Từ khi Luật Hóa chất 2025 và các văn bản hướng dẫn có hiệu lực, Cục Hải quan cùng các chi cục hải quan khu vực không ban hành văn bản hướng dẫn riêng về xuất nhập khẩu hóa chất. Hoạt động kiểm tra, giám sát hải quan được thực hiện theo nguyên tắc quản lý rủi ro.
Quyền yêu cầu cung cấp thông tin
Công chức hải quan có quyền yêu cầu người khai hải quan cung cấp tài liệu kỹ thuật và thông tin liên quan đến hàng hóa để xác định tên hàng, mã số, tính thuế và thực hiện chính sách quản lý hàng hóa, theo khoản 1 điều 26 Luật Hải quan. Người khai không phải nộp thêm chứng từ ngoài bộ hồ sơ hải quan, nhưng phải mô tả rõ tên hàng, thành phần, hàm lượng, tính chất lý hóa để cơ quan hải quan xác định mã số và áp dụng chính sách quản lý chuyên ngành, chính sách thuế.
Khi nào phải bổ sung thông tin?
Đối với tờ khai luồng vàng, luồng đỏ, nếu hồ sơ không đủ tài liệu kỹ thuật hoặc nội dung khai không chính xác, cơ quan hải quan thực hiện theo Thông tư 38/2015/TT-BTC (sửa đổi bởi Thông tư 121/2025/TT-BTC). Người khai có trách nhiệm cung cấp bổ sung tài liệu kỹ thuật và chứng từ liên quan.
Hóa chất là mặt hàng đặc biệt, có chuyên môn sâu, yêu cầu quản lý chặt chẽ. Ví dụ, hàm lượng hóa chất nguy hiểm dưới ngưỡng 0,1%, 1%, 5% được miễn giấy phép xuất nhập khẩu, giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất kinh doanh.
Các trường hợp phải bổ sung thông tin
Căn cứ khoản 5 điều 19 Luật Hải quan, cơ quan hải quan yêu cầu bổ sung thông tin, tài liệu kỹ thuật, chứng từ trong các trường hợp:
- Hồ sơ hải quan không thể hiện rõ thành phần cấu tạo, không đủ cơ sở xác định hàng hóa có thuộc danh mục hóa chất có điều kiện, hóa chất cần kiểm soát đặc biệt hay hóa chất cấm.
- Hồ sơ không cung cấp đầy đủ thông tin về nồng độ, hàm lượng thành phần hóa chất, không có căn cứ xác định hóa chất có đáp ứng điều kiện miễn trừ giấy phép, giấy chứng nhận (ngưỡng 0,1%, 1%, 5%).
Nếu thông tin bổ sung vẫn không đủ cơ sở pháp lý, cơ quan hải quan sẽ tiến hành phân tích, phân loại hoặc trưng cầu giám định để quyết định thông quan.
Bảo mật thương mại
Theo Luật Hóa chất 2025, các thông tin như phiếu an toàn hóa chất (MSDS/SDS), số CAS, số UN, độ tinh khiết của hỗn hợp, mức độ nguy hại của phụ gia, tạp chất không thuộc phạm vi bảo mật. Cục Hải quan nhấn mạnh: việc yêu cầu cung cấp các thông tin định danh cơ bản để phục vụ quản lý nhà nước là đúng quy định, không vi phạm bảo vệ bí mật thương mại.
Phản ánh từ doanh nghiệp
Trước đó, Hội đồng Kinh doanh Mỹ - ASEAN (USABC) đã gửi công văn phản ánh về yêu cầu khai báo chi tiết 100% thông tin hóa chất (mã CAS, hàm lượng phần trăm) khi nhập khẩu, trong khi trước đây chỉ áp dụng ngẫu nhiên. Cục Hải quan đã yêu cầu các chi cục rà soát và báo cáo.
