Vòng đàm phán trực tiếp đầu tiên giữa Mỹ và Iran tại Thụy Sĩ ngày 22/6 đã kết thúc với nhiều tiến bộ quan trọng, bao gồm lộ trình 60 ngày hướng tới một thỏa thuận cuối cùng. Các phái đoàn từ Qatar và Pakistan, đóng vai trò trung gian, xác nhận thông tin này với báo The Guardian.
Nhất trí về lộ trình và cơ chế hợp tác
Washington và Tehran đã nhất trí về lộ trình đạt thỏa thuận cuối cùng trong vòng 60 ngày. Các cuộc đàm phán kỹ thuật sẽ tiếp tục trong tuần này tại Thụy Sĩ. Hai bên cũng đồng ý về một cơ chế nhằm chấm dứt cuộc chiến của Israel tại Lebanon và mở đường dây liên lạc đảm bảo an toàn cho tàu thuyền qua eo biển Hormuz.
Phản ứng từ Iran và Mỹ
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi viết trên mạng xã hội X ngày 22/6 rằng các bên đã đạt bước tiến lớn nhằm chấm dứt xung đột giữa Israel và Hezbollah tại Lebanon. Ông cho biết: “Iran đã được dỡ bỏ hạn chế xuất khẩu dầu và sản phẩm hóa dầu, dỡ bỏ phong tỏa, giải phóng một số tài sản bị đóng băng, triển khai kế hoạch tái thiết và đầu tư. Thử thách thực sự đầu tiên: giải quyết xung đột Lebanon”.
Phó tổng thống Mỹ JD Vance đánh giá cuộc gặp “đặt ra nền tảng rất tốt để đạt thỏa thuận cuối cùng”. Ông gợi ý Washington có thể giải phóng một phần tài sản của Iran để Tehran mua nông sản Mỹ. “Chúng tôi muốn thiết lập một cấu trúc giám sát chính trị hiệu quả. Dù vậy, rõ ràng là tôi không thể ở đây suốt 60 ngày, dù nơi này rất đẹp. Tôi sẽ trở về Mỹ và nhóm giám sát kỹ thuật sẽ tiếp tục làm việc để đảm bảo chúng ta đạt được những mục tiêu quan trọng cho mọi bên”, ông Vance phát biểu tại Thụy Sĩ.
Bước tiến về hạt nhân và thanh tra IAEA
Phó tổng thống Vance cũng đề cập Tehran đã nhất trí để thanh tra của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) trở lại Iran, được xem là bước đầu trong các đàm phán liên quan chương trình hạt nhân Iran. Phái đoàn Iran do Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf dẫn đầu đã rời Thụy Sĩ, trong khi nhóm kỹ thuật do Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Iran phụ trách ở lại đàm phán với đại diện Mỹ.
Phản ứng từ Trung Quốc
Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị ngày 22/6 bày tỏ hoan nghênh việc Iran và Mỹ bắt đầu các cuộc đàm phán tiếp theo về một bản ghi nhớ hợp tác (MOU). Ông phát biểu trong cuộc họp với quan chức an ninh Iran Ghadir Nezami tại Ấn Độ: “Việc duy trì và thực hiện MOU sẽ giúp củng cố thỏa thuận ngừng bắn vốn đã khó khăn để đạt được, đồng thời mở ra triển vọng trong quan hệ Iran - Mỹ”.
Đổi mới trong tiếp xúc trực tiếp
Theo Đài CNN, điểm đáng chú ý là đại diện cấp cao hai nước đã đồng ý trao đổi trực tiếp tại Thụy Sĩ, thay vì chỉ gián tiếp qua trung gian như trước đây, dù họ từ chối bắt tay trước báo chí.
