Dự án đầu tư xây dựng, tu bổ xung yếu hệ thống đê điều, nạo vét và xử lý ô nhiễm môi trường sông Nhuệ với tổng mức đầu tư hơn 75.000 tỷ đồng đang được Ban Đô thị HĐND thành phố Hà Nội đề nghị làm rõ nhiều nội dung quan trọng, đặc biệt là phương án tài chính, quỹ đất thanh toán và khả năng hoàn thành theo tiến độ đề ra.
Dự án cải tạo sông Nhuệ 75.115 tỷ đồng, đi qua 19 xã, phường
Theo tờ trình do ông Bùi Duy Cường - Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội ký trình HĐND Thành phố, dự án được đề xuất thực hiện theo phương thức đối tác công tư (PPP), loại hợp đồng Xây dựng - Chuyển giao (BT). Tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 75.115 tỷ đồng. Thời gian triển khai dự kiến từ năm 2026 - 2029.
Mục tiêu nhằm góp phần giải quyết các điểm ùn tắc giao thông, ngập úng, ô nhiễm môi trường, vi phạm trật tự xây dựng, đất đai. Đồng thời, đảm bảo chủ động tiêu nước, chống ngập khu vực nội đô thuộc hệ thống sông Nhuệ, giảm thiểu ô nhiễm môi trường do nước sinh hoạt xả thẳng vào sông Nhuệ.
UBND TP Hà Nội đề xuất lựa chọn nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt là Tập đoàn Geleximco – Công ty CP thực hiện dự án. Dự án trải dài dọc sông Nhuệ từ cống Liên Mạc đến hết địa phận Hà Nội, đi qua 19 xã, phường, gồm: Thượng Cát, Đông Ngạc, Phú Diễn, Xuân Phương, Từ Liêm, Tây Mỗ, Đại Mỗ, Hà Đông, Kiến Hưng, Đại Thanh, Bình Minh, Ngọc Hồi, Tam Hưng, Thường Tín, Thượng Phúc, Dân Hòa, Phượng Dực, Chuyên Mỹ, Ứng Hòa.
Quy mô gồm bốn dự án thành phần, bao gồm: Giải phóng mặt bằng; cải tạo, nạo vét, kè bờ và xây dựng các công trình trên tuyến; đầu tư hệ thống giao thông, hạ tầng kỹ thuật, cống thu gom nước thải hai bên sông; cùng việc xây dựng các nhà máy xử lý nước thải theo quy hoạch.
Để thanh toán hợp đồng BT, thành phố dự kiến sử dụng quỹ đất đối ứng có tổng giá trị khoảng 69.106 tỷ đồng. Quỹ đất này bao gồm các khu đô thị tại Sơn Đồng, An Khánh, Yên Nghĩa, Giao Lưu và một số khu vực phát triển theo Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm như dọc Quốc lộ 32, trục Hồ Tây - Ba Vì, khu vực đầu cống Liên Mạc và quỹ đất hai bên sông sau khi dự án được triển khai.
Ban Đô thị yêu cầu làm rõ nhiều nội dung
Theo báo cáo thẩm tra ngày 12/7/2026 của Ban Đô thị - HĐND TP Hà Nội, Ban thống nhất về sự cần thiết đầu tư dự án, nhằm giải quyết đồng thời các điểm nghẽn về môi trường, thoát nước, giao thông và phát triển đô thị. Tuy nhiên, Ban cũng đề nghị UBND TP Hà Nội tiếp tục hoàn thiện hồ sơ, làm rõ nhiều nội dung quan trọng để bảo đảm tính khả thi và đúng quy định pháp luật.
Thứ nhất, dự án có quy mô đặc biệt lớn, thuộc nhóm dự án quan trọng quốc gia, vì vậy cần làm rõ căn cứ pháp lý về thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư, đồng thời xác định rõ việc áp dụng Luật Thủ đô năm 2024 và các cơ chế đặc thù theo Nghị quyết số 258/2025/QH15 của Quốc hội, tránh chồng chéo trong quá trình thực hiện.
Thứ hai, về phương án đầu tư: Quá trình lựa chọn nhà đầu tư theo trường hợp đặc biệt phải bảo đảm công khai, minh bạch, lựa chọn được nhà đầu tư có đủ năng lực tài chính, kỹ thuật và kinh nghiệm triển khai dự án.
Thứ ba, về phương án tài chính: Mặc dù dự án không sử dụng vốn ngân sách trực tiếp, hồ sơ mới chỉ xác định sơ bộ tổng mức đầu tư khoảng 75.115 tỷ đồng, trong khi quỹ đất dự kiến thanh toán hợp đồng BT khoảng 69.106 tỷ đồng, còn chênh lệch hơn 6.000 tỷ đồng nhưng chưa làm rõ cơ chế xử lý. Hồ sơ cũng chưa xác định đầy đủ lộ trình thanh toán, tiến độ giao đất, khả năng huy động vốn của nhà đầu tư cũng như các rủi ro tài chính phát sinh. Do đó, cần hoàn thiện phương án tài chính, làm rõ nguyên tắc thanh toán bằng quỹ đất, xử lý phần chênh lệch giá trị giữa công trình BT và quỹ đất đối ứng. Đồng thời đánh giá đầy đủ tác động đối với nghĩa vụ tài chính của thành phố và hiệu quả tổng thể của dự án.
Thứ tư, về quy hoạch, cần bổ sung cơ sở pháp lý và có đánh giá cụ thể đối với từng hạng mục như nạo vét, kè sông, hệ thống xử lý nước thải, giao thông và hạ tầng kỹ thuật ven sông. Đồng thời, Ban Đô thị cũng yêu cầu rà soát kỹ nguy cơ trùng lặp với các dự án đã và đang triển khai; xác định rõ khối lượng kế thừa, khối lượng đầu tư mới và phương án xử lý đối với các hạng mục chồng lấn nhằm tránh thất thoát, lãng phí nguồn lực.
Thứ năm, công tác giải phóng mặt bằng: Cần làm rõ phạm vi thu hồi đất, nhu cầu tái định cư, phương án bồi thường, hỗ trợ và tiến độ thực hiện, đồng thời đánh giá đầy đủ tác động đến tổng mức đầu tư và tiến độ dự án.
Thứ sáu, vấn đề kỹ thuật: Cần tiếp tục nghiên cứu như công nghệ xử lý nước thải, phương án xử lý khối lượng lớn bùn nạo vét ô nhiễm, giải pháp vận hành hệ thống trong mùa mưa và mùa khô, khả năng kết nối đồng bộ với các công trình thủy lợi, thoát nước hiện có và tác động đến toàn lưu vực sông Nhuệ - sông Đáy.
Ban Đô thị cũng đề nghị UBND TP Hà Nội lấy ý kiến các bộ, ngành và địa phương liên quan để đánh giá đầy đủ tác động của dự án đối với khả năng tiêu thoát lũ, an toàn đê điều và môi trường lưu vực. Đồng thời làm rõ tính khả thi của mục tiêu hoàn thành giải phóng mặt bằng trong năm 2026 và hoàn thành toàn bộ dự án vào năm 2029.
Theo Ban Đô thị, việc hoàn thiện đầy đủ các nội dung trên sẽ là cơ sở quan trọng để cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định chủ trương đầu tư, bảo đảm dự án được triển khai hiệu quả, đúng quy định và sử dụng nguồn lực công minh bạch, tiết kiệm.
