Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu vừa có cuộc điện đàm căng thẳng, phơi bày sự khác biệt trong quan điểm giữa hai nhà lãnh đạo về vấn đề Iran. Cuộc trao đổi diễn ra vào ngày 20/5, chỉ vài ngày sau cuộc điện đàm trước đó hôm 17/5.
Bất đồng về chiến lược
Theo CNN, trong cuộc điện đàm ngày 17/5, ông Trump cho biết nhiều khả năng sẽ tiến hành các cuộc tấn công có mục tiêu mới nhằm vào Iran, với tên gọi “Chiến dịch Búa tạ”. Tuy nhiên, chỉ 24 giờ sau, ông Trump tuyên bố tạm dừng kế hoạch không kích dự kiến vào ngày 19/5, theo đề nghị từ các đồng minh vùng Vịnh gồm Qatar, Saudi Arabia và UAE. Các quốc gia này đã trao đổi chặt chẽ với Nhà Trắng và Pakistan để xây dựng khuôn khổ cho các cuộc đàm phán ngoại giao tiếp theo.
Phát biểu với phóng viên sáng 20/5, ông Trump nói: “Chúng tôi đang ở giai đoạn cuối cùng liên quan đến Iran. Chúng ta sẽ xem điều gì xảy ra. Hoặc chúng ta sẽ có một thỏa thuận, hoặc chúng tôi sẽ làm một số điều hơi khó chịu một chút. Nhưng hy vọng điều đó sẽ không xảy ra.”
Netanyahu thất vọng
Quyết định trì hoãn của Mỹ khiến Thủ tướng Netanyahu thất vọng, bởi ông từ lâu đã vận động Washington có cách tiếp cận cứng rắn hơn với Tehran. Trong cuộc điện đàm kéo dài một giờ ngày 20/5, ông Netanyahu nói thẳng với ông Trump rằng việc trì hoãn là sai lầm và Mỹ nên tiếp tục thực hiện kế hoạch ban đầu. Theo nguồn tin Israel, ông Netanyahu thúc giục nối lại hành động quân sự, cho rằng Iran đang lợi dụng thời gian để “câu giờ”.
Giới lãnh đạo cấp cao Israel ngày càng thất vọng khi ông Trump tiếp tục cho phép điều mà họ gọi là chiến thuật trì hoãn của Iran. Tuy nhiên, sự không hài lòng của Netanyahu với cách tiếp cận của Mỹ không phải điều mới. Các quan chức Mỹ từng thừa nhận Washington và Israel có những mục tiêu khác nhau liên quan đến cuộc chiến.
Quyền quyết định thuộc về ai?
Khi được hỏi về nội dung cuộc điện đàm, Tổng thống Trump ngụ ý rằng ông là người nắm quyền quyết định: “Ông ấy sẽ làm bất cứ điều gì tôi muốn ông ấy làm.” Bất chấp áp lực từ Israel, ông Trump vẫn thúc đẩy thỏa thuận ngoại giao. Ngày 20/5, ông nói tình hình với Iran “đang ở ngay ranh giới quyết định” và việc chờ thêm vài ngày là đáng làm nếu có thể cứu được sinh mạng con người.
Triển vọng đàm phán
Cùng ngày, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran cho biết Tehran và Washington vẫn tiếp tục trao đổi thông điệp thông qua Pakistan. Hiện chưa rõ hai bên có thể thu hẹp những khác biệt then chốt hay không. Theo một nguồn tin khu vực, Iran chưa từ bỏ các yêu cầu cốt lõi, trong khi chưa có giải pháp cho các vấn đề về chương trình hạt nhân và tài sản bị đóng băng.
Ông Trump nhiều lần khẳng định hành động quân sự vẫn là lựa chọn: “Nếu chúng tôi không nhận được câu trả lời đúng đắn, mọi chuyện sẽ diễn ra rất nhanh. Chúng tôi đều đã sẵn sàng.”
