Ban Pháp chế (Cục Thuế) vừa ban hành Sổ tay hướng dẫn phòng, chống hành vi sử dụng hai hệ thống sổ kế toán, nhằm nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật về kế toán, thuế và hỗ trợ người nộp thuế chủ động phòng ngừa rủi ro. Tài liệu này nhấn mạnh doanh nghiệp, hộ kinh doanh có nguy cơ đối mặt với án hình sự nếu xuất hiện một hoặc nhiều dấu hiệu vi phạm sau đây.
9 dấu hiệu cảnh báo nguy cơ vi phạm hình sự
Thứ nhất, doanh thu thực tế không tương xứng với số hóa đơn đã xuất; bán hàng nhưng không xuất hóa đơn hoặc xuất hóa đơn thấp hơn giá trị thực. Thứ hai, tỷ lệ giao dịch bằng tiền mặt cao bất thường so với đặc thù ngành nghề và quy mô hoạt động.
Thứ ba, dữ liệu không đồng nhất giữa hệ thống kế toán, hóa đơn điện tử và dòng tiền qua ngân hàng. Thứ tư, sử dụng nhiều phần mềm kế toán không đồng bộ, có dấu hiệu tách biệt, chia tách dữ liệu giữa các hệ thống.
Lợi nhuận thấp bất thường và chênh lệch số liệu
Thứ năm, lợi nhuận khai báo liên tục thấp bất thường hoặc lỗ kéo dài trong khi quy mô, doanh thu thực tế vẫn tăng trưởng. Thứ sáu, chênh lệch lớn giữa số liệu báo cáo thuế và số liệu cung cấp cho ngân hàng khi vay vốn hoặc cho nhà đầu tư.
Thứ bảy, hộ kinh doanh kê khai doanh thu dưới ngưỡng chịu thuế nhưng doanh thu thực tế trên ngưỡng chịu thuế. Thứ tám, chi phí hạch toán không có đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp hoặc không đáp ứng điều kiện được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế.
Chi phí tăng bất thường và khuyến nghị
Thứ chín, chi phí phát sinh tăng bất thường hoặc có chênh lệch đáng kể giữa số liệu kế toán và hồ sơ khai thuế, không phù hợp với quy mô, ngành nghề và thực tế hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Ban Pháp chế (Cục Thuế) lưu ý, khi xuất hiện một hoặc nhiều dấu hiệu nêu trên, doanh nghiệp, hộ kinh doanh cần chủ động rà soát lại hệ thống sổ sách, chứng từ, hóa đơn và việc kê khai, nộp thuế để kịp thời phát hiện, khắc phục các sai sót, hạn chế rủi ro vi phạm pháp luật. Theo đó, các hành vi vi phạm có thể bị xử lý hình sự theo quy định của pháp luật.
