Chiều 4/5, TAND TPHCM đã mở phiên xét xử sơ thẩm đối với bị cáo Phạm Nhật Vinh (49 tuổi), cựu thành viên HĐQT Công ty Sadeco (công ty con của Công ty Tân Thuận IPC, 100% vốn nhà nước), kiêm Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Nguyễn Kim (Công ty Nguyễn Kim), về tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí.
Bị cáo Phạm Nhật Vinh hầu tòa sau thời gian dài trốn truy nã. Ông được xem là mắt xích quan trọng trong vụ bán rẻ 9 triệu cổ phần của Sadeco, thuộc đại án xảy ra tại Công ty Tân Thuận (IPC) và các đơn vị liên quan.
Trước đó, liên quan đến sai phạm này, ông Tề Trí Dũng (cựu Tổng giám đốc IPC), Tất Thành Cang cùng nhiều đồng phạm đã bị xét xử và tuyên án. Riêng ông Vinh bỏ trốn nên bị Công an TPHCM truy nã, tạm đình chỉ điều tra vụ án và bị can.
Đến ngày 24/11/2025, cơ quan điều tra phục hồi điều tra vụ án, bị can đối với Phạm Nhật Vinh. Ngày 30/12/2025, bị can Phạm Nhật Vinh đã đầu thú.
Nội dung vụ án
IPC là doanh nghiệp 100% vốn nhà nước, góp vốn và nắm quyền chi phối tại Sadeco với tỷ lệ 74,8%. Năm 2015, trong đề án tái cơ cấu, UBND TPHCM yêu cầu IPC không được giảm thêm tỷ lệ sở hữu vốn. Tuy nhiên, IPC đã không thực hiện yêu cầu, giảm tỷ lệ sở hữu vốn tại Sadeco từ 44% xuống chỉ còn 28,8% thông qua phát hành cổ phiếu cho Công ty Nguyễn Kim không qua đấu giá.
Cụ thể, ngày 10/11/2016, Công ty Nguyễn Kim có văn bản đề xuất tham gia mua cổ phần để trở thành cổ đông chiến lược của Sadeco và được dàn lãnh đạo IPC biểu quyết thông qua với tỷ lệ 100%.
Ngày 16/5/2017, bị cáo Tất Thành Cang ký bút phê Đồng ý vào Tờ trình 1148-TTr ngày 28/4/2017 của Văn phòng Thành ủy TPHCM với giá phát hành cổ phần là 40.000 đồng/cổ phần cho một cổ đông chiến lược, sai quy định tại Điều 125 và điểm d khoản 2 Điều 149 Luật Doanh nghiệp.
Ngày 18/5/2017, Văn phòng Thành ủy có Thông báo 495-TB/VPTU do nguyên Phó Bí thư thường trực Thành ủy TPHCM Tất Thành Cang ký, truyền đạt ý kiến chỉ đạo chấp thuận chủ trương phương án phát hành cổ phần cho cổ đông chiến lược để tăng vốn điều lệ tại Sadeco.
Bị cáo Tất Thành Cang biết rõ việc phát hành cổ phần phải thực hiện đấu giá, thẩm định giá theo Điều 38 Nghị định 91/2015 của Chính phủ, nhưng không chỉ đạo Văn phòng Thành ủy, người đại diện vốn có ý kiến về việc đấu giá, thẩm định giá theo quy định.
Ngày 19/10/2017, Công ty Nguyễn Kim chuyển thanh toán cho Sadeco 360 tỷ đồng là số tiền mua cổ phiếu của Sadeco. Tuy nhiên, số tiền này không được dùng để tăng vốn điều lệ, mà Sadeco đã gửi vào ngân hàng với kỳ hạn 18 tháng để lấy lãi.
Sau khi phát hành cổ phần cho cổ đông chiến lược, tỷ lệ sở hữu của nhóm cổ đông nhà nước tại Sadeco giảm từ 62,8% xuống còn 41% (trong đó tỷ lệ sở hữu vốn của IPC từ 44% giảm xuống còn 28,5%). Trong khi cổ đông chiến lược là Công ty Nguyễn Kim chiếm hơn 54% vốn điều lệ.
