Bộ Quốc phòng giải đáp chi tiết về trường hợp tạm hoãn tham gia dân quân tự vệ
Một công dân nam 25 tuổi đã gửi thắc mắc đến Bộ Quốc phòng về việc địa phương yêu cầu anh tham gia lực lượng dân quân tự vệ, dù hoàn cảnh gia đình và sức khỏe của anh có nhiều khó khăn. Công dân này cho biết, anh là lao động chính trong gia đình, sống cùng dì và hai em họ sau khi cha bỏ đi từ nhỏ và mẹ có gia đình riêng.
Hoàn cảnh đặc biệt và vấn đề sức khỏe
Dì của anh đã ngoài 55 tuổi, bị thoái hóa cột sống nên không còn khả năng lao động ổn định. Một người em họ đang học đại học, người còn lại đã hoàn thành nghĩa vụ quân sự nhưng chưa có việc làm ổn định. Về sức khỏe, anh bị cận thị 2,25 độ, loạn thị 1,75 độ, giãn tĩnh mạch thừng tinh, viêm giác mạc dị ứng ánh sáng và gan nhiễm mỡ.
Tuy nhiên, địa phương vẫn yêu cầu anh tham gia dân quân tự vệ với lý do "năm nay bắt buộc tham gia do thiếu quân". Công dân này đề nghị Bộ Quốc phòng xem xét, giải đáp liệu trường hợp của anh có thuộc diện được miễn hoặc tạm hoãn tham gia hay không.
Quy định pháp luật về nghĩa vụ dân quân tự vệ
Trả lời câu hỏi trên, Bộ Quốc phòng cho biết, theo Luật Dân quân tự vệ năm 2019:
- Về độ tuổi: Công dân nam từ đủ 18 đến 45 tuổi, công dân nữ từ 18 đến 40 tuổi có nghĩa vụ tham gia dân quân tự vệ. Nếu tình nguyện, có thể kéo dài đến hết 50 tuổi đối với nam và 45 tuổi đối với nữ.
- Thời hạn thực hiện nghĩa vụ: 4 năm đối với dân quân tự vệ tại chỗ, cơ động, biển, phòng không, pháo binh, trinh sát, thông tin, công binh, phòng hóa, y tế; 2 năm đối với dân quân thường trực.
Điều kiện tạm hoãn và miễn tham gia
Về tạm hoãn tham gia dân quân tự vệ trong thời bình, Điều 11 của luật quy định các trường hợp được tạm hoãn bao gồm:
- Nam giới một mình nuôi con dưới 36 tháng tuổi.
- Là lao động duy nhất trong hộ nghèo hoặc hộ cận nghèo.
- Người phải trực tiếp nuôi dưỡng thân nhân không còn khả năng lao động hoặc chưa đến tuổi lao động.
Các trường hợp được miễn tham gia gồm:
- Vợ hoặc chồng, con của liệt sĩ, thương binh, bệnh binh, người bị nhiễm chất độc da cam suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.
- Quân nhân dự bị đã được sắp xếp vào đơn vị dự bị động viên.
- Người trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc Bà mẹ Việt Nam Anh hùng.
- Người trực tiếp nuôi dưỡng người suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.
Tiêu chuẩn tuyển chọn và kết luận từ Bộ Quốc phòng
Về tiêu chuẩn tuyển chọn, công dân phải có lý lịch rõ ràng, phẩm chất chính trị và đạo đức tốt, sức khỏe do y tế cấp xã trở lên xác nhận, trừ các trường hợp nghiện ma túy, nhiễm HIV/AIDS, không đủ sức khỏe về thể lực, dị tật, dị dạng. Đối với dân quân thường trực, cần sức khỏe loại 1, 2, 3 theo kết luận của cơ sở y tế cấp huyện trở lên.
Bộ Quốc phòng nhấn mạnh: "Căn cứ vào nội dung thư hỏi và quy định của các văn bản pháp luật trên, việc tham gia dân quân tự vệ là nghĩa vụ của công dân; trường hợp công dân nếu đủ tiêu chuẩn tuyển chọn vào dân quân tự vệ thì không thuộc diện tạm hoãn, miễn thực hiện nghĩa vụ tham gia dân quân tự vệ trong thời bình." Điều này cho thấy, nếu công dân đáp ứng tiêu chuẩn sức khỏe và không rơi vào các trường hợp đặc biệt nêu trên, anh vẫn có nghĩa vụ tham gia.
