Trong các ngày từ 27 đến 29/5/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân và đoàn cấp cao Việt Nam đã thực hiện chuyến thăm chính thức Vương quốc Thái Lan. Chuyến thăm diễn ra đúng vào dịp hai nước kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao (1976-2026), đồng thời đánh dấu thời điểm quan hệ song phương vừa được nâng cấp lên Đối tác chiến lược toàn diện.
Nền tảng vững chắc cho quan hệ song phương
Năm 2026 đánh dấu nửa thế kỷ kể từ khi Việt Nam và Thái Lan chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao. Trong suốt 50 năm qua, mối quan hệ này đã vượt qua những khác biệt lịch sử để phát triển thành một trong những mối quan hệ năng động và hiệu quả nhất trong khu vực ASEAN.
Sự gần gũi về địa lý, văn hóa và lợi ích chiến lược là nền tảng đầu tiên của quan hệ song phương. Cả hai quốc gia đều là những nền kinh tế năng động của Đông Nam Á, cùng chia sẻ không gian Mekong, do đó có nhu cầu khách quan phải tăng cường hợp tác để duy trì môi trường hòa bình, ổn định và phát triển.
Một dấu ấn lịch sử đặc biệt là thời gian Chủ tịch Hồ Chí Minh hoạt động cách mạng tại Thái Lan giai đoạn 1928-1929. Những địa danh như Udon Thani hay khu lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Thái Lan không chỉ là "địa chỉ đỏ" của cộng đồng người Việt, mà còn là biểu tượng sinh động cho sự gắn bó giữa nhân dân hai nước qua nhiều thế hệ.
Sau khi Việt Nam gia nhập ASEAN năm 1995, quan hệ Việt Nam - Thái Lan bước vào giai đoạn phát triển nhanh chóng cả về chiều rộng lẫn chiều sâu. Từ quan hệ láng giềng hữu nghị, hai nước từng bước trở thành đối tác chiến lược quan trọng của nhau trong khu vực. Việc thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược năm 2013 và nâng cấp lên Đối tác chiến lược toàn diện năm 2025 phản ánh mức độ tin cậy chính trị ngày càng cao.
Hợp tác chính trị, quốc phòng và kinh tế
Về chính trị - ngoại giao, trao đổi đoàn và tiếp xúc cấp cao được duy trì thường xuyên. Hai nước phối hợp chặt chẽ tại các diễn đàn khu vực và quốc tế, đặc biệt trong khuôn khổ ASEAN, Liên hợp quốc và các cơ chế hợp tác tiểu vùng sông Mekong, cùng chia sẻ nhiều quan điểm về duy trì hòa bình, ổn định khu vực, thúc đẩy chủ nghĩa đa phương và thượng tôn pháp luật quốc tế.
Quan hệ quốc phòng - an ninh tiếp tục được củng cố thông qua các cơ chế đối thoại chiến lược, hợp tác tuần tra chung trên biển, phòng chống tội phạm xuyên quốc gia, an ninh mạng và an ninh phi truyền thống. Sự phối hợp này không chỉ tăng cường lòng tin chiến lược mà còn đóng góp tích cực cho an ninh khu vực.
Kinh tế tiếp tục là trụ cột nổi bật nhất. Thái Lan hiện là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam trong ASEAN. Năm 2025, kim ngạch thương mại hai chiều đạt 22,1 tỷ USD; chỉ trong 4 tháng đầu năm 2026 đã đạt gần 8,6 tỷ USD, tăng 24% so với cùng kỳ năm trước. Đầu tư Thái Lan tại Việt Nam tăng trưởng mạnh với gần 800 dự án còn hiệu lực, tổng vốn đăng ký khoảng 15,4 tỷ USD, tập trung vào công nghiệp chế biến, hóa dầu, năng lượng, bán lẻ và logistics. Các tập đoàn lớn như CP Group, SCG, Central Retail đã hiện diện sâu rộng tại Việt Nam.
