Mỹ sẽ tiến hành một cuộc rà soát mới đối với các hoạt động triển khai lực lượng tại châu Âu, đồng thời dọa sẽ giữ lại một phần đóng góp cho NATO nếu liên minh không đáp ứng các cam kết chi tiêu quốc phòng.
Phát biểu của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ
Phát biểu trước các bộ trưởng quốc phòng tại trụ sở NATO ở Brussels hôm 18/6, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth cho biết cuộc rà soát của Mỹ sẽ kéo dài tối đa 6 tháng và bao gồm các cuộc tham vấn với quốc hội Mỹ, cơ quan vốn đã luật hóa số lượng binh sĩ Mỹ tối thiểu tại châu Âu.
Mặc dù không nói rõ cuộc rà soát có thể dẫn đến việc cắt giảm triển khai lực lượng của Mỹ ở châu Âu, ông nhấn mạnh mục tiêu sẽ là thúc đẩy châu lục này tự làm nhiều hơn, đồng thời đảm bảo quân đội Mỹ có thể đáp ứng các cam kết toàn cầu của mình.
"Đừng nhầm lẫn về điều đó, đây sẽ là một cuộc rà soát thực sự. Nó sẽ được thiết kế để đảm bảo rằng NATO đang chuyển dịch nhanh chóng và không thể đảo ngược hướng tới việc châu Âu dẫn đầu, đứng ra nhận trách nhiệm chính trong việc phòng thủ châu Âu", ông Hegseth nói.
Chỉ trích các đồng minh
Ông Hegseth cũng chỉ trích gay gắt các đồng minh đã không hỗ trợ Mỹ trong cuộc chiến với Iran, sau khi một số nước từ chối cấp quyền đồn trú căn cứ và quyền bay qua không phận cho các hoạt động liên quan đến chiến dịch quân sự của Mỹ. Ông cho biết cuộc rà soát của Mỹ sẽ đảm bảo rằng quyền đồn trú căn cứ và quyền bay qua không phận của Mỹ được bảo đảm chắc chắn.
Bối cảnh cắt giảm quân sự
Các bình luận của ông được đưa ra trong bối cảnh các quốc gia trong liên minh đang tranh thủ lấp đầy các khoảng trống trong lực lượng của họ sau khi Washington cắt giảm một số đóng góp có hiệu lực ngay lập tức. Mỹ đã thông báo với các đồng minh vào tháng trước rằng họ quyết định thu hẹp quy mô năng lực quân sự của Mỹ sẵn có cho liên minh trong trường hợp xảy ra một cuộc khủng hoảng.
Theo Tổng tư lệnh tối cao của NATO, Tướng Không quân Mỹ Alexus Grynkewich, động thái trên nhằm chấm dứt dần sự "phụ thuộc lẫn nhau một cách không lành mạnh" vào các lực lượng Mỹ khi Washington đối mặt với nguy cơ xảy ra các xung đột đồng thời ở nhiều chiến trường. Điều này đặt ra những câu hỏi cấp bách khi các nhà lãnh đạo chuẩn bị cho hội nghị thượng đỉnh NATO tại Ankara vào ngày 7-8/7.
Thẳng thắn với đồng minh
Khi đến tham dự cuộc họp với các đồng nghiệp tại trụ sở của NATO ở Brussels, ông Hegseth cho biết Mỹ sẽ thẳng thắn cả ở nơi công khai lẫn trong các cuộc họp kín về các quốc gia cần phải làm nhiều hơn để đáp ứng các cam kết của mình.
"Một số nước vẫn cần phải làm nhiều hơn, và chúng tôi sẽ thẳng thắn về điều đó, cả trong phòng kín lẫn trước công chúng. Tôi nghĩ điều đó rất quan trọng, bạn bè thì phải thành thật với nhau", ông Hegseth nói. Ông cho biết thêm: "NATO 3.0 là sự thừa nhận thời hậu Chiến tranh Lạnh rằng liên minh này cần phải quay trở lại thành một liên minh quân sự thực sự cứng rắn, sở hữu các năng lực quân sự thực tế có khả năng răn đe ngay tại châu lục này và dẫn đầu trong việc phòng thủ thông thường của châu Âu".
Phản ứng từ NATO và các nước thành viên
Về phần mình, người đứng đầu NATO Mark Rutte thừa nhận, việc Mỹ cắt giảm các đóng góp nguồn lực ứng phó khủng hoảng cho NATO đã có hiệu lực. Một số bộ trưởng đã đưa ra các đề nghị tăng mức đóng góp của họ cho lực lượng ứng phó khủng hoảng của NATO khi họ bước vào cuộc họp ở Brussels.
Bộ trưởng Quốc phòng Bỉ Theo Francken cho biết đất nước của ông sẽ đóng góp nhiều hơn cho lực lượng khủng hoảng của NATO để giúp thay thế một số năng lực của Mỹ, bao gồm cả các máy bay chiến đấu F-16 và máy bay không người lái MQ-9B SkyGuardian.
Lo ngại về khoảng trống năng lực
Việc lấp đầy các khoảng trống khác sẽ mất nhiều thời gian hơn do châu Âu thiếu các loại vũ khí như tên lửa tấn công tầm xa, điều này khiến Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius phải kêu gọi một quy trình đồng bộ hóa để ngăn chặn "các khoảng trống năng lực ở châu Âu".
"Sẽ rất khó khăn và nguy hiểm cho an ninh lãnh thổ của NATO ở châu Âu nếu các năng lực bị rút đi quá nhanh mà không có sự rõ ràng về thời điểm chúng có thể được bù đắp", ông cảnh báo, đồng thời dẫn chứng tấn công tầm xa là một trong những năng lực khó thay thế nhất.
Chi tiết cắt giảm quân sự
Mỹ chưa công bố rộng rãi chi tiết về các khoản cắt giảm của mình, nhưng theo một nguồn tin quân sự, chúng dao động từ máy bay tiếp nhiên liệu đến máy bay chiến đấu, máy bay không người lái và tàu chiến. Số lượng máy bay chiến đấu F-15 và F-15E của Mỹ sẵn có cho NATO sẽ giảm 1/3 xuống còn 99 chiếc và số lượng máy bay không người lái MQ-4 và MQ-9 Reaper sẽ giảm một nửa xuống còn 12 chiếc.
