Theo phản ánh của người dân, một công dân sở hữu 600m2 đất trồng cây lâu năm, thửa đất tiếp giáp đường đi và có nhu cầu chuyển 100m2 sang đất ở. Người dân hỏi: Theo Nghị quyết số 254/2025/QH15 và quy định hiện hành, công dân có phải thực hiện thủ tục tách thửa khi chuyển mục đích và có đủ điều kiện để chuyển 100m2 từ đất trồng cây sang đất ở không?
Không bắt buộc tách thửa khi chuyển mục đích một phần
Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã trả lời vấn đề này, viện dẫn quy định tại điểm b khoản 2 Điều 220 Luật Đất đai. Theo quy định, trường hợp chuyển mục đích sử dụng một phần thửa đất thì thực hiện tách thửa, diện tích tối thiểu của thửa đất sau khi tách phải bằng hoặc lớn hơn diện tích tối thiểu của loại đất sau khi chuyển mục đích sử dụng. Tuy nhiên, Luật cũng quy định đối với thửa đất có đất ở và đất khác thì không bắt buộc thực hiện tách thửa khi chuyển mục đích sử dụng một phần thửa đất, trừ trường hợp người sử dụng đất có nhu cầu tách thửa.
Nghị quyết 254/2025/QH15 bổ sung quy định tháo gỡ vướng mắc
Đáng chú ý, khoản 3 Điều 11 Nghị quyết số 254/2025/QH15 của Quốc hội đã bổ sung nhiều quy định nhằm tháo gỡ vướng mắc trong thực tiễn. Theo đó, việc tách hoặc hợp thửa đất tại điểm d khoản 1 Điều 220 của Luật Đất đai phải bảo đảm có lối đi kết nối với đường giao thông công cộng hoặc được người sử dụng đất liền kề đồng ý cho đi qua để kết nối với đường giao thông công cộng. Trường hợp người sử dụng đất dành một phần diện tích của thửa đất ở hoặc thửa đất có đất ở và đất khác trong cùng thửa đất để làm lối đi, khi thực hiện việc tách thửa đất thì không bắt buộc thực hiện chuyển mục đích sử dụng đất đối với phần diện tích đất để làm lối đi đó. Trường hợp chuyển mục đích sử dụng một phần thửa đất thì không bắt buộc thực hiện tách thửa. Việc hợp các thửa đất không bắt buộc cùng mục đích sử dụng đất, cùng hình thức trả tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, cùng thời hạn sử dụng đất.
Điều kiện chuyển mục đích sử dụng đất
Về điều kiện được chuyển mục đích sử dụng đất, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, Điều 122 Luật Đất đai chỉ quy định về điều kiện cho phép chuyển mục đích sử dụng đất đối với việc chuyển mục đích sử dụng đất trồng lúa, đất rừng đặc dụng, đất rừng phòng hộ, đất rừng sản xuất sang mục đích khác, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất để thực hiện dự án đầu tư, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất để thực hiện dự án đầu tư xây dựng nhà ở thương mại, trong đó không có điều kiện về việc có cạnh tiếp giáp với đường giao thông.
Hướng dẫn cho trường hợp cụ thể
Từ các quy định này, Bộ cho rằng, đối với trường hợp người dân chuyển mục đích sử dụng một phần thửa đất nhưng không tách thửa thì phải bảo đảm điều kiện được phép chuyển mục đích sử dụng đất. Nếu đồng thời thực hiện tách thửa thì ngoài điều kiện chuyển mục đích sử dụng đất còn phải đáp ứng các điều kiện về tách thửa theo quy định của pháp luật. Như vậy, với 600m2 đất trồng cây lâu năm, người dân có thể chuyển 100m2 sang đất ở mà không bắt buộc tách thửa, miễn đáp ứng các điều kiện chuyển mục đích theo quy định.
