Đến hết ngày 15/7, lực lượng làm nhiệm vụ tại công viên Lê Thị Riêng, phường Hòa Hưng, TP.HCM đã quy tập được 93 bộ hài cốt liệt sĩ và 2 bộ hài cốt liệt sĩ tập thể. Hành trình tìm kiếm kéo dài 8 năm, dựa trên ảnh tư liệu, bản đồ và ký ức nhân chứng.
Hành trình khoanh vùng rãnh mộ
Công viên Lê Thị Riêng trước đây là Nghĩa địa Chí Hòa - Chợ Quán. Sau các trận giao tranh trong Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân năm 1968, nhiều cán bộ, chiến sĩ hy sinh được chôn cất tập thể tại đây. Sau năm 1975, nghĩa địa được giải tỏa, cải tạo thành công viên, khiến các dấu tích cũ gần như biến mất.
TP.HCM đã tiếp nhận thông tin nhân chứng từ năm 1995, nhưng việc xác định vị trí gặp khó khăn do thiếu tư liệu. Từ tháng 11/2018, nhóm nghiên cứu do kiến trúc sư Nguyễn Xuân Thắng chủ trì xây dựng hồ sơ định vị, kéo dài đến tháng 5/2026, sử dụng ảnh hiện trường, không ảnh, ảnh vệ tinh, bản đồ trước và sau 1975, cùng lời kể nhân chứng.
Một bước đột phá là xâu chuỗi 3 bức ảnh hiện trường từ các nguồn khác nhau, xác định chúng chụp cùng khu vực, cùng thời gian và liên quan cùng sự kiện. Đối chiếu với không ảnh năm 1972 và tài liệu quân sự, nhóm xác định sự kiện diễn ra ngày 12/2/1968. Kết quả khoanh vùng 3 vị trí nghi có rãnh mộ, trong đó rãnh số 3 có độ tin cậy cao.
Kết quả quy tập theo ngày
Ngày 8/6, Ban Chỉ đạo 515 quốc gia tổ chức hội thảo, xác định đủ cơ sở để khai quật. Từ ngày 14-30/6, khảo sát bằng radar xuyên đất, phân tích địa tầng. Ngày 23/6, đào rãnh rộng 3 m, dài 10 m, sâu 3 m, phát hiện hài cốt xếp lớp.
Ngày 6/7, lễ triển khai chính thức, quy tập 9 bộ. Ngày 7/7, thêm 2 bộ, tổng 11. Ngày 9/7, phát hiện thêm 5 bộ, tổng 16. Ngày 10/7, thêm 13 bộ, tổng 29. Ngày 11/7, thêm 20 bộ và 1 bộ tập thể, tổng 49 bộ và 1 tập thể. Ngày 13/7, thêm 20 bộ, tổng 69 bộ và 1 tập thể. Ngày 14/7, thêm 5 bộ, tổng 74 bộ và 1 tập thể. Ngày 15/7, thêm 19 bộ và 1 tập thể, tổng 93 bộ và 2 tập thể.
Công nghệ và dữ liệu
Dữ liệu "lạnh" gồm ảnh chiến trường, không ảnh, bản đồ quân sự, hồ sơ lưu trữ. Dữ liệu "sống" từ nhân chứng sống cạnh khu Bắc Hải, chứng kiến việc chôn cất. Radar xuyên đất ghi nhận tín hiệu bất thường, nhưng kết quả phải đối chiếu với nhiều nguồn. Công binh dò tìm vật nổ trước khai quật. Máy cơ giới chỉ dùng ngoài, khi có dấu hiệu hài cốt thì bóc tách thủ công.
Hài cốt được chôn 2 lớp: lớp thứ nhất liên quan các đơn vị Quân giải phóng trong đợt 1 Tết Mậu Thân; lớp thứ hai có thể là chiến sĩ tiến công mục tiêu trọng yếu. Di vật gồm hộp tiếp đạn, viên đạn, cưa tay, lược, giấy tờ, 2 nhẫn vàng, 1 bút, lọ dầu gió.
Manh mối danh tính
Ngày đầu khai quật, phát hiện mảnh giấy ghi tên "Huỳnh Văn Quên", chức vụ tiểu đội phó, đơn vị 962 (Đại đội 2, Tiểu đoàn 1 Long An). Gia đình tại xã Vàm Cỏ, Tây Ninh liên hệ, nhưng giấy báo tử ghi "Huỳnh Văn Quyên". Ngày 7/7, Công an Tây Ninh lấy mẫu ADN của hai em ruột để đối chiếu. Ngày 13/7, gia đình đến thắp hương, chờ kết quả giám định.
Lực lượng tham gia gồm Đội Quy tập thuộc Bộ Tư lệnh TP.HCM và 5 đội Quân khu 7 (K70, K71, K72, K73, K74), cùng công binh, cán bộ bản đồ, chuyên gia từ Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Bách khoa - ĐHQG TP.HCM, Viện Thiết kế, Binh chủng Công binh, nhà nghiên cứu và nhân chứng lịch sử.
