Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao đã ban hành cáo trạng truy tố 28 bị can trong vụ án "Nhận hối lộ, Môi giới hối lộ và Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng" xảy ra tại Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐTBXH) cũ. Vụ án này gây xôn xao dư luận bởi sự tham gia của nhiều cựu lãnh đạo cấp cao.
Diễn biến chính của vụ án
Bị can Nguyễn Bá Hoan, cựu Thứ trưởng Bộ LĐTBXH, cùng 8 bị can khác bị truy tố về tội "Nhận hối lộ". Ngoài ra, 19 bị can khác bị truy tố về các tội "Môi giới hối lộ" và "Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng". Theo tài liệu tố tụng, Cục Quản lý lao động ngoài nước (QLLĐNN) thuộc Bộ LĐTBXH cũ có chức năng quản lý nhà nước về người lao động đi làm việc ở nước ngoài, bao gồm cấp, đổi, thu hồi giấy phép cho doanh nghiệp xuất khẩu lao động.
Thủ đoạn của nhóm cựu lãnh đạo
Lợi dụng chức năng, nhiệm vụ được giao, bị can Nguyễn Bá Hoan đã chỉ đạo Cục trưởng Cục QLLĐNN Tống Hải Nam và các cán bộ dưới quyền tạo ra những rào cản, gây khó khăn cho doanh nghiệp trong quá trình thẩm định, phê duyệt hợp đồng xuất khẩu lao động. Cụ thể, nhóm này thường xuyên yêu cầu doanh nghiệp bổ sung hồ sơ, kéo dài thời gian thẩm định, đồng thời tự xây dựng quy trình riêng, trái quy định pháp luật, được xem như "giấy phép con". Do lo sợ ảnh hưởng đến tiến độ hợp đồng với đối tác nước ngoài, nhiều doanh nghiệp buộc phải chi tiền "bôi trơn" để được xử lý nhanh chóng.
Số tiền nhận hối lộ và khắc phục hậu quả
Qua điều tra, cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan đã nhận hối lộ 5,2 tỷ đồng, trong khi cựu Cục trưởng Tống Hải Nam nhận gần 8 tỷ đồng. Bảy bị can khác cũng nhận hối lộ với số tiền từ hơn 164 triệu đồng đến hơn 7,7 tỷ đồng. Đến nay, bị can Nguyễn Bá Hoan đã nộp lại hơn 15,8 tỷ đồng, cựu Cục trưởng Tống Hải Nam nộp lại hơn 8,3 tỷ đồng. Các bị can nhận hối lộ khác đã nộp từ 226 triệu đồng đến hơn 3,1 tỷ đồng để khắc phục hậu quả.
Tổng số tiền các bị can đã khắc phục hậu quả trong toàn bộ vụ án lên tới hơn 251 tỷ đồng, trong đó giai đoạn điều tra nộp hơn 100 tỷ đồng và giai đoạn truy tố nộp thêm hơn 151 tỷ đồng.
Vai trò của các doanh nghiệp
Cơ quan tố tụng xác định những người chi tiền "bôi trơn" là giám đốc một số doanh nghiệp xuất khẩu lao động, bị ép buộc phải đưa hối lộ nên không bị xử lý hình sự. Tuy nhiên, hầu hết các công ty này sử dụng hai hệ thống sổ sách kế toán, thu tiền môi giới của người lao động nhưng không kê khai đầy đủ, dẫn đến "bỏ ngoài" hơn 1.241 tỷ đồng, gây thất thu thuế hơn 244 tỷ đồng. Vì vậy, nhiều bị can bị truy tố tội "Vi phạm quy định kế toán gây hậu quả nghiêm trọng".
Trong nhóm doanh nghiệp, bị can Nghiêm Quốc Hưng (Chủ tịch HĐQT Công ty Hoàng Long) cùng vợ là Phạm Thị Hạnh đã nộp khắc phục hậu quả nhiều nhất với số tiền hơn 155 tỷ đồng. Các bị can khác như Nghiêm Văn Định (Giám đốc Công ty Incoop 3) nộp 1 tỷ đồng; Nguyễn Đức Nam (Chủ tịch HĐQT Công ty Sona) nộp 500 triệu đồng; Nguyễn Thị Thanh Hằng (Trưởng phòng Công ty Sona) nộp 7 tỷ đồng.
Thu giữ tài sản và biện pháp xử lý
Quá trình khám xét, cơ quan tố tụng đã thu giữ tại cơ quan của cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan 25 phong bì đề tên doanh nghiệp, cá nhân với tổng số tiền gần 1 tỷ đồng và 156.100 USD. Tại trụ sở Công ty Hoàng Long, cơ quan điều tra thu giữ nhiều tiền mặt, ngoại tệ, vàng với tổng trị giá tạm tính hơn 39,3 tỷ đồng. Ngoài ra, cơ quan tố tụng còn kê biên 4 bất động sản, gồm các nhà ở và biệt thự đứng tên vợ chồng bị can Hưng.
Theo Viện kiểm sát, hầu hết các bị can đều thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải và tích cực hợp tác với cơ quan điều tra. Nhiều bị can, trong đó có Nguyễn Bá Hoan, từng có nhiều thành tích trong công tác và được tặng thưởng nhiều bằng khen, giấy khen.
