Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã có chuyến thăm lịch sử tới Syria, đánh dấu lần đầu tiên một nhà lãnh đạo châu Âu đến quốc gia Tây Á này kể từ khi chính quyền Tổng thống Bashar al-Assad sụp đổ vào năm 2024. Chuyến thăm được giới quan sát đánh giá là nỗ lực của Pháp nhằm tăng cường quan hệ với chính quyền mới và thúc đẩy tiến trình ổn định tại Syria.
Mục đích chuyến thăm và cam kết của Pháp
Trong tuyên bố trên mạng xã hội X khi đặt chân đến Damascus, Tổng thống Macron khẳng định chuyến thăm nhằm khẳng định lại cam kết của Pháp đối với người dân Syria, hướng tới một Syria có chủ quyền, đoàn kết trong sự đa dạng và hòa bình với các nước láng giềng. Hãng thông tấn nhà nước SANA của Syria nhận định, Tổng thống Pháp thăm Syria cùng một phái đoàn doanh nghiệp đông đảo để thảo luận các vấn đề an ninh khu vực, cũng như mở ra cơ hội hợp tác kinh tế và đầu tư.
Phản ứng từ phía Syria
Trả lời phỏng vấn Đài phát thanh truyền hình BFMTV của Pháp, Tổng thống lâm thời Syria Ahmed al-Sharaa đánh giá cao vai trò mang tính xây dựng của quốc gia Tây Âu trong quá trình chuyển tiếp tại Syria. Ông al-Sharaa bày tỏ cảm ơn người đồng cấp Pháp đã nỗ lực duy trì đối thoại với chính quyền mới, góp phần thúc đẩy dỡ bỏ các lệnh trừng phạt nhằm vào Syria. Việc Tổng thống al-Sharaa bày tỏ biết ơn người đồng cấp Macron là điều dễ hiểu, bởi Pháp đã từng rất sốt sắng kêu gọi, thuyết phục các nước châu Âu và Mỹ dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với Syria. Pháp cũng là một trong những nước phương Tây sớm thiết lập quan hệ với chính quyền mới ở Syria.
Ưu tiên tái thiết và hợp tác kinh tế
Tổng thống al-Sharaa nhấn mạnh với người đồng cấp Pháp rằng ưu tiên hiện nay là tái thiết đất nước sau những hậu quả nặng nề do cuộc xung đột bùng phát năm 2011 gây ra, đồng thời cho biết Syria đang tìm kiếm các đối tác quốc tế trong nhiều lĩnh vực như hàng không, du lịch, công nghiệp, nông nghiệp và ngân hàng. Ông al-Sharaa cũng tiết lộ Syria đang hoàn tất hợp đồng lớn mua tám máy bay Airbus, dự kiến sẽ sớm được bàn giao.
Hợp tác an ninh và ngoại giao
Phát biểu tại cuộc họp báo chung với người đồng cấp Syria ở Damascus, Tổng thống Macron nhấn mạnh quốc gia Tây Á cần nhanh chóng thành lập một nhà nước pháp quyền trong lộ trình xây dựng một Syria mới và mang lại sự thịnh vượng cho đất nước. Nhà lãnh đạo Pháp cũng cho biết Paris đang xác định lại khuôn khổ hợp tác an ninh và quân sự với Damascus, trong đó có khả năng hỗ trợ lực lượng đặc nhiệm Pháp trong cuộc chiến chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) tại Syria. Về phần mình, Tổng thống al-Sharaa thông báo hai bên nhất trí bắt đầu quy trình trao đổi đại sứ giữa Damascus và Paris trong thời gian sớm nhất có thể, đánh dấu việc bình thường hóa trở lại các mối quan hệ ngoại giao.
Thỏa thuận song phương và diễn đàn kinh tế
Tại Diễn đàn Kinh tế Syria-Pháp được tổ chức trong khuôn khổ chuyến thăm, hai bên đã ký 15 thỏa thuận song phương trên nhiều lĩnh vực, trong đó có hàng không dân dụng, y tế, ngân hàng, cơ sở hạ tầng. Phát biểu tại diễn đàn, Tổng thống al-Sharaa bày tỏ mong muốn Pháp trở thành đối tác chính của Syria, đồng thời nhấn mạnh với sự tự hào rằng Damascus đã lấy lại vai trò là trung tâm trung chuyển sau khi Eo biển Hormuz đóng cửa do xung đột ở Trung Đông. Trong khi đó, Tổng thống Macron khẳng định Pháp sẵn sàng hợp tác với Syria để khôi phục lĩnh vực ngân hàng và phối hợp các tổ chức tài chính quốc tế nhằm hỗ trợ Damascus phục hồi kinh tế, vốn bị tàn phá sau nhiều năm xung đột. Ông Macron cũng công bố thành lập các ủy ban kinh tế chung nhằm điều phối các nỗ lực tái thiết với sự hợp tác của các nước Arab vùng Vịnh.
Sự cố bom trong chuyến thăm
Tuy nhiên, chuyến công du của Tổng thống Macron cũng xảy ra một sự cố khá nghiêm trọng. Hai quả bom đã phát nổ ngay gần khách sạn nơi ông Macron lưu trú tại Thủ đô Damascus. Vụ nổ làm ít nhất 18 người bị thương, trong đó có bốn cảnh sát. Điện Elysee thông báo Tổng thống Macron an toàn sau vụ nổ bom và tiếp tục lịch trình chuyến thăm như bình thường. Theo Văn phòng Tổng thống Pháp, ông Macron đã rời khách sạn tới Dinh tổng thống Syria trước khi các vụ nổ xảy ra. Sau các hoạt động ở Syria, Tổng thống Macron và người đồng cấp al-Sharaa cùng đến Thổ Nhĩ Kỳ tham dự Hội nghị thượng đỉnh NATO.
