân lô, quảng cáo, ký gần 1.000 hợp đồng chuyển nhượng, thu về hơn 7.000 tỷ đồng, trong đó hơn 1.000 tỷ đồng để ngoài sổ sách.
Trong số các bị cáo không kháng cáo, ông Nguyễn Chiến Thắng (cựu Chủ tịch tỉnh Khánh Hòa) bị tuyên 4 năm tù; hai cựu Phó chủ tịch tỉnh Lê Đức Vinh và Đào Công Thiên cùng cựu Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Võ Tấn Thái mỗi người 3 năm 6 tháng tù về tội Vi phạm các quy định về quản lý đất đai.
