Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Christopher Landau đã khẳng định cam kết mạnh mẽ của Washington đối với Việt Nam và Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) trong khuôn khổ Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 đang diễn ra tại Hà Nội. Phát biểu tại phiên thảo luận “Mỹ - ASEAN: Đối tác vững mạnh và tự cường hướng tới tương lai” ngày 10/6, ông Landau nhấn mạnh sự phát triển vượt bậc của quan hệ song phương và vai trò ngày càng quan trọng của Việt Nam trong khu vực và toàn cầu.
Việt Nam - đối tác toàn cầu thực sự
Mở đầu bài phát biểu, Thứ trưởng Christopher Landau bày tỏ xúc động khi lần đầu đến Việt Nam và chứng kiến sự phát triển năng động của đất nước. Ông nhấn mạnh: “Từ đối đầu đến hợp tác, Việt Nam và Mỹ đã đạt được những thành tựu phi thường”. Hành trình từ cựu thù trở thành Đối tác Chiến lược Toàn diện không chỉ thể hiện chiều sâu quan hệ mà còn phản ánh tầm nhìn dài hạn của cả hai nước. Ông khẳng định Mỹ ủng hộ một Việt Nam “hùng mạnh, độc lập và thịnh vượng”, coi đây là nguyên tắc xuyên suốt trong chính sách đối ngoại của Mỹ.
Quan hệ Mỹ - Việt đang phát triển trên mọi lĩnh vực, từ ngoại giao, quốc phòng, an ninh đến kinh tế, thương mại và giao lưu nhân dân. Ông Landau cho rằng những bước tiến này mang lại lợi ích cho người dân hai nước và góp phần củng cố hòa bình, ổn định khu vực. Đặc biệt, Mỹ hoàn toàn ủng hộ Việt Nam đảm nhận vai trò lớn hơn ở cấp độ khu vực và quốc tế. Việc Việt Nam tham gia sáng lập Hội đồng Hòa bình về Dải Gaza và sẵn sàng đóng góp cho lực lượng ổn định quốc tế tại Gaza thể hiện cam kết mạnh mẽ đối với hòa bình và an ninh quốc tế.
“Việt Nam không chỉ là một quốc gia có vai trò quan trọng trong khu vực mà còn là một đối tác toàn cầu thực sự”, Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ nhấn mạnh.
ASEAN trong trọng tâm chiến lược
Thứ trưởng Landau khẳng định Mỹ là “người bạn và đối tác mạnh mẽ của ASEAN”, đồng thời tái khẳng định cam kết “sát cánh 100%” của chính quyền Tổng thống Donald Trump đối với Đông Nam Á. Ông nhấn mạnh Đông Nam Á là một trong những khu vực tăng trưởng nhanh nhất thế giới, đóng vai trò thiết yếu đối với an ninh và thịnh vượng toàn cầu.
Theo ông, hiện có hơn 6.000 doanh nghiệp Mỹ hoạt động tại ASEAN, thương mại và đầu tư với khu vực hỗ trợ khoảng 625.000 việc làm tại Mỹ. Đáng chú ý, tổng vốn đầu tư của Mỹ vào ASEAN hiện lớn hơn tổng vốn đầu tư của Mỹ vào Trung Quốc đại lục, Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ, Hong Kong (Trung Quốc) và Đài Loan (Trung Quốc) cộng lại. “Quan hệ đối tác với Mỹ mang lại lợi ích thiết thực cho các quốc gia ASEAN và giúp đa dạng hóa quan hệ kinh tế, an ninh của khu vực”, ông nói.
Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và chuyển đổi công nghệ, năng lượng và công nghệ được xác định là lĩnh vực hợp tác trọng tâm. Mỹ mong muốn mở rộng hợp tác với ASEAN trong các lĩnh vực LNG, LPG, năng lượng hạt nhân và kết nối lưới điện khu vực. Sáng kiến Lưới điện ASEAN được đánh giá là dự án mang ý nghĩa khu vực, nâng cao khả năng chống chịu chung của khối.
Bên cạnh năng lượng, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo là động lực tăng trưởng mới. Ông Landau cho biết Washington kỳ vọng ASEAN sớm hoàn tất Hiệp định khung Kinh tế số ASEAN và thúc đẩy hợp tác AI sau Hội nghị Bộ trưởng AI Mỹ - ASEAN đầu tiên. Mỹ sẵn sàng chia sẻ công nghệ, kinh nghiệm và thúc đẩy đổi mới sáng tạo trên tinh thần cởi mở, hợp tác.
Về Biển Đông, Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ tái khẳng định lợi ích chiến lược trong việc duy trì hòa bình, ổn định, tự do hàng hải và hàng không, ủng hộ xây dựng Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) phù hợp với luật pháp quốc tế. Mỹ cam kết phối hợp với Việt Nam và các đối tác ASEAN bảo vệ lợi ích chung, bảo đảm Biển Đông là vùng biển hòa bình, ổn định và rộng mở. Ông cũng kêu gọi tăng cường hợp tác chống các trung tâm lừa đảo xuyên quốc gia, coi đây là cuộc khủng hoảng nhân đạo và mối đe dọa môi trường kinh doanh lành mạnh.
Cam kết vượt lên chu kỳ chính trị
Trước những ý kiến về tính nhất quán trong chính sách của Mỹ, Thứ trưởng Christopher Landau thừa nhận hệ thống chính trị Mỹ có những điều chỉnh sau bầu cử. Tuy nhiên, quan hệ với Việt Nam và ASEAN nhận được sự đồng thuận rộng rãi, vượt lên khác biệt đảng phái. Ông dẫn chứng việc chính quyền hiện tại tiếp tục duy trì và thúc đẩy khuôn khổ Đối tác Chiến lược Toàn diện với Việt Nam được thiết lập dưới chính quyền tiền nhiệm.
“Có thể con đường phát triển quan hệ không phải lúc nào cũng bằng phẳng, nhưng xu hướng xuyên suốt luôn là tăng cường gắn kết và hợp tác”, ông khẳng định. Các thỏa thuận về năng lượng, kinh tế số, công nghệ và kết nối chuỗi cung ứng đang tạo nền tảng cấu trúc dài hạn, đủ sức chống chịu trước thay đổi chính trị ngắn hạn. Với tốc độ tăng trưởng và tiềm năng của Việt Nam và ASEAN, mức độ gắn kết giữa Mỹ với khu vực sẽ tiếp tục mở rộng.
Nhân dịp Mỹ kỷ niệm 250 năm Ngày Độc lập, ông Landau cho rằng tinh thần đổi mới sáng tạo và khát vọng phát triển đang hiện hữu mạnh mẽ tại Việt Nam và các quốc gia ASEAN. “Mỹ tin tưởng vào một tương lai hợp tác tươi sáng với Việt Nam và ASEAN. Khi đoàn kết, chúng ta sẽ mạnh mẽ hơn và cùng nhau xây dựng một tương lai xứng đáng với khát vọng của hơn một tỷ người dân”, Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ kết luận.
