Ngày 24/5, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc, Chủ tịch Hội đồng tư vấn đặc xá năm 2026, đã chủ trì phiên họp toàn thể của Hội đồng nhằm xét duyệt danh sách đề nghị Chủ tịch nước đặc xá tha tù trước thời hạn cho các phạm nhân đáp ứng đủ điều kiện. Đợt đặc xá này được thực hiện nhân dịp kỷ niệm 51 năm Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2026), đồng thời chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.
Báo cáo và thẩm định hồ sơ
Tại phiên họp, Hội đồng tư vấn đặc xá đã lắng nghe Bộ Công an báo cáo về tình hình và kết quả triển khai thực hiện Quyết định của Chủ tịch nước về đặc xá. Báo cáo bao gồm danh sách phạm nhân đủ điều kiện đề nghị đặc xá cũng như danh sách những người không đáp ứng yêu cầu. Bên cạnh đó, Tòa án nhân dân tối cao cũng trình bày hồ sơ về những người đang được tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù, phân loại rõ ràng giữa các trường hợp đủ điều kiện và không đủ điều kiện để được xét đặc xá.
Quy trình chặt chẽ, công khai và minh bạch
Việc xét duyệt và đề nghị đặc xá cho những người đủ điều kiện được tiến hành theo một quy trình vô cùng nghiêm ngặt, công khai, dân chủ, khách quan, công bằng và minh bạch. Mọi hồ sơ đều được kiểm tra, thẩm định qua nhiều cấp, với sự tham gia của nhiều cơ quan ban ngành chức năng. Đặc biệt, quá trình này còn chịu sự giám sát chặt chẽ từ các tổ chức xã hội và nhân dân, đảm bảo tính chính xác và đúng đối tượng theo quy định pháp luật.
Thực hiện Quyết định của Chủ tịch nước về đặc xá năm 2026 cùng Hướng dẫn của Hội đồng tư vấn đặc xá, trong thời gian qua, các tổ thẩm định liên ngành và tổ chuyên viên hỗ trợ từ nhiều bộ, ngành như Bộ Công an, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Văn phòng Chính phủ, Văn phòng Chủ tịch nước, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Bộ Ngoại giao, Bộ Quốc phòng đã làm việc khẩn trương và trách nhiệm. Kết quả, họ đã tiến hành kiểm tra, thẩm định hơn 10.000 hồ sơ đủ điều kiện đề nghị đặc xá từ các trại giam, trại tạm giam thuộc Bộ Công an, cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh và các trại giam do Bộ Quốc phòng quản lý.
Kiến nghị về tái hòa nhập cộng đồng
Bộ Công an đã đưa ra kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả công tác đặc xá năm 2026. Cụ thể, các cấp, các ngành và địa phương cần quan tâm hơn đến việc tái hòa nhập cộng đồng cho những người được đặc xá trở về. Cần đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức và trách nhiệm của các cấp ủy đảng, chính quyền địa phương, các tổ chức chính trị - xã hội, đoàn thể và quần chúng nhân dân. Mục tiêu là tránh kỳ thị, đồng thời chung tay giúp đỡ người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm tội lỗi.
Bên cạnh đó, cần thực hiện tốt việc theo dõi, giáo dục, hỗ trợ dạy nghề và tạo việc làm cho những người này, giúp họ làm ăn lương thiện và hạn chế tái phạm tội cũng như vi phạm pháp luật. Đối với những người có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, các ngành, đoàn thể và tổ chức kinh tế - xã hội cần được khuyến khích và vận động để hỗ trợ vay vốn, giúp họ ổn định cuộc sống và hòa nhập cộng đồng.
Phát biểu chỉ đạo của Phó Thủ tướng Thường trực
Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc đánh giá cao nỗ lực của các ban, bộ, ngành chức năng, đặc biệt là Bộ Công an (cơ quan thường trực) và Tòa án nhân dân tối cao. Mặc dù thời gian ngắn và khối lượng hồ sơ lớn, các đơn vị đã làm việc khẩn trương, chỉ đạo tích cực, đảm bảo công tác đặc xá được triển khai chặt chẽ, nghiêm ngặt, đúng quy định pháp luật và tiến độ đề ra.
Sau đó, Hội đồng tư vấn đặc xá đã tiến hành xem xét kỹ lưỡng các hồ sơ, danh sách phạm nhân đủ và không đủ điều kiện đề nghị đặc xá, cũng như hồ sơ của những người đang tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù theo Quyết định số 457 của Chủ tịch nước. Phó Thủ tướng yêu cầu các thành viên Hội đồng tập trung kiểm tra, đánh giá công khai, minh bạch, cân nhắc thận trọng từng trường hợp cụ thể, bám sát điều kiện và tiêu chuẩn theo Luật Đặc xá và Quyết định của Chủ tịch nước.
Sau phiên họp ngày 24/5, Hội đồng tư vấn đặc xá sẽ tổng hợp và trình Chủ tịch nước danh sách phạm nhân đủ điều kiện được đặc xá để xem xét và quyết định cuối cùng.
