Hiện trạng mất an toàn tại mỏ đá Hóa An
Mỏ đá Hóa An (phường Biên Hòa, Đồng Nai) từng xảy ra nhiều vụ đuối nước và tai nạn chết người, nhưng hiện vẫn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn khi hàng rào bảo vệ nhiều nơi đã biến mất, lối mòn xuống lòng mỏ còn tồn tại, khiến nhiều người, đặc biệt là học sinh, tự do vào bơi lội, câu cá.
Một buổi chiều cuối tháng 6.2026, phóng viên ghi nhận trên tuyến đường dân sinh chạy dọc mép mỏ đá (đoạn từ vòng xoay đi sang phường Tân Đông Hiệp, TP.HCM), hệ thống hàng rào lưới thép gai từng được lắp đặt gần như không còn. Chỉ còn lại những cột bê tông đứng trơ trọi, nhiều đoạn hoàn toàn không có vật cản ngăn cách giữa mặt đường và vực sâu phía dưới.
Đặc biệt, tại nhiều vị trí xuất hiện những lối mòn rộng từ 1-2 m dẫn thẳng xuống lòng mỏ đá. Các tảng đá lớn được đặt hai bên như lối đi tự phát. Không có rào chắn, không có cổng khóa, cũng không có lực lượng kiểm soát, người dân có thể dễ dàng đi bộ hoặc chạy xe máy, xe điện xuống khu vực hồ nước.
Nhiều người thường xuyên xuống đây để câu cá, tham quan, ngắm cảnh, bất chấp khu vực từng xảy ra nhiều vụ đuối nước thương tâm. Xung quanh mỏ hiện đã hình thành nhiều khu dân cư, cách khu vực mỏ không xa là nhà ở của người dân, khiến nguy cơ mất an toàn càng hiện hữu.
Học sinh vô tư bơi lội, nô đùa trên miệng vực mỏ đá
Không chỉ người lớn, khu vực mỏ đá còn trở thành điểm vui chơi của nhiều học sinh. Theo ghi nhận vào các ngày 30.6 và 1-2.7, hàng chục xe máy được dựng sát mép hồ. Nhiều nhóm học sinh thi nhau nhảy xuống nước bơi lội. Một số em bơi ra xa bờ, có em lặn xuống nước hoặc nhảy từ những mỏm đá thấp xuống hồ. Trên miệng mỏ đá, nhiều nhóm thanh thiếu niên ngồi trò chuyện, đùa giỡn ngay sát mép vực.
Em K. (14 tuổi, ở TP.HCM) cho biết từ khi nghỉ hè đến nay, gần như ngày nào em cũng cùng nhóm bạn sang khu vực mỏ đá Hóa An để tắm, bơi lội. "Cháu được các bạn trong xóm rủ qua đây bơi nhiều lần rồi. Nước ở đây rất trong, mát nên tắm rất thích. Từ khi nghỉ hè đến nay, ngày nào tụi cháu cũng qua đây bơi", K. kể.
Nhóm bạn thường hẹn nhau khoảng 13 giờ, chạy xe đạp điện đến mỏ đá. Mỗi lần đi, nhóm có hơn 10 người, có hôm lên đến khoảng 20 người. "Từ điểm hẹn đến khu vực mỏ đá mất khoảng 15 phút. Cả nhóm thường tắm, bơi đến hơn 15 giờ 30 mới trở về", K. nói.
Hồ hình thành từ các mỏ đá sau khai thác thường có độ sâu lớn, địa hình phức tạp, nhiều hốc đá ngầm. Nhiệt độ nước ở các tầng sâu có thể thấp hơn đáng kể so với mặt nước. Khi bơi trong điều kiện như vậy, người bơi có nguy cơ bị chuột rút, đuối sức hoặc gặp sự cố dưới nước. Một khi tai nạn xảy ra, việc tiếp cận cứu hộ trong hồ sâu với vách đá dựng đứng rất khó khăn.
Thực tế, mỏ đá Hóa An từng xảy ra các vụ đuối nước thương tâm, trong đó có vụ 2 thiếu niên tử vong khi xuống hồ tắm.
Cần giải pháp đảm bảo an toàn
Qua khảo sát thực tế, các biện pháp bảo đảm an toàn dường như không còn phát huy tác dụng. Hàng rào bảo vệ nhiều đoạn đã bị tháo dỡ hoặc hư hỏng trong thời gian dài nhưng chưa được khôi phục. Các lối mòn xuống lòng mỏ đá vẫn tồn tại. Người dân vẫn có thể tự do đi lại mà hầu như không gặp bất kỳ sự ngăn cản nào.
Theo nhiều người dân địa phương, chính quyền và các cơ quan liên quan cần sớm kiểm tra toàn bộ khu vực, xác định trách nhiệm quản lý sau khi mỏ đã đóng cửa; đồng thời khẩn trương khôi phục hệ thống hàng rào, lắp đặt biển cảnh báo, bịt các lối mòn tự phát dẫn xuống hồ và tăng cường tuần tra, nhắc nhở, nhất là trong dịp hè.
Một khu mỏ sau khai thác có thể trở thành không gian sinh thái hoặc điểm tham quan nếu được quy hoạch, quản lý bài bản. Tuy nhiên, khi chưa có các biện pháp bảo đảm an toàn cần thiết, việc để người dân tự do ra vào, bơi lội, vui chơi giữa những vách đá dựng đứng và hồ nước sâu là nguy cơ không thể xem nhẹ.
Ông Chu Tiến Dũng, Phó giám đốc Trung tâm Phát triển quỹ đất Đồng Nai, cho biết hiện toàn bộ khu vực mỏ đá Hóa An sau khi kết thúc khai thác đã được bàn giao cho trung tâm quản lý. Trước đây, khu vực này được bao quanh bằng tường rào và lưới thép gai nhằm ngăn người dân tự ý ra vào. Tuy nhiên, qua nhiều năm, phần lớn hàng rào đã bị kẻ gian và những người thu mua phế liệu tháo dỡ, lấy làm sắt vụn.
Ông Dũng cho biết trung tâm đã tiến hành khảo sát hiện trạng, lập phương án thiết kế và trình lãnh đạo thành phố phê duyệt kế hoạch đầu tư xây dựng hệ thống rào chắn kiên cố tại các lối lên xuống khu vực mỏ đá. Đồng thời, đơn vị sẽ lắp đặt thêm biển cảnh báo, bảng tuyên truyền và các khẩu hiệu nhằm ngăn chặn người dân tiếp cận khu vực nguy hiểm.
"Về phía cơ quan quản lý, chúng tôi sẽ triển khai các giải pháp để hạn chế tối đa việc người dân ra vào khu vực mỏ đá. Tuy nhiên, điều quan trọng vẫn là ý thức chấp hành của người dân. Đặc biệt, phụ huynh cần thường xuyên nhắc nhở, quản lý con em mình, không để các em đến vui chơi, tắm hoặc bơi lội tại khu vực mỏ đá nhằm tránh những sự việc đáng tiếc có thể xảy ra", ông Dũng chia sẻ.
