Tại Hội thảo "Quản lý thuế theo dòng tiền: Kinh doanh an tâm, thuế minh bạch" do Báo Tiền Phong phối hợp cùng Cục Thuế tổ chức, ông Nguyễn Tiến Trung - Trưởng ban Kiểm tra thuế, Cục Thuế đã chỉ ra một số hình thức, hành vi tiềm ẩn rủi ro về dòng tiền trong công tác quản lý thuế.
Các hình thức rủi ro dòng tiền
Hình thức thứ nhất là thông qua hợp đồng vay vốn nội bộ. Công ty mẹ chuyển tiền cho công ty con bằng hợp đồng vay với lãi suất cao bất thường hoặc ngược lại, cho vay với lãi suất thấp hoặc không lãi suất. Mục đích là điều chuyển tiền giữa các đơn vị, qua đó điều chuyển lợi nhuận, điều tiết doanh thu, chi phí nhằm giảm lợi nhuận tính thuế.
Hình thức thứ hai là công ty mẹ bán hàng cho công ty con với giá bất thường để chuyển lợi nhuận, hoặc công ty con mua dịch vụ từ công ty mẹ với giá không hợp lý dưới dạng dịch vụ quản lý, tư vấn, giám sát. Điều này nhằm tăng chi phí, giảm thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp và tăng khấu trừ đầu vào thuế VAT.
Hình thức thứ ba là hợp đồng hợp tác đầu tư, góp vốn nhưng phân chia lợi nhuận không tương xứng với vốn góp, ghi nhận lợi nhuận về đơn vị được ưu đãi thuế.
Hình thức thứ tư là doanh nghiệp chuyển tiền cho doanh nghiệp khác (công ty mẹ - con hoặc ngược lại) hoặc cho cá nhân dưới hình thức tạm ứng kéo dài không rõ mục đích hoặc tài trợ phi thương mại.
Ngoài ra, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu lớn từ thương mại điện tử nhưng không đăng ký, kê khai nộp thuế. Hoặc đã đăng ký thuế nhưng phân chia doanh thu vào tài khoản cá nhân khác không phải tài khoản đăng ký kinh doanh nhằm che giấu dòng tiền, giảm nghĩa vụ thuế.
Giải pháp quản lý thuế theo dòng tiền
Đại diện Cục Thuế cho rằng cần xây dựng hệ thống dữ liệu liên thông giữa cơ quan thuế với ngân hàng, tổ chức trung gian thanh toán, sàn thương mại điện tử và các cơ quan quản lý liên quan. Ông Nguyễn Tiến Trung nhấn mạnh: "Lấy định danh điện tử và mã số thuế làm nền tảng kết nối dữ liệu".
Ngành Thuế cũng cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo trong phân tích rủi ro. "Nếu triển khai đồng bộ về thể chế, công nghệ, dữ liệu và tổ chức thực hiện, quản lý thuế theo dòng tiền sẽ góp phần nâng cao tính minh bạch, công bằng của hệ thống thuế; tăng cường kỷ luật tài chính; thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia; tạo lập môi trường kinh doanh lành mạnh và bền vững trong nền kinh tế số", ông Trung nhấn mạnh.
