Bộ Y tế vừa ban hành Thông tư 01/2025/TT-BYT, có hiệu lực từ ngày 1/1/2025, quy định chi tiết về việc chuyển tuyến khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế (BHYT). Theo đó, người bệnh trong trường hợp cấp cứu hoặc mắc bệnh hiểm nghèo sẽ không cần giấy chuyển viện khi lên tuyến trên và vẫn được hưởng 100% mức hưởng BHYT.
Những trường hợp được miễn giấy chuyển viện
Thông tư mới quy định rõ, các trường hợp cấp cứu, bệnh hiểm nghèo (theo danh mục do Bộ Y tế ban hành) và một số bệnh cần phẫu thuật, can thiệp kỹ thuật cao được chuyển thẳng lên tuyến trên mà không cần giấy chuyển viện. Cụ thể, người bệnh thuộc các trường hợp này khi đến khám, chữa bệnh tại các cơ sở y tế tuyến trên sẽ được thanh toán BHYT với mức hưởng 100% như tại tuyến dưới.
Theo ông Nguyễn Trọng Khoa, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế), quy định này nhằm giảm thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho người bệnh nặng, tránh tình trạng chậm trễ trong cấp cứu. "Người bệnh cấp cứu hoặc mắc bệnh hiểm nghèo không cần phải xin giấy chuyển viện từ tuyến dưới, giúp tiết kiệm thời gian vàng trong điều trị", ông Khoa nói.
Danh mục bệnh hiểm nghèo và quy trình chuyển tuyến
Bộ Y tế đã ban hành danh mục 62 bệnh hiểm nghèo, bao gồm các bệnh như ung thư, suy tim, suy thận mạn, xơ gan mất bù, lupus ban đỏ hệ thống, bệnh Parkinson, bệnh Alzheimer... Các bệnh này được chuyển thẳng lên tuyến trên mà không cần giấy chuyển viện. Ngoài ra, các trường hợp cấp cứu (như tai nạn, ngộ độc, đột quỵ, nhồi máu cơ tim) cũng được áp dụng tương tự.
Thông tư cũng quy định, cơ sở khám chữa bệnh tuyến trên có trách nhiệm tiếp nhận và điều trị cho người bệnh trong các trường hợp này. Nếu vượt quá khả năng chuyên môn, cơ sở phải chuyển tiếp lên tuyến cao hơn hoặc hội chẩn online. Quy trình chuyển tuyến được thực hiện thông qua hệ thống quản lý khám chữa bệnh điện tử, giúp theo dõi và kiểm soát.
Bảo hiểm y tế thanh toán 100% cho người bệnh cấp cứu và bệnh hiểm nghèo
Một điểm đáng chú ý khác là mức hưởng BHYT. Theo Thông tư 01, người bệnh cấp cứu hoặc mắc bệnh hiểm nghèo khi lên tuyến trên sẽ được quỹ BHYT thanh toán 100% chi phí khám chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi, không áp dụng tỷ lệ phần trăm theo tuyến. Điều này có nghĩa là dù lên tuyến trung ương, người bệnh vẫn được hưởng mức tối đa như tại tuyến cơ sở.
Bà Trần Thị Trang, Vụ trưởng Vụ BHYT (Bộ Y tế), cho biết: "Quy định này giúp người bệnh nặng không phải lo lắng về chi phí khi phải lên tuyến trên. Trước đây, nhiều người phải tự chi trả phần chênh lệch do không có giấy chuyển viện, nay đã được giải quyết". Theo thống kê, mỗi năm có khoảng 1,5 triệu lượt người bệnh cấp cứu và bệnh hiểm nghèo phải chuyển tuyến, chiếm khoảng 15% tổng số lượt chuyển tuyến.
Tác động đến người dân và hệ thống y tế
Thông tư 01 được kỳ vọng sẽ giảm tải cho các cơ sở y tế tuyến dưới, đồng thời nâng cao chất lượng điều trị cho người bệnh nặng. Tuy nhiên, một số chuyên gia lo ngại rằng quy định này có thể dẫn đến tình trạng quá tải tại các bệnh viện tuyến trên. Ông Nguyễn Huy Quang, nguyên Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Y tế), nhận định: "Cần có cơ chế kiểm soát chặt chẽ để tránh lạm dụng, nhưng về cơ bản, đây là chính sách nhân văn, giúp người bệnh tiếp cận dịch vụ y tế kịp thời".
Để được hưởng quyền lợi, người bệnh cần xuất trình thẻ BHYT và giấy tờ tùy thân. Các trường hợp cấp cứu được ưu tiên khám trước, sau đó hoàn thiện thủ tục. Bộ Y tế cũng yêu cầu các cơ sở y tế niêm yết công khai danh mục bệnh hiểm nghèo và quy trình chuyển tuyến để người dân nắm rõ.
Thông tư 01/2025/TT-BYT có hiệu lực từ ngày 1/1/2025, thay thế Thông tư 14/2014/TT-BYT và các văn bản liên quan. Đây là bước tiến quan trọng trong cải cách thủ tục hành chính y tế, đặc biệt với các bệnh nhân nặng cần điều trị kịp thời.
