Hai cựu cán bộ Hải quan nhận hối lộ 1,5 tỷ đồng từ doanh nghiệp nhập khẩu nguyên liệu
Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an vừa hoàn tất quá trình điều tra và đề nghị truy tố ba bị can trong vụ án xảy ra tại Công ty cổ phần Dược phẩm liên danh MediPhar cùng các đơn vị liên quan. Các bị can bị đề nghị truy tố về tội "Nhận hối lộ", với số tiền liên quan lên đến hàng tỷ đồng.
Chi tiết vụ việc và các bị can
Các bị can trong vụ án này bao gồm:
- Nguyễn Thế Việt – cựu Phó Cục trưởng Cục Giám sát quản lý về Hải quan.
- Nguyễn Hữu Tuân – cựu Phó trưởng Phòng Giám sát 5, Cục Giám sát quản lý về Hải quan.
- Phan Công Chiến – cựu Trưởng phòng Quản lý kinh doanh dược, Cục Quản lý Dược, Bộ Y tế.
Ngoài ra, bị can Nguyễn Năng Mạnh – cựu Chủ tịch HĐQT Công ty MediUSA, Giám đốc Công ty MegaPharco, và là người sở hữu 70% cổ phần tại Công ty MediPhar – cũng bị đề nghị truy tố về ba tội danh: "Sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm", "Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng" và "Đưa hối lộ".
Diễn biến của vụ hối lộ
Theo kết luận điều tra, từ năm 2020 đến năm 2025, Nguyễn Năng Mạnh đã chỉ đạo Công ty Hùng Phương – một công ty dưới quyền – nhập khẩu nguyên liệu từ Trung Quốc để phục vụ sản xuất tại hai nhà máy của mình. Vào tháng 3/2023, Công ty Hùng Phương khai báo hải quan tại Phú Thọ để nhập khẩu hàng Chondroitin, khai báo là nguyên liệu thực phẩm.
Tuy nhiên, Cục Điều tra chống buôn lậu (Tổng cục Hải quan) đã có văn bản xác định rằng nguyên liệu Chondroitin thuộc danh mục "Nguyên liệu làm thuốc xuất khẩu, nhập khẩu là dược chất và bán thành phẩm thuốc". Do đó, việc khai báo của Công ty Hùng Phương là không đúng quy định của Bộ Y tế và cần được kiểm tra.
Sau khi kiểm tra, đến tháng 11/2023, Công ty Hùng Phương tiếp tục nhập khẩu 4 lô hàng, khai báo là nguyên liệu thực phẩm chức năng, trong đó có một lô chứa chất Chondroitin Sulfate Sodium, nhưng không được thông quan. Để tháo gỡ khó khăn, Mạnh đã chỉ đạo Nguyễn Thị Thu Hòa – Trưởng phòng Xuất nhập khẩu của Công ty Hùng Phương – tìm người giúp đỡ.
Quá trình thỏa thuận và chi tiền hối lộ
Hòa đã liên hệ với Nguyễn Hữu Tuân, khi đó đang giữ chức Phó trưởng Phòng Giám quản 5, Cục Giám sát quản lý về Hải quan. Tuân sau đó đã trao đổi với Nguyễn Thế Việt – Phó Cục trưởng Cục Giám sát quản lý về Hải quan – để nhờ giúp đỡ Công ty Hùng Phương.
Việt đồng ý giúp và yêu cầu Tuân hỏi doanh nghiệp "chi bao nhiêu?". Tuân sau đó gặp Hòa và Mạnh, hai bên thống nhất rằng Công ty Hùng Phương sẽ chi 1,5 tỷ đồng để Tuân giúp có được văn bản hướng dẫn từ Bộ Y tế, giải quyết vướng mắc trong thông quan hàng hóa.
Tuy nhiên, Tuân chỉ báo lại với Việt rằng doanh nghiệp chỉ chi 800 triệu đồng. Việt đồng ý và yêu cầu Tuân nói với Công ty Hùng Phương đưa trước 300 triệu đồng để làm việc với Cục Quản lý Dược.
Vào chiều ngày 14/12/2023, Mạnh đã đến cổng trụ sở Tổng cục Hải quan và đưa cho Tuân 300 triệu đồng như thỏa thuận, với cam kết sẽ đưa tiếp 1,2 tỷ đồng còn lại khi có văn bản từ Bộ Y tế. Tuân cầm số tiền này vào phòng làm việc của Việt và đưa lại toàn bộ 300 triệu đồng.
Hậu quả và kết quả điều tra
Sau khi nhận tiền, Việt đã gọi điện trao đổi với Phan Công Chiến – Trưởng Phòng Quản lý doanh nghiệp dược thuộc Cục Quản lý dược, Bộ Y tế – về vấn đề của Công ty Hùng Phương. Việt sau đó ký văn bản gửi Cục Quản lý dược để giải quyết vướng mắc trong thông quan mặt hàng có chất Chondroitin.
Ngày 25/12/2023, Việt nhờ người chuyển 50 triệu đồng cho Chiến. Sau khi nhận tiền, Chiến đã duyệt văn bản trả lời phía hải quan và trình Phó cục trưởng Cục Quản lý dược ký. Văn bản này đã giúp Công ty Hùng Phương được thông quan hàng tồn và nhập thêm lô hàng mới.
Theo thỏa thuận, Mạnh sau đó đã chuyển nốt 1,2 tỷ đồng cho Tuân. Cơ quan điều tra kết luận rằng Mạnh đã tổ chức sản xuất, buôn bán 88 sản phẩm thực phẩm chức năng giả với tổng giá trị hơn 539 tỷ đồng, thu lợi bất hợp pháp hơn 264 tỷ đồng. Ngoài ra, Mạnh còn vi phạm quy định về kế toán gây thiệt hại hơn 143 tỷ đồng và đưa hối lộ số tiền hơn 4,5 tỷ đồng.
Vụ án này đã làm nổi bật những vấn đề nghiêm trọng trong công tác quản lý hải quan và dược phẩm, đồng thời cho thấy sự phức tạp của các hành vi tham nhũng trong lĩnh vực nhập khẩu nguyên liệu. Các cơ quan chức năng đang tiếp tục củng cố hồ sơ để xử lý theo quy định của pháp luật.
