Chị Hà, nguyên Bí thư Chi bộ Thôn 9 Yên Châu, xã Liên Minh, sau khi sắp xếp đơn vị thôn từ 44 xuống còn 12 thôn, được tín nhiệm giao nhiệm vụ Trưởng ban Công tác Mặt trận thôn Ngũ Châu. Tham gia Tổ hòa giải từ năm 2021, chị đã đồng hành cùng nhiều vụ việc hôn nhân, gia đình, tranh chấp đất đai và mâu thuẫn cộng đồng.
Nguyên nhân mâu thuẫn và cách tiếp cận
Theo chị Hà, phần lớn xích mích ở cơ sở bắt nguồn từ hiểu lầm hoặc thiếu chia sẻ. Nếu có người đứng ra lắng nghe, phân tích đúng sai và giúp các bên đối thoại kịp thời, nhiều mối quan hệ sẽ không đổ vỡ. “Hòa giải không phải để phân định ai thắng, ai thua, mà để mọi người hiểu nhau hơn và có thể tiếp tục sống hòa thuận sau khi vụ việc khép lại”, chị Hà chia sẻ.
Những vụ việc điển hình
Một trong những vụ việc đáng nhớ là trường hợp vợ chồng anh T. và chị H. Do sa vào cờ bạc, anh T. nợ nần chồng chất khiến cuộc sống gia đình bế tắc. Thay vì tổ chức hòa giải ngay, chị Hà dành nhiều ngày gặp riêng từng người để lắng nghe tâm tư, tìm hiểu nguyên nhân. Khi hai người bình tĩnh, chị tổ chức hòa giải. Sau nhiều giờ trao đổi, anh T. nhận ra sai lầm, cam kết từ bỏ cờ bạc và mong vợ cho cơ hội sửa chữa. Đến nay, gia đình đã ổn định cuộc sống.
Một vụ khác là tranh chấp ranh giới đất giữa hai anh em ruột. Qua tìm hiểu, chị Hà nhận thấy nguyên nhân từ tự ái và thiếu chia sẻ. Chị nhiều lần gặp từng người, nhắc lại những năm tháng cùng nhau vượt khó, phân tích hệ lụy nếu tranh chấp kéo dài. Cuối cùng, hai anh em đồng ý bắt tay giảng hòa.
Bốn yếu tố then chốt của hòa giải viên
Theo chị Hà, người làm hòa giải cần hội tụ bốn yếu tố: lắng nghe, vận dụng hài hòa giữa pháp luật và tình cảm; sự kiên trì; và uy tín – phải gương mẫu, công tâm, gần gũi với nhân dân để lời nói có sức nặng.
Đề xuất nâng cao chất lượng hòa giải
Chị Hà cho rằng đội ngũ hòa giải viên cần được thường xuyên tập huấn, cập nhật kiến thức pháp luật và kỹ năng xử lý tình huống; có cơ chế động viên phù hợp với những người làm công tác hòa giải, bởi phần lớn hoạt động trên tinh thần tự nguyện vì cộng đồng.
Ông Lê Văn Chiến, Bí thư Chi bộ thôn Ngũ Châu, nhận xét: “Trong quá trình tham gia công tác hòa giải, đồng chí Hà luôn làm việc với thái độ khách quan, công tâm, kiên trì vận động, phân tích để các bên hiểu đúng vấn đề. Nhờ sự mềm mỏng, khéo léo và chân thành của đồng chí Hà, nhiều vụ việc đã được giải quyết ổn thỏa ngay từ cơ sở”.
Đó là nền tảng để mỗi khu dân cư phát triển bền vững, bắt đầu từ sự đồng thuận và bình yên trong lòng mỗi người.
