Ngày 20/5, tại phiên phúc thẩm vụ án xảy ra tại Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế), bị cáo Nguyễn Thanh Phong và Trần Việt Nga (cựu Cục trưởng) giữ nguyên kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt về tội 'Nhận hối lộ'. Hội đồng xét xử cũng ghi nhận 33 bị cáo khác đều giữ nguyên quan điểm kháng cáo, xin giảm án hoặc hưởng án treo.
Quan điểm của cựu Cục trưởng Nguyễn Thanh Phong
Trên bục khai báo, ông Nguyễn Thanh Phong cho biết đã nộp khắc phục toàn bộ số tiền bị quy kết hưởng lợi cá nhân theo cáo buộc ở bản án sơ thẩm. Ngoài ra, ông còn nộp thêm 70 triệu đồng để khắc phục hậu quả cho bị cáo Đinh Cao Cường (cựu chuyên viên Cục An toàn thực phẩm) vì lý do gia đình Cường khó khăn.
Trả lời câu hỏi về 'chủ trương thu tiền ngoài làm gì?', ông Phong không đi thẳng vào vấn đề. Ông nhấn mạnh bản thân đã rất quyết liệt chỉ đạo cấp dưới không được bỏ qua sai phạm trong hồ sơ doanh nghiệp xin cấp giấy chứng nhận. Ông khẳng định đã dặn dò cấp dưới: hồ sơ đúng là phải ký, không được vì thiếu tiền bôi trơn mà 'ngâm' hồ sơ. Theo ông, nhiều doanh nghiệp không làm tốt hồ sơ, có trường hợp được hướng dẫn nhiều lần vẫn không hoàn thiện, nên chuyên viên phải hỗ trợ ngoài giờ, thậm chí 'mua hồ sơ hộ', rồi được doanh nghiệp 'cảm ơn bằng tiền'.
Cựu Cục trưởng thừa nhận tại thời điểm đó, ông 'nhận thức pháp luật không đúng', chỉ nghĩ 'nếu làm đúng quy định rồi doanh nghiệp tự đưa tiền cảm ơn thì không phải nhận hối lộ, còn nếu ép doanh nghiệp phải đưa tiền mới xử lý hồ sơ thì mới là nhận hối lộ'. Tòa sơ thẩm tuyên ông Phong 20 năm tù, kết luận ông là người ra chủ trương, chỉ đạo cấp dưới gây khó khăn cho doanh nghiệp, hình thành cơ chế 'xin - cho', buộc doanh nghiệp phải hối lộ. Toàn vụ án, ông Phong nhận hơn 43,9 tỷ đồng.
Lời khai của bị cáo Trần Việt Nga
Bị cáo Trần Việt Nga (cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm) cho biết đã nộp thêm 1,9 tỷ đồng. Bà cung cấp tài liệu mới về thành tích, khen thưởng, hoạt động thiện nguyện để xin giảm nhẹ hình phạt. Trả lời xét hỏi, bà Nga cho rằng sai phạm bắt nguồn từ cuộc trao đổi với bị cáo Trần Thị Thu Liễu (cấp dưới), nhưng mục đích chỉ là tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, không chỉ đạo hay đặt ra mức thu tiền cụ thể. Chủ tọa hỏi 'sao bị cáo lại nghĩ ra việc thu tiền ngoài hồ sơ?', bà Nga đáp: khi đó chỉ nghĩ mình không làm sai hồ sơ, còn sau khi chuyên viên hướng dẫn 'doanh nghiệp đưa tiền thì xem như cảm ơn'.
Trong vụ án, bà Nga là người kế nhiệm ông Phong. Khi thực thi công vụ, bà yêu cầu cấp dưới 'ép' doanh nghiệp đưa tiền theo 'cơ chế', nếu không hồ sơ sẽ bị trả lại nhiều lần không rõ lý do. Có bị cáo phạm tội đưa hối lộ cho hay phải lên tận phòng làm việc của bà Nga đưa phong bì vài triệu đồng, hồ sơ mới 'trôi'. Bà Nga bị cáo buộc nhận hối lộ 8,2 tỷ đồng, bị tòa sơ thẩm tuyên 15 năm tù.
Các bị cáo khác và tổng quan vụ án
Nhiều bị cáo liệt kê thành tích, bằng khen, giấy chứng nhận gia đình có công với cách mạng để xin giảm án. Bản án sơ thẩm xác định trong giai đoạn 2018-2025, một số lãnh đạo, chuyên viên, cán bộ thuộc Cục An toàn thực phẩm đã lợi dụng nhiệm vụ, quyền hạn trong giải quyết hồ sơ cho doanh nghiệp, cá nhân. Các bị cáo nhận tiền để thẩm định, cấp giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm; giấy xác nhận nội dung quảng cáo; thẩm định, hậu kiểm và cấp giấy chứng nhận GMP. Tổng số tiền các bị cáo nhận hối lộ là hơn 107 tỷ đồng. Ngày 21/5, Viện kiểm sát luận tội các bị cáo.
