Coca-Cola đang bước vào cuộc chiến pháp lý trị giá hơn 20 tỷ USD với Cơ quan Thuế nội địa Mỹ (IRS). Vụ tranh chấp sẽ được xét xử tại Tòa phúc thẩm liên bang Miami trong tuần này.
Bối cảnh vụ kiện kéo dài
Vụ kiện đã trải qua ba đời CEO của Coca-Cola và 12 nhà lãnh đạo tối cao của IRS, xuyên suốt hai nhiệm kỳ tổng thống. Hai bên vẫn tranh cãi gay gắt về tờ khai thuế từ giai đoạn 2007-2009. Trọng tâm là thỏa thuận năm 1996 giữa Coke và IRS về phương thức định giá các giao dịch nội bộ xuyên biên giới.
IRS cáo buộc Coca-Cola cố tình khai báo quá ít lợi nhuận tại Mỹ để né thuế. Ông Matt Gardner, chuyên gia nghiên cứu cấp cao tại Viện Chính sách và Thuế tiến bộ, cho biết: “IRS có lẽ kiên quyết bám trụ vụ này vì các bằng chứng thực tế tại hiện trường chỉ ra quá rõ ràng hành vi tránh thuế. Nếu chúng ta không thực thi pháp luật và quản lý hành vi tránh thuế kiểu này, thì chúng ta còn đợi đến khi nào nữa?”
Hóa đơn 20 tỷ USD và rủi ro tài chính
Khoản tiền 20 tỷ USD đã tích lũy qua nhiều năm. Sau thất bại tại Tòa án Thuế năm 2020, Coca-Cola đã phải trả trước 6 tỷ USD tiền thuế và lãi phạt. Nếu thắng phúc thẩm, công ty sẽ nhận lại toàn bộ số tiền kèm lãi. Nếu thua, họ có thể bị truy thu thêm cho giai đoạn 2010-2025, tương đương 14 tỷ USD tiền thuế và lãi phạt, cộng thêm mức tăng 3,8 điểm phần trăm trong thuế suất hiệu dụng. Công ty ước tính điều này sẽ ngốn thêm 450 triệu USD chỉ riêng trong quý đầu tiên.
Khoản thanh toán 14 tỷ USD vượt quá toàn bộ lượng tiền mặt hiện có của tập đoàn tính đến ngày 3/4. Coke sẽ buộc phải vay nợ trên thị trường tài chính nếu thua kiện. Tuy nhiên, giới phân tích không quá hoảng sợ. Ông Carlos Laboy, chuyên gia phân tích tại HSBC, nhận định: “Liệu công ty có khả năng cắt giảm chi phí phát triển thương hiệu hay không? Không. Hay cắt giảm đổi mới sáng tạo? Cũng không. Dòng cổ tức cho cổ đông vẫn được bảo đảm.”
Ảnh hưởng đến các tập đoàn đa quốc gia
Vụ kiện có ý nghĩa then chốt đối với các ngành công nghệ và dược phẩm, nơi doanh nghiệp dễ dàng dịch chuyển tài sản trí tuệ xuyên biên giới để tập trung lợi nhuận ở nước ngoài. IRS hiện cũng đang khởi tố các vụ kiện trị giá nhiều tỷ USD chống lại Meta Platforms và Amgen. Nếu Coca-Cola thắng, điều này sẽ tiếp thêm tự tin cho các tập đoàn đa quốc gia đang đối mặt với kiểm toán tương tự.
Lập luận của hai bên
Thẩm phán Albert Lauber của Tòa án Thuế Mỹ trước đó phán quyết rằng các thỏa thuận nội bộ của Coca-Cola đã bị điều chỉnh bất hợp lý, khiến các thực thể nước ngoài hút lợi nhuận đáng lẽ thuộc về công ty mẹ tại Mỹ. Ngược lại, Coca-Cola lập luận rằng các công ty con ở nước ngoài kiếm được lợi nhuận thực tế nhờ khối lượng công việc lớn trong nghiên cứu, phát triển và mở rộng thị trường. Tập đoàn nhấn mạnh: “Thay vì tìm cách né tránh nghĩa vụ thuế, Coca-Cola đã cẩn trọng cấu trúc hoạt động để tuân thủ phương pháp đã từng được IRS chấp thuận trong quá khứ.”
Hội đồng ba thẩm phán tại Tòa phúc thẩm Liên bang Khu vực 11 sẽ lắng nghe tranh tụng vào ngày 25/6. Đại diện cho Coca-Cola là cựu Luật sư Tổng quyền Mỹ Gregory Garre. Phán quyết cuối cùng có thể mất nhiều tháng.
