Dòng tiền hối lộ 88 tỷ đồng tại hai dự án Bệnh viện Bạch Mai – Việt Đức cơ sở 2
Trên cơ sở kết quả điều tra kéo dài, Bộ Công an đã chính thức đề nghị truy tố bà Nguyễn Thị Kim Tiến, cựu Bộ trưởng Bộ Y tế, về tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí”. Vụ án liên quan đến hai dự án y tế trọng điểm quy mô lớn, nơi các sai phạm trong quản lý, phê duyệt và tổ chức thực hiện đã gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng cho ngân sách Nhà nước.
Nhiều bị can cùng bị đề nghị truy tố
Cùng với bà Tiến, còn có 6 bị can khác bị đề nghị truy tố về tội danh tương tự, bao gồm:
- Nguyễn Kim Trung (cựu Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm, cựu Phó Vụ trưởng Vụ Trang thiết bị và Công trình y tế, Bộ Y tế).
- Trần Văn Sinh (cựu Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án chuyên ngành xây dựng công trình y tế, Bộ Y tế).
- Đào Xuân Sinh (cựu Giám đốc Công ty CP Tư vấn đầu tư và Xây dựng SHT) cùng một số cá nhân liên quan.
Đáng chú ý, hai bị can Nguyễn Chiến Thắng (cựu Giám đốc Ban YTTĐ, Bộ Y tế) và Nguyễn Hữu Tuấn (cựu Giám đốc Ban Quản lý dự án chuyên ngành xây dựng công trình y tế, kiêm phụ trách quản lý điều hành Ban YTTĐ) bị đề nghị truy tố về hai tội danh: “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí” và “Nhận hối lộ”.
Cơ chế hối lộ 5% được duy trì qua nhiều năm
Theo kết luận điều tra, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã làm rõ hành vi nhận hối lộ của các lãnh đạo Ban YTTĐ. Cụ thể, trong quá trình triển khai 10 gói thầu xây lắp tại hai dự án, bà Nguyễn Thị Kim Tiến đã chỉ đạo hoặc đồng ý với đề xuất của Nguyễn Chiến Thắng về việc tạo điều kiện cho các nhà thầu. Sau khi được “bật đèn xanh”, Thắng trực tiếp thỏa thuận với các nhà thầu về tỷ lệ chi 5% trên giá trị tạm ứng hoặc thanh toán trước thuế của từng gói thầu.
Kết quả, các nhà thầu đã đưa hối lộ tổng cộng 88,465 tỷ đồng. Cơ chế này không phải là hành vi cá biệt mà được thiết lập và duy trì trong nhiều năm, tạo thành một dòng tiền hối lộ đặc biệt lớn, xuất phát từ nguồn vốn đầu tư công.
Phân chia tiền hối lộ theo cấp bậc
Cơ quan điều tra xác định, sau khi nhận tiền, Nguyễn Chiến Thắng đã chia chác hơn 63 tỷ đồng, với các khoản cụ thể:
- Chi cho bà Nguyễn Thị Kim Tiến: 2,5 tỷ đồng.
- Chi cho Nguyễn Hữu Tuấn: 2,47 tỷ đồng.
- Chi cho Trần Văn Sinh: 2,97 tỷ đồng.
- Chi cho Nguyễn Kim Trung: 1,725 tỷ đồng.
- Chi cho một số cá nhân tại Ban YTTĐ: 5,5 tỷ đồng và bồi dưỡng cán bộ, lãnh đạo: 2,59 tỷ đồng.
- Đưa cho Lê Thanh Thiêm (Giám đốc Công ty TNHH Sao Nam Sông Hồng, bị đề nghị truy tố về tội lừa đảo): 2 triệu USD (tương đương 45,26 tỷ đồng).
Phần còn lại 25,45 tỷ đồng không đủ căn cứ xác định việc sử dụng, nên Nguyễn Chiến Thắng phải chịu trách nhiệm. Trong tổng số tiền hối lộ, có 36,73 tỷ đồng từ các doanh nghiệp thuộc Bộ Quốc phòng, được chuyển cho cơ quan chức năng xử lý theo thẩm quyền.
Tiếp tục duy trì cơ chế hối lộ sau khi thay đổi lãnh đạo
Tháng 9/2017, sau khi Nguyễn Chiến Thắng nghỉ hưu, Nguyễn Hữu Tuấn lên nắm quyền tại Ban YTTĐ. Theo kết luận, Tuấn biết rõ cơ chế chi 5% và tiếp tục duy trì việc nhận tiền từ các nhà thầu. Tổng số tiền Tuấn nhận là 12,17 tỷ đồng, trong đó có 4,5 tỷ đồng từ doanh nghiệp thuộc Bộ Quốc phòng.
Tuấn đã chi cho bà Nguyễn Thị Kim Tiến 5 tỷ đồng và bồi dưỡng cán bộ, lãnh đạo 283,5 triệu đồng. Số tiền còn lại hơn 6,8 tỷ đồng không đủ căn cứ xác định mục đích sử dụng, nên Tuấn phải chịu trách nhiệm.
Lời khai của nguyên Bộ trưởng Y tế
Tại cơ quan điều tra, bà Nguyễn Thị Kim Tiến thừa nhận đã nhận tổng cộng 7,5 tỷ đồng từ Nguyễn Chiến Thắng và Nguyễn Hữu Tuấn. Tuy nhiên, bà Tiến cho biết không biết rõ nguồn gốc số tiền và không thỏa thuận với hai người này về việc đưa nhận tiền.
Xử lý đối với các cá nhân đưa hối lộ
Cơ quan điều tra xác định có 10 cá nhân liên quan đến hành vi đưa hối lộ. Tuy nhiên, những người này đã nhận thức được sai phạm, chủ động tố giác bị can Thắng và Tuấn, đồng thời tích cực hợp tác với cơ quan điều tra. Do vậy, CQĐT đã áp dụng các quy định pháp luật để “miễn trách nhiệm hình sự” đối với họ.
Vụ án này phản ánh dấu hiệu lợi ích nhóm trong quản lý dự án y tế trọng điểm, với việc chia chác tiền hối lộ theo cấp bậc một cách có tổ chức. Các cơ quan chức năng đang tiếp tục điều tra và xử lý theo quy định của pháp luật.
