Chính phủ vừa ban hành Nghị định 301/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung quy định về thực hiện liên thông điện tử đối với hai nhóm thủ tục hành chính. Theo đó, từ ngày 1/9, quy trình liên thông đăng ký khai sinh, đăng ký thường trú và cấp thẻ bảo hiểm y tế cho trẻ dưới 6 tuổi sẽ được bổ sung thêm thủ tục cấp thẻ căn cước nếu cha mẹ hoặc người giám hộ có đề nghị.
Điểm đáng chú ý là việc cấp thẻ căn cước không tự động áp dụng với tất cả trẻ. Cha mẹ, người giám hộ hoặc người làm thủ tục phải chủ động đưa ra yêu cầu. Quy định này nằm trong nỗ lực mở rộng các dịch vụ công trực tuyến, giúp công dân giảm thời gian đi lại, thực hiện nhiều thủ tục cùng lúc trên Cổng Dịch vụ công quốc gia và ứng dụng VNeID.
Quy trình xử lý hồ sơ liên thông ra sao?
Khi hồ sơ đăng ký khai sinh được gửi qua Cổng Dịch vụ công quốc gia, dữ liệu sẽ chuyển đến hệ thống hộ tịch của Bộ Tư pháp để xử lý. Nếu hồ sơ đầy đủ, cán bộ hộ tịch cấp xã thực hiện đăng ký khai sinh và chuyển thông tin sang Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để cấp số định danh cá nhân. Thời gian giải quyết bước này là 24 giờ kể từ khi hệ thống nhận đủ hồ sơ hợp lệ.
Sau khi có kết quả đăng ký khai sinh, hệ thống tiếp tục chuyển thông tin sang các bước còn lại: đăng ký thường trú, cấp thẻ bảo hiểm y tế và cấp thẻ căn cước nếu có đề nghị. Kết quả của từng thủ tục được trả ngay sau khi hoàn thành, không phải chờ toàn bộ quy trình liên thông kết thúc.
Xử lý hồ sơ thiếu giấy tờ
Trong trường hợp hồ sơ đăng ký khai sinh còn thiếu hoặc không đủ điều kiện, cơ quan chức năng phải thông báo rõ lý do từ chối hoặc nội dung cần bổ sung trong thời gian không quá 24 giờ. Thông báo được gửi qua Cổng Dịch vụ công quốc gia, ứng dụng VNeID hoặc tin nhắn điện thoại tự động.
Người làm thủ tục có 7 ngày làm việc để hoàn thiện hồ sơ. Nếu quá thời hạn mà vẫn chưa bổ sung, hồ sơ sẽ bị dừng xử lý. Quy định này giúp các gia đình nắm rõ tiến độ, tránh tình trạng hồ sơ bị treo lâu không rõ lý do.
Vai trò của Bộ Công an và xử lý vướng mắc
Việc liên thông giữa cơ sở dữ liệu hộ tịch và Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư được thực hiện trên hệ thống nghiệp vụ của Bộ Tư pháp và Bộ Công an. Nếu phát sinh vướng mắc liên quan đến cấp số định danh cá nhân, Bộ Công an sẽ phối hợp với Bộ Tư pháp và Bộ Khoa học và Công nghệ kiểm tra, xử lý trong thời gian không quá một ngày làm việc kể từ khi tiếp nhận.
Sau khi giấy khai sinh điện tử được cấp, hồ sơ đăng ký thường trú của trẻ sẽ được chuyển sang hệ thống quản lý cư trú. Việc xác nhận đồng ý của chủ hộ, chủ sở hữu chỗ ở hợp pháp, cha, mẹ hoặc người giám hộ có thể thực hiện qua VNeID hoặc theo quy trình nghiệp vụ của công an. Thời hạn xác nhận trên ứng dụng là không quá 5 ngày làm việc.
Với trường hợp trẻ đăng ký thường trú cùng cha, mẹ, thời gian giải quyết không quá 2 ngày làm việc; nếu cần xác minh thì tối đa 5 ngày làm việc. Nếu hồ sơ chưa đầy đủ hoặc chưa chính xác, cơ quan đăng ký cư trú phải thông báo lý do không tiếp nhận hoặc phần cần bổ sung trong vòng một ngày làm việc kể từ khi nhận hồ sơ điện tử.
Tích hợp thông tin vào thẻ căn cước
Khi có đề nghị cấp thẻ căn cước, dữ liệu của trẻ sẽ được chuyển giữa hệ thống hộ tịch, cư trú và quản lý căn cước để tiếp nhận, xử lý. Thông tin giấy khai sinh và thẻ bảo hiểm y tế cũng được tích hợp vào thẻ căn cước và tài khoản định danh điện tử của trẻ theo quy định.
Quy định mới kỳ vọng giảm áp lực cho các bậc phụ huynh khi phải làm nhiều thủ tục riêng lẻ. Đồng thời, việc tích hợp dữ liệu trên VNeID sẽ giúp các cơ quan quản lý có thông tin chính xác hơn, hạn chế giấy tờ giả và tạo cơ sở cho các dịch vụ công trực tuyến mở rộng trong thời gian tới.
