Ngày 15/7, tại kỳ họp thứ 5 HĐND TP.Hà Nội, Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Nguyễn Phi Thường đã trả lời chất vấn về tình trạng ngập úng đô thị. Ông khẳng định trận mưa ngày 9/7 vừa qua chỉ gây ra 'dềnh nước' trên các tuyến phố như Nguyễn Du, Quang Trung, không phải úng ngập, do mực nước chỉ hơn 20 cm, dưới ngưỡng 30 cm và thời gian thoát nước dưới 30 phút theo định nghĩa của ngành.
Giải thích về 'dềnh nước' và hệ thống chống ngập
Ông Nguyễn Phi Thường cho biết, lượng mưa ngày 9/7 tại một số khu vực đạt khoảng 80 mm, khiến đường Quang Trung và nhiều tuyến phố bị 'dềnh nước'. Ông nêu rõ: 'Ngập úng theo định nghĩa của chúng tôi là mực nước từ 30 cm trở lên và kéo dài quá 30 phút'. Theo đó, mực nước tại đường Quang Trung chỉ hơn 20 cm, không đạt ngưỡng úng ngập.
Lý giải việc hệ thống cống chống ngập loại 2x2 m vừa đầu tư chưa phát huy tác dụng ngay, ông Thường cho biết nguyên nhân là do cửa phai của hồ Bảy Mẫu không được mở kịp thời trong hơn 30 phút. Sau khi mở cửa phai, toàn bộ khu vực đường Quang Trung đã thoát nước chỉ trong 30 phút. Ông khẳng định: 'Điều này thể hiện hệ thống chống ngập phát huy tác dụng rất tốt'.
Hiện trạng hạ tầng thoát nước và hồ điều hòa
Đại biểu Nguyễn Thị Thanh Thủy đặt câu hỏi về giải pháp khắc phục tình trạng hạ tầng thoát nước chưa đồng bộ và hồ điều hòa chưa phát huy tác dụng. Trả lời, ông Nguyễn Phi Thường cho biết thành phố hiện có 3.501 hồ, ao tự nhiên và đã ban hành quy định nghiêm cấm xâm phạm, san lấp; giao chính quyền địa phương giám sát không để không gian trữ nước bị thu hẹp.
Đối với hệ thống hồ điều hòa tại các khu đô thị, Sở Xây dựng đã rà soát 52 khu đô thị, kiểm tra việc đấu nối và vận hành hệ thống thoát nước nội khu cũng như kết nối với mạng lưới chung. Theo kế hoạch, Hà Nội phấn đấu hoàn thành 50% khối lượng rà soát còn lại trong quý 3 và hoàn tất toàn bộ việc kiểm tra trong năm 2026.
Khoảng cách giữa quy hoạch và thực tiễn đầu tư
Phó chủ tịch UBND TP.Hà Nội Trương Việt Dũng thừa nhận, sau 13 năm triển khai Quy hoạch thoát nước thủ đô (Quy hoạch 725), khoảng cách giữa quy hoạch và thực tiễn đầu tư vẫn còn rất lớn. Cụ thể, lưu vực sông Đáy được quy hoạch công suất tiêu thoát 811 m³/giây nhưng hiện mới đạt 164,5 m³/giây. Diện tích hồ điều hòa theo quy hoạch là 5.040 ha, nhưng đến nay mới thực hiện được khoảng 1.015 ha, tương đương 18,7%.
Để khắc phục, thành phố đang hoàn thiện quy hoạch thoát nước điều chỉnh và quy hoạch cốt nền. Sau khi được phê duyệt, Hà Nội sẽ ban hành Đề án thoát nước và chống úng ngập giai đoạn 2026 - 2030. Dự kiến, công suất các trạm bơm đầu mối sẽ nâng lên khoảng 774 m³/giây; diện tích hồ điều hòa tăng lên khoảng 21.250 ha, cao hơn khoảng 50% so với định hướng trước đây.
Hệ thống cảm biến IoT và dự án chống ngập
Hà Nội cam kết hoàn thành triển khai hệ thống cảm biến IoT phục vụ thoát nước trong năm 2026. Hệ thống này sẽ kết nối với Trung tâm điều hành thoát nước thông minh, cho phép giám sát, thu thập dữ liệu theo thời gian thực, hỗ trợ dự báo và điều hành hiệu quả hơn.
Dự án chống úng ngập cục bộ do Trung tâm Quản lý hạ tầng kỹ thuật TP.Hà Nội (thuộc Sở Xây dựng) khởi công từ tháng 3 với 22 hạng mục, thi công tại nhiều tuyến phố trung tâm như Lý Thái Tổ, Lê Phụng Hiểu, Lê Lai, Phan Chu Trinh, Lý Thường Kiệt, Tràng Tiền, Trần Nguyên Hãn, Trần Nhân Tông, Quang Trung, Quán Sứ và Nguyễn Trãi. Sau hơn 4 tháng, các hạng mục đã hoàn thành. Tuy nhiên, mưa lớn tối 9/7 vẫn gây ngập tại một số điểm như Liên Trì - Nguyễn Gia Thiều, Quang Trung - Trần Quốc Toản, ngã tư Phan Bội Châu - Lý Thường Kiệt và ngã năm Bà Triệu.
