Trong một diễn biến mới nhất, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã công bố các điều kiện cứng rắn đối với Iran trong một bài đăng trên mạng xã hội, đồng thời thông báo về cuộc họp tại Phòng Tình huống. Cụ thể, ông Trump yêu cầu Iran phải cam kết không bao giờ phát triển vũ khí hạt nhân, mở lại tuyến hàng hải quan trọng qua eo biển Hormuz, rà phá thủy lôi tại khu vực này và không thu phí qua lại. Đổi lại, Mỹ sẽ dỡ bỏ phong tỏa các cảng biển của Iran. Ngoài ra, hai bên sẽ phối hợp di dời và tiêu hủy urani làm giàu của Iran. Về khoản bồi thường xung đột mà Iran yêu cầu, ông Trump khẳng định sẽ không có khoản tiền nào được trao đổi cho đến khi có thông báo tiếp theo.
Phản ứng từ Iran
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, Esmaeil Baqaei, đã lập tức bác bỏ các điều kiện trên. Trả lời phỏng vấn đài truyền hình nhà nước IRIB, ông Baqaei tái khẳng định trọng tâm đàm phán hiện nay là chấm dứt xung đột, và trong giai đoạn này, Iran không thảo luận chi tiết về vấn đề làm giàu urani. Về eo biển Hormuz, ông nhấn mạnh việc quản lý eo biển trong tương lai chỉ liên quan đến Iran và Oman. Trong cuộc điện đàm với Ngoại trưởng Oman, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi nhấn mạnh rằng đạt được thỏa thuận với Mỹ về chấm dứt chiến sự tại Trung Đông sẽ phụ thuộc vào việc Washington từ bỏ các yêu cầu khắt khe.
Thông tin từ New York Times
Tờ New York Times ngày 29/5 dẫn lời các nhà ngoại giao cho biết dự thảo Bản ghi nhớ giữa Washington và Tehran bao gồm các điều khoản về 'quỹ đầu tư' hậu xung đột, với khả năng chuyển hàng tỷ USD vào Iran nếu thỏa thuận cuối cùng được ký kết. Đây là quỹ đầu tư quốc tế do Mỹ tạo điều kiện, và kế hoạch xây dựng quỹ này sẽ được thảo luận trong các vòng đàm phán tiếp theo. Một quan chức Iran giấu tên tiết lộ quỹ thực chất là một 'chương trình tái thiết' trị giá ước tính lên tới 300 tỷ USD. Trong các vòng đàm phán trước, Tehran yêu cầu Washington bồi thường thiệt hại bom đạn từ 300 đến 1.000 tỷ USD.
Bối cảnh đàm phán
Thông tin trên được đưa ra sau khi truyền thông Mỹ ngày 28/5 đưa tin các nhà đàm phán Mỹ và Iran đã nhất trí về bản ghi nhớ gia hạn lệnh ngừng bắn thêm 60 ngày và khởi động các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran. Thỏa thuận này cần được Tổng thống Trump phê chuẩn. Hiện tại, các cuộc đàm phán vẫn đang tiếp diễn với nhiều tín hiệu trái chiều, khiến tình hình eo biển Hormuz gia tăng căng thẳng.
