Hội thảo khoa học về tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng vừa được tổ chức, tiếp tục khẳng định sự quan tâm đặc biệt của lãnh đạo Đảng, Nhà nước trong việc chỉ đạo quyết liệt, đồng bộ các giải pháp nhằm đẩy nhanh tiến độ và hiệu quả công tác thu thập, xử lý, xác minh thông tin phục vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ và các khu mộ tập thể. Đây là kết quả bước đầu quan trọng, thể hiện tinh thần của đợt cao điểm trong Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.
Nhân chứng lịch sử cung cấp thông tin quý giá
Tại hội thảo, các đại biểu đã lắng nghe những chia sẻ từ nhân chứng lịch sử. Ông Nguyễn Thành Phước, người sống cạnh nghĩa địa Chí Hòa-Chợ Quán năm 1968, vẫn còn nhớ rõ những ngày chiến sự ác liệt. Ông kể: “Tôi đứng cách hầm chôn chỉ vài mét. Khi đó có một hầm dài mấy chục mét, ngang khoảng 4 mét. Nhiều thi hài chiến sĩ được đưa xuống chôn tập thể. Ước mong lớn nhất của tôi là sớm đưa các anh về với đồng đội. Tôi sẵn sàng hỗ trợ, chỉ lại chính xác những vị trí mình biết để phục vụ công tác khai quật”. Lời kể của người nhân chứng ngoài 70 tuổi này trở thành một mảnh ghép quan trọng, kết nối với các nguồn tư liệu khác để từng bước làm sáng tỏ câu chuyện tìm kiếm liệt sĩ hy sinh được chôn cất tại Công viên Lê Thị Riêng ngày nay.
Nghiên cứu khoa học hiện đại hỗ trợ xác định vị trí
Một nguồn chứng cứ quan trọng khác đến từ hồ sơ nghiên cứu kéo dài 8 năm của nhóm chuyên gia do kiến trúc sư Nguyễn Xuân Thắng thực hiện. Từ những bức ảnh rời rạc thu thập trên internet, kết hợp bản đồ, không ảnh chiến tranh, ảnh vệ tinh và khảo sát thực địa, nhóm nghiên cứu đã xác định được vị trí rãnh mộ tập thể số 3 với độ tin cậy cao. Theo Đại tá, Tiến sĩ Bùi Yên Tĩnh, Phó Cục trưởng Cục Tác chiến, Bộ Tổng Tham mưu Quân đội nhân dân Việt Nam, hồ sơ được thực hiện công phu với phương pháp tiếp cận khoa học hiện đại. Ông cho biết việc đối chiếu không ảnh, ảnh vệ tinh lịch sử với hiện trạng địa hình ngày nay đã giúp khoanh vùng, thu hẹp phạm vi tìm kiếm một cách logic và có cơ sở khoa học vững chắc. Kết quả nghiên cứu bước đầu nhận định khu vực này có ba rãnh mộ tập thể với khoảng 900 liệt sĩ.
Phó Thủ tướng chỉ đạo triển khai khảo sát chuyên sâu
Phát biểu kết luận hội thảo, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh đây là kết quả có ý nghĩa đặc biệt sau gần sáu thập kỷ tìm kiếm. Bà khẳng định: “Chúng ta đã tiến thêm một bước rất quan trọng trên hành trình đi tìm sự thật lịch sử và tìm kiếm nơi an nghỉ của các anh hùng liệt sĩ còn nằm lại giữa lòng Thành phố Hồ Chí Minh. Đây là thành quả của nghiên cứu khoa học, kết quả của sự kiên trì, trách nhiệm và lòng tri ân đối với những người đã ngã xuống vì Tổ quốc”. Hội thảo đã thống nhất nhận định có đầy đủ cơ sở lịch sử, khoa học, pháp lý và thực tiễn để khẳng định độ tin cậy cao về sự tồn tại của khu mộ liệt sĩ tập thể tại khu vực Công viên Lê Thị Riêng, đủ điều kiện để triển khai các bước khảo sát chuyên sâu, tìm kiếm và khai quật theo quy định.
Phó Thủ tướng đề nghị Thành phố Hồ Chí Minh, Quân khu 7 và các cơ quan liên quan khẩn trương tiến hành khảo sát chuyên sâu, ứng dụng các phương pháp công nghệ hiện đại như radar xuyên đất, khảo cổ học và công nghệ số để xác định chính xác vị trí, phạm vi khu mộ tập thể trước khi tổ chức khai quật. Theo kế hoạch, chậm nhất đến cuối tháng 6, đầu tháng 7 năm 2026 sẽ triển khai công tác khai quật, quy tập liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng.
Ghi nhận đóng góp của cựu quân nhân Hoa Kỳ
Tại hội thảo, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đã trao Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ cho ông Robert Ambrose Connor, cựu quân nhân Hoa Kỳ, thành viên nhóm tình nguyện hỗ trợ Việt Nam tìm kiếm liệt sĩ. Đồng thời, bà cũng trao quà cho các gia đình thân nhân liệt sĩ hy sinh trong chiến dịch Mậu Thân 1968. Trước đó, Đoàn công tác của Ban Chỉ đạo 515 Quốc gia đã đến dâng hương, viếng các Anh hùng liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng.