Đáng chú ý, quan hệ kinh tế đang chuyển từ tính bổ trợ sang cùng kiến tạo không gian phát triển chung. Chiến lược "Ba kết nối" gồm kết nối chuỗi cung ứng, kết nối doanh nghiệp - địa phương và kết nối chiến lược phát triển bền vững đang mở ra giai đoạn hợp tác mới, trong đó hai nền kinh tế cùng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị khu vực.
Giao lưu nhân dân và cộng đồng người Việt
Bên cạnh hợp tác kinh tế, giao lưu nhân dân tiếp tục là "sợi dây mềm" bền chặt kết nối hai quốc gia. Cộng đồng hơn 100.000 người Việt Nam và người gốc Việt tại Thái Lan không chỉ hội nhập thành công mà còn giữ vai trò cầu nối quan trọng. Những công trình như Phố Việt Nam (Vietnam Town), khu tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Thái Lan đã trở thành biểu tượng văn hóa đặc sắc của tình hữu nghị.
Chuyến thăm của tin cậy và kết nối chiến lược
Trên nền tảng quan hệ đang phát triển thuận lợi, chuyến thăm chính thức Thái Lan của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm mang nhiều tầng ý nghĩa về chính trị, đối ngoại, chiến lược và biểu tượng.
Trước hết, chuyến thăm khẳng định ASEAN và khu vực Đông Nam Á tiếp tục giữ vị trí quan trọng trong chính sách đối ngoại của Việt Nam. Việc chọn Thái Lan là điểm đến đầu tiên trong chuyến công du 3 nước Đông Nam Á cho thấy Việt Nam coi trọng tăng cường đoàn kết nội khối, củng cố vai trò trung tâm của ASEAN trước những biến động địa chính trị.
Thứ hai, nghi thức đón tiếp trọng thể của Thái Lan, bao gồm 21 loạt đại bác chào mừng tại sân bay Don Mueang và lễ đón cấp cao tại Bangkok, cho thấy sự coi trọng đặc biệt dành cho Việt Nam và cá nhân Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Chương trình hoạt động mang tính biểu tượng sâu sắc như dâng hương tại khu lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh ở Udon Thani không chỉ thể hiện sự tri ân lịch sử mà còn khẳng định chiều sâu nhân văn của quan hệ.
Thứ ba, nội dung hội đàm và các văn kiện hợp tác được ký kết cho thấy quan hệ hai nước bước sang giai đoạn hợp tác thực chất hơn. Việc ký Chương trình hành động triển khai quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giai đoạn 2026-2031 tạo khuôn khổ tổng thể để cụ thể hóa các định hướng hợp tác. Các văn kiện hợp tác trong lĩnh vực giáo dục đại học, khoa học - công nghệ, logistics hàng không, đào tạo nguồn nhân lực và quản trị công cho thấy hợp tác đang mở rộng sang các lĩnh vực mới gắn với đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Đáng chú ý, việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul khai trương logo kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc. Hình ảnh số "50" với những đường nét năng động, màu sắc hòa quyện từ quốc kỳ hai nước phản ánh chặng đường nửa thế kỷ hợp tác và khát vọng cùng phát triển.
Chuyến thăm phát đi thông điệp về sự đồng hành chiến lược giữa hai quốc gia trước những thách thức mới của khu vực. Trong bối cảnh ASEAN đẩy mạnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, nâng cao khả năng chống chịu chuỗi cung ứng và ứng phó an ninh phi truyền thống, Việt Nam và Thái Lan có nhiều điều kiện để trở thành hai cực tăng trưởng quan trọng của Đông Nam Á.
Có thể khẳng định, chuyến thăm chính thức Thái Lan của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm không chỉ củng cố nền tảng tin cậy chính trị mà còn mở ra những xung lực mới cho quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Thái Lan. Sau nửa thế kỷ đồng hành, quan hệ hai nước đang trở thành hình mẫu hợp tác năng động, thực chất và chiến lược trong khu vực, cùng hướng tới mục tiêu xây dựng một ASEAN đoàn kết, tự cường, phát triển bền vững.
