Cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran về chương trình hạt nhân đã diễn ra xuyên đêm tại Geneva, Thụy Sĩ, và đạt được những tiến triển tích cực, theo thông báo từ các quan chức ngoại giao. Đây là vòng đàm phán trực tiếp thứ hai giữa hai nước kể từ khi Tổng thống Mỹ Donald Trump rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran năm 2018.
Chi tiết đàm phán
Phái đoàn Mỹ do Đặc phái viên về Iran, Robert Malley, dẫn đầu, trong khi phía Iran do Thứ trưởng Ngoại giao Abbas Araghchi đại diện. Các cuộc thảo luận tập trung vào việc khôi phục các cam kết của cả hai bên trong Kế hoạch Hành động Chung Toàn diện (JCPOA), bao gồm các hạn chế đối với chương trình làm giàu uranium của Iran và dỡ bỏ các lệnh trừng phạt kinh tế.
Theo một quan chức ngoại giao giấu tên, “cả hai bên đã thể hiện thiện chí và sẵn sàng thỏa hiệp”. Các cuộc đàm phán kéo dài hơn 12 giờ, vượt quá thời gian dự kiến, cho thấy sự nghiêm túc trong việc tìm kiếm giải pháp.
Tiến triển đạt được
Kết thúc đàm phán, hai bên đã thống nhất về một số nguyên tắc cơ bản, bao gồm việc Iran sẽ giảm mức độ làm giàu uranium xuống dưới 3,67% và cho phép thanh sát viên quốc tế tiếp cận các cơ sở hạt nhân. Đổi lại, Mỹ sẽ dỡ bỏ một số lệnh trừng phạt đối với xuất khẩu dầu mỏ và ngân hàng Iran.
“Chúng tôi đã đạt được tiến triển đáng kể, nhưng vẫn còn nhiều việc phải làm,” ông Malley phát biểu với báo chí sau cuộc họp. “Các cuộc đàm phán sẽ tiếp tục trong những tuần tới.”
Phản ứng từ các bên
Phía Iran cũng bày tỏ sự lạc quan thận trọng. Thứ trưởng Araghchi cho biết: “Chúng tôi đã đạt được một số thỏa thuận, nhưng vấn đề then chốt vẫn là đảm bảo lợi ích kinh tế của Iran.” Ông nhấn mạnh Iran sẽ không chấp nhận bất kỳ thỏa thuận nào không đáp ứng được yêu cầu của nước này.
Các nhà phân tích cho rằng tiến triển này có thể mở đường cho một thỏa thuận toàn diện trong vòng vài tháng tới. Tuy nhiên, vẫn còn những khác biệt lớn, đặc biệt là về chương trình tên lửa đạn đạo của Iran và vai trò của các đồng minh khu vực.
Tác động quốc tế
Liên minh châu Âu (EU), với tư cách là điều phối viên, hoan nghênh bước tiến này. Người phát ngôn của EU tuyên bố: “Đây là một tín hiệu tích cực cho hòa bình và an ninh khu vực. Chúng tôi kêu gọi các bên tiếp tục đàm phán một cách thiện chí.”
Trong khi đó, Israel bày tỏ quan ngại về thỏa thuận tiềm năng. Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cảnh báo: “Một thỏa thuận tồi sẽ gây nguy hiểm cho an ninh của chúng tôi. Chúng tôi sẽ theo dõi chặt chẽ các cuộc đàm phán.”
Giá dầu thế giới giảm nhẹ sau tin tức này, phản ánh kỳ vọng về việc Iran có thể tăng xuất khẩu dầu mỏ. Các thị trường chứng khoán châu Á cũng ghi nhận mức tăng khiêm tốn.
Cuộc đàm phán tiếp theo dự kiến sẽ diễn ra tại Vienna, Áo, trong vòng hai tuần tới. Cộng đồng quốc tế đang hy vọng rằng những nỗ lực này sẽ dẫn đến một giải pháp lâu dài cho vấn đề hạt nhân Iran.
