Tại phiên tòa xét xử 19 bị cáo trong vụ án sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm xảy ra tại Công ty TNHH Công nghệ Herbitech, đại diện Viện kiểm sát nhân dân (VKSND) TP. Hà Nội đã tranh luận gay gắt với các luật sư về tội danh Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng.
Hành vi lập hai hệ thống kế toán có chủ đích
Theo đại diện VKS, phần lớn luật sư tranh luận về căn cứ xác định tội Vi phạm quy định về kế toán, hậu quả thiệt hại, vai trò đồng phạm và các tình tiết giảm nhẹ. Một số luật sư cho rằng bị cáo Phạm Vũ Khiêm chỉ phạm tội Trốn thuế với mức án cao nhất 7 năm tù.
Tuy nhiên, VKS khẳng định hành vi của bị cáo đủ căn cứ cấu thành tội Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng, với mức phạt tù tối đa lên tới 20 năm. Cả hai tội danh đều có hành vi gian dối về số liệu, sử dụng thủ đoạn lập hai hệ thống sổ sách kế toán, để ngoài sổ sách tài sản hoặc doanh thu, hoặc sử dụng chứng từ, hóa đơn không hợp pháp.
Kết quả điều tra và diễn biến tại phiên tòa cho thấy Phạm Vũ Khiêm đã chỉ đạo nhân viên lập và sử dụng hai hệ thống sổ sách kế toán trong suốt nhiều năm. Một hệ thống dùng để kê khai với cơ quan thuế, hệ thống còn lại ghi nhận toàn bộ doanh thu thực tế, bao gồm các khoản không xuất hóa đơn và được chuyển qua tài khoản cá nhân của Trần Thị Huệ cùng một số người khác.
Đại diện VKS nhấn mạnh: “Hành vi này được duy trì liên tục trong nhiều năm, không phải sai sót nghiệp vụ hay việc bỏ ngoài sổ sách đơn lẻ, mà là hành vi có chủ đích xâm phạm chế độ quản lý kế toán của Nhà nước.”
VKS cũng cho rằng, dù doanh nghiệp có quyền kê khai thuế bổ sung khi phát hiện sai sót, nhưng các bị cáo không thực hiện dù có nhiều kỳ kê khai trong suốt quá trình hoạt động. Vì vậy, không có căn cứ để chuyển tội danh từ Vi phạm quy định về kế toán sang Trốn thuế.
Không thể áp dụng giảm thuế do thiếu hóa đơn
Các luật sư đề nghị áp dụng mức tính thiệt hại thuế giá trị gia tăng (GTGT) là 8% thay vì 10% để giúp doanh nghiệp khắc phục hậu quả. VKS bác bỏ quan điểm này, cho rằng việc áp dụng thuế suất 10% là đúng quy định. Chính sách giảm thuế xuống 8% chỉ áp dụng khi doanh nghiệp đáp ứng đầy đủ điều kiện về hóa đơn, chứng từ và kê khai thuế. Trong vụ án này, doanh thu ngoài sổ sách không được lập hóa đơn, không kê khai nên không đủ điều kiện để hưởng chính sách giảm thuế.
Đối với thuế thu nhập doanh nghiệp, VKS cho rằng các khoản chi phí mà luật sư đề nghị khấu trừ đều không được hạch toán, không có hóa đơn, chứng từ hợp lệ và nhiều khoản phát sinh từ việc mua nguyên liệu phục vụ sản xuất hàng giả. Do đó, không có căn cứ để tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế.
VKS cũng bác quan điểm của luật sư về việc xem xét lại trách nhiệm của một số bị cáo như Trần Thị Huệ - quản lý Công ty Herbitech, vợ của bị cáo Khiêm. VKS xác định bị cáo Huệ quản lý tài chính, trực tiếp thực hiện các khoản thu, chi ngoài sổ sách thông qua tài khoản cá nhân và giữ vai trò quan trọng trong việc vận hành hệ thống tài chính của doanh nghiệp.
Theo đại diện VKS, các bị cáo đảm nhận những công việc khác nhau từ mua nguyên liệu, nhập số liệu, bán hàng, kế toán, tài chính nhưng phối hợp chặt chẽ, tạo thành một quy trình khép kín giúp sức cho Phạm Vũ Khiêm duy trì hai hệ thống sổ sách kế toán trong nhiều năm.
Từ đó, VKS giữ nguyên quan điểm truy tố các bị cáo và đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận các quan điểm bào chữa của luật sư. Các quan điểm đối đáp sẽ tiếp tục được HĐXX xem xét, đánh giá trong quá trình nghị án.
Chi tiết vụ án và mức án đề nghị
Trong số 67 thực phẩm bảo vệ sức khỏe bị xác định là hàng giả của Công ty TNHH Công nghệ Herbitech có nhiều sản phẩm nổi tiếng như: Ăn ngon Baby Shark, Bổ phổi vương đan Xuyên Tâm Liên, Kha tử An phế đơn, Dạ dày Mộc Khôi, SunBee ăn ngon.
Tại phiên tòa, bị cáo Phạm Vũ Khiêm bị xét xử về ba tội: Sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm; Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng; Rửa tiền. Vợ của bị cáo là Trần Thị Huệ bị truy tố về hai tội: Sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm và Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng.
Theo cáo trạng, Phạm Vũ Khiêm sở hữu 70% cổ phần và điều hành toàn bộ hoạt động của Công ty Herbitech. Để giảm chi phí, tăng lợi nhuận, bị cáo bị cáo buộc chỉ đạo cắt giảm, thay thế hoặc giảm hàm lượng nguyên liệu so với hồ sơ công bố; đồng thời lập bộ hồ sơ kỹ thuật khác để đối phó cơ quan chức năng.
Kết quả điều tra xác định, trong 118 mẫu được giám định có 87 lô thuộc 67 loại thực phẩm bảo vệ sức khỏe là hàng giả do nhiều chỉ tiêu chất lượng có hàm lượng dưới 70% so với mức công bố.
Từ tháng 4/2020 đến tháng 4/2025, Công ty Herbitech bị cáo buộc sản xuất hơn 12,9 triệu sản phẩm giả, bán cho 35 đơn vị, thu hơn 10 tỷ đồng và hưởng lợi bất chính hơn 1,3 tỷ đồng.
Cơ quan tố tụng cũng xác định bị cáo Khiêm chỉ đạo sử dụng hai hệ thống sổ sách kế toán, bán hàng không xuất đầy đủ hóa đơn để che giấu doanh thu, gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước hơn 50 tỷ đồng. Ngoài ra, bị cáo còn bị cáo buộc sử dụng hơn 12 tỷ đồng có nguồn gốc từ hành vi phạm tội để đầu tư bất động sản và xây dựng nhà máy nhằm hợp thức hóa dòng tiền.
Tại phần luận tội ngày 13/7, VKS đề nghị phạt Phạm Vũ Khiêm từ 23 đến 26 năm tù về cả ba tội danh. Trần Thị Huệ bị xác định là người giúp sức tích cực và bị đề nghị mức án 11 đến 13 năm tù.
