Phó Tổng thống Mỹ JD Vance hôm 16/6 đã giải thích lý do Washington chưa công bố văn bản thỏa thuận hòa bình với Iran, cho rằng các quan chức cần sắp xếp trình tự vấn đề này một cách phù hợp.
Lý do giữ bí mật
Theo ông Vance, có một số vấn đề ngoại giao tế nhị đang diễn ra. Iran cùng các bên trung gian hòa giải gồm Pakistan và Qatar đã yêu cầu Mỹ sắp xếp trình tự công bố thỏa thuận theo đúng cách. Ông thừa nhận không hiểu đầy đủ lý do đằng sau sự bí mật này, nhưng nhấn mạnh rằng Mỹ đang cố gắng phản hồi phù hợp với những nhạy cảm trong thế giới Ả Rập và Hồi giáo.
Áp lực từ nghị sĩ và Israel
Tại Mỹ, các nghị sĩ bảo thủ về chính sách đối ngoại đã yêu cầu được xem văn bản thỏa thuận. Họ lo ngại thỏa thuận này sẽ giống với thỏa thuận hạt nhân Iran năm 2015 dưới thời cựu Tổng thống Barack Obama, vốn bị chỉ trích là quá yếu. Israel cũng đã yêu cầu Mỹ cho xem văn bản nhưng bị từ chối, khiến đồng minh chủ chốt này rơi vào tình trạng thiếu thông tin. Một phần lý do bị từ chối là do chính quyền Tổng thống Donald Trump lo ngại Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu sẽ làm rò rỉ thỏa thuận. Tuy nhiên, một quan chức Mỹ bác bỏ thông tin này, khẳng định Mỹ vẫn phối hợp chặt chẽ với các đối tác khu vực, bao gồm Israel.
Cam kết công bố
Ông Vance khẳng định văn bản ghi nhớ sẽ được công bố muộn nhất vào ngày 19/6. Tổng thống Trump cũng cam kết công khai văn bản “sau vài ngày nữa” và để ngỏ khả năng đọc toàn bộ tài liệu trước ống kính. Cuối tuần trước, ông Trump tuyên bố Mỹ và Iran đã hoàn tất thỏa thuận chấm dứt xung đột, bao gồm ngừng giao tranh trên tất cả mặt trận, chấm dứt phong tỏa hàng hải, và mở lại eo biển Hormuz. Lễ ký chính thức dự kiến diễn ra tại Geneva vào ngày 19/6.
Phản ứng quốc tế
Trong khi ông Trump tin rằng giai đoạn đàm phán tiếp theo sẽ dễ dàng hơn, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị bày tỏ lo ngại và kêu gọi Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc đóng vai trò lớn hơn trong việc hỗ trợ các cuộc đàm phán.
