Lãnh đạo các nước lên tiếng sau khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận hạ nhiệt xung đột, trong đó 4 cường quốc châu Âu cho biết họ sẵn sàng nới trừng phạt với Tehran kèm điều kiện.
Bốn nước E4 sẵn sàng dỡ bỏ trừng phạt
Bốn nước E4 gồm Anh, Pháp, Đức và Italy tuyên bố hôm 14/6 rằng họ sẵn sàng dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với Iran để đáp lại những bước đi của Tehran liên quan đến chương trình hạt nhân, sau khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận hạ nhiệt cuộc chiến giữa hai bên.
“Iran không bao giờ được sở hữu vũ khí hạt nhân. Chúng tôi sẵn sàng hợp tác với Mỹ, Iran và Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) nhằm đạt được mục tiêu đó", lãnh đạo bốn quốc gia nêu trong một tuyên bố chung.
Iran trước đó khẳng định họ không có ý định phát triển vũ khí hạt nhân, đồng thời nhấn mạnh họ có quyền duy trì chương trình nguyên tử vì mục đích hòa bình. Vấn đề kho vật liệu hạt nhân của Iran dự kiến sẽ là một trong những điểm chính trong các cuộc đàm phán giai đoạn tiếp theo với Mỹ.
Phản ứng quốc tế tích cực
Thông tin về việc Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận để xuống thang căng thẳng đã nhận được sự ủng hộ rộng rãi từ các lãnh đạo toàn cầu.
- Liên hợp quốc: Người phát ngôn của Tổng thư ký Antonio Guterres cho biết: “Tổng thư ký hoan nghênh thông báo rằng Mỹ và Iran đã đạt được một thỏa thuận hòa bình, bao gồm lệnh ngừng bắn ngay lập tức và kéo dài, việc mở lại eo biển Hormuz, cũng như một khuôn khổ cho các cuộc đàm phán tiếp theo. Đây là một bước đi quan trọng hướng tới giải pháp hòa bình cho cuộc xung đột”.
- Australia: Thủ tướng Anthony Albanese nhấn mạnh: “Chính phủ Australia hoan nghênh thỏa thuận giữa Mỹ và Iran. Australia từ lâu đã kêu gọi hạ nhiệt căng thẳng và chấm dứt xung đột, bao gồm cả tại Li Băng. Như chúng tôi đã nhiều lần nhấn mạnh, cuộc chiến càng kéo dài thì tác động càng lớn. Sự kiềm chế liên tục và các hoạt động hợp tác mang tính xây dựng sẽ đóng vai trò thiết yếu để ngăn chặn leo thang hơn nữa và bảo đảm một thỏa thuận lâu dài”.
- Anh: Thủ tướng Keir Starmer nhấn mạnh: “Chúng tôi khẳng định rõ rằng quyền tự do hàng hải không bị cản trở phải được khôi phục tại eo biển Hormuz... Iran không bao giờ được sở hữu vũ khí hạt nhân”.
- Nhật Bản: Thủ tướng Sanae Takaichi cho hay: “Nhật Bản hết sức hy vọng rằng quyền tự do và an toàn hàng hải qua eo biển Hormuz sẽ được bảo đảm trên thực tế, đồng thời một thỏa thuận cuối cùng về vấn đề hạt nhân của Iran và các vấn đề khác sẽ sớm được đạt được”.
- Qatar: Thủ tướng kiêm Ngoại trưởng Sheikh Mohammed bin Abdulrahman Al Thani cho biết Qatar “hoan nghênh thỏa thuận” và cảm ơn Pakistan vì vai trò trung gian hòa giải, đồng thời bày tỏ hy vọng rằng tất cả các bên sẽ tham gia các cuộc đàm phán trong tương lai “với tinh thần tích cực và mang tính xây dựng”.
- Thổ Nhĩ Kỳ: Tổng thống Recep Tayyip Erdogan cho hay ông coi thỏa thuận này là “một diễn biến quan trọng đối với việc thiết lập hòa bình và ổn định trong khu vực của chúng ta” và bày tỏ sự hoan nghênh đối với kết quả đạt được. Ông kêu gọi tránh mọi hành động khiêu khích có thể làm gia tăng căng thẳng trước khi thỏa thuận được ký kết, đồng thời cảm ơn Pakistan, Qatar và Ả rập Xê út.
- New Zealand: Ngoại trưởng Winston Peters nói rằng: “Thỏa thuận mang tính bước ngoặt và xây dựng này là một bước tiến hướng tới việc giảm căng thẳng và thúc đẩy ổn định tại một khu vực có ý nghĩa then chốt đối với an ninh kinh tế toàn cầu... Đối thoại và ngoại giao vẫn là những phương thức hiệu quả nhất để giải quyết các vấn đề tồn tại lâu dài”.