Ngày 14/8/2018, Sadeco họp Đại hội cổ đông thống nhất giao HĐQT đàm phán với Công ty Nguyễn Kim để hủy hợp đồng hợp tác đầu tư. Ngày 17/10/2019, Sadeco ký thỏa thuận chấm dứt hợp đồng với đối tác, hoàn trả 360 tỷ đồng cho Công ty Nguyễn Kim và nhận lại 9 triệu cổ phần.
Trách nhiệm của các bị cáo
Cáo trạng xác định, bị cáo Tề Trí Dũng đóng vai trò chủ mưu, lợi dụng chức vụ quyền hạn thực hiện hành vi phạm tội, gây thiệt hại cho Sadeco 1.103 tỷ đồng. Bị cáo Tất Thành Cang phải chịu trách nhiệm với số tiền thất thoát tương ứng phần sở hữu của Văn phòng Thành ủy TPHCM tại Sadeco (16,7%) là 184 tỷ đồng. Dù hậu quả đã được khắc phục, nhưng hành vi phạm tội đã hoàn thành nên việc truy tố là có căn cứ.
Ngoài ra, các bị cáo Tề Trí Dũng, Hồ Thị Thanh Phúc, Đỗ Công Hiệp còn vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước trong việc chi tiền cho nhiều cá nhân đi du lịch nước ngoài trái quy định dưới danh nghĩa tham quan, khảo sát, học tập, gây thiệt hại gần 3,6 tỷ đồng, trong đó thiệt hại vốn nhà nước gần 2,2 tỷ đồng. Tề Trí Dũng và một số bị cáo còn tham ô tài sản qua việc chi tiền thù lao, quỹ khen thưởng với số tiền chiếm hưởng hơn 4,7 tỷ đồng.
Sai phạm của bị cáo Phạm Nhật Vinh
Theo cáo trạng, ngày 1/6/2017, Phạm Nhật Vinh bắt đầu làm việc tại Công ty Nguyễn Kim, giữ chức Phó Tổng Giám đốc. Thời điểm này, ông được ba cá nhân gồm bà Nguyễn Thị Ánh Phượng, bà Nguyễn Thị Ánh Tuyết và bà Nguyễn Thị Hương, những người sở hữu tổng cộng 5.235.683 cổ phần (30,8% vốn điều lệ của Sadeco), đề cử tham gia HĐQT Sadeco. Ngày 29/6/2017, Đại hội đồng cổ đông Sadeco đã biểu quyết thông qua việc Phạm Nhật Vinh tham gia HĐQT theo Nghị quyết số 01/2017/NQ-ĐHĐCĐ-NSG.17.
Ngày 2/8/2017, HĐQT Sadeco họp chọn cổ đông chiến lược để phát hành cổ phiếu và giá bán. Tại cuộc họp, phương án chọn Công ty Nguyễn Kim là cổ đông chiến lược, phát hành 9 triệu cổ phiếu với giá 40.000 đồng/cổ phần được tất cả thành viên biểu quyết đồng ý.
Với vai trò thành viên HĐQT, Phạm Nhật Vinh có trách nhiệm bảo đảm lợi ích hợp pháp tối đa của cổ đông và công ty, nhưng đã thực hiện không đúng quy định tại Luật Doanh nghiệp 2014, Luật Quản lý, sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại doanh nghiệp 2014 và Điều lệ Công ty Sadeco. Ông đã đồng phạm giúp sức, tham gia các cuộc họp HĐQT, biểu quyết thông qua phương án chọn Công ty Nguyễn Kim làm cổ đông chiến lược, phát hành 9 triệu cổ phiếu giá 40.000 đồng/cổ phần mà không đấu giá, thẩm định giá, dẫn đến thất thoát tài sản nhà nước gần 670 tỷ đồng (tương đương 60,7% tỷ lệ vốn góp).
Phiên tòa xét xử bị cáo Phạm Nhật Vinh dự kiến kéo dài trong nhiều ngày.
