Trong khi tổ chức quốc tang cho cố Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei, Iran đang đứng trước một kỷ nguyên mới với học thuyết chính trị đang định hình trong bộ máy Tehran. Hãng thông tấn IRNA đưa tin Đại giáo chủ Jafar Sobhani đã chủ trì lễ cầu nguyện cho cố Lãnh tụ Tối cao và 4 thành viên gia đình tại Đại giáo đường Grand Mosalla ở Tehran vào ngày 5.7 (giờ địa phương).
Lễ quốc tang và sự vắng mặt của người kế nhiệm
Tham dự buổi lễ có Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian, Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf, Chánh án Tòa tối cao Gholamhossein Mohseni Ejei và Tư lệnh Ahmad Vahidi của Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC). Theo AP, 3 con trai của cố Lãnh tụ Tối cao gồm Masoud, Meysam và Mostafa đã tham dự cùng 4 thành viên khác, trong khi ông Mojtaba Khamenei, con trai và người kế nhiệm, vẫn vắng mặt.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã gặp riêng các phái đoàn Hamas và Hezbollah đến Tehran dự lễ tang, theo Đài Al Jazeera. Đại diện hơn 100 nước và vùng lãnh thổ có mặt, bao gồm Nga, Trung Quốc, Pakistan, Ấn Độ, Thổ Nhĩ Kỳ. Tại Mỹ, Tổng thống Trump xác nhận với trang tin Axios rằng "súng sẽ không nổ" trong thời gian quốc tang, nhưng quân đội Mỹ có thể xóa sổ tất cả những người có mặt, dù điều đó sẽ khiến không còn ai ngồi vào bàn đàm phán.
Phản ứng và đe dọa từ Iran
Đáp trả, Đại sứ quán Iran tại Armenia nhấn mạnh con người có thể bị sát hại nhưng lý tưởng thì không. Chuẩn tướng Mohammad Akraminia, người phát ngôn quân đội Iran, tuyên bố nước này tận dụng thời gian ngừng bắn để tăng cường năng lực tác chiến, cảnh báo bất kỳ sai lầm nào của đối phương sẽ hứng đòn đáp trả quyết liệt.
Theo Đài Al Jazeera, kỷ nguyên hậu Khamenei đang định hình giữa làn đạn. Hệ thống chính trị Iran đã vượt qua cú sốc sau khi ông Khamenei và một số quan chức cấp cao thiệt mạng trong đợt không kích của Mỹ và Israel ngày 28.2. Dù không đạt mục tiêu thay đổi chế độ, Washington có lẽ đã thúc đẩy sự thay đổi nội bộ Tehran.
Học thuyết đối đầu và kiểm soát eo biển Hormuz
Chính quyền dưới thời người kế nhiệm Mojtaba Khamenei tỏ ra quyết đoán hơn, chọn đối đầu trực diện cả trong nước lẫn đối ngoại, không kích đáp trả các nước láng giềng và đẩy xung đột với Mỹ-Israel đến sát ngưỡng bùng phát khu vực. Trọng tâm chiến lược là năng lực răn đe: Tehran muốn phát đi thông điệp rằng bất kỳ cuộc chiến nào nhằm vào Iran sẽ lan khỏi phạm vi lãnh thổ. Việc kiểm soát eo biển Hormuz là minh chứng rõ nhất cho học thuyết đó: nếu Iran không thể ổn định, các nước khác cũng không thể tiếp tục mua bán dầu mỏ.
Cuộc đối đầu với Mỹ và tiến trình hòa đàm trở thành cuộc đấu trí ăn miếng trả miếng, với mỗi bên thử thách đối phương mà chưa rõ lằn ranh đỏ. Việc tổ chức lễ tang ông Khamenei tại Iraq, rước linh cữu đến Najaf và Karbala, mang hàm ý chính trị: Iran tuyên bố vẫn duy trì ảnh hưởng trong cộng đồng Hồi giáo dòng Shiite.
